3 hành vi khi dùng điện thoại bị cho là “khó tính”, nhưng thực ra là biểu hiện của EQ cao
Khi điện thoại trở thành vật bất ly thân, nhiều hành vi trong cách sử dụng thiết bị số dễ bị xem là “khó tính”. Tuy nhiên, với người EQ cao, đây thường là lựa chọn nhằm kiểm soát sự chú ý và giữ chất lượng giao tiếp.
Hãy hình dung một tình huống quen thuộc: khi bạn đang trò chuyện, người đối diện bất chợt cúi xuống lướt điện thoại thay vì lắng nghe. Bạn đã từng ở trong hoàn cảnh này, hoặc chính là người làm điều đó? Rất có thể, đó là phubbing (phone snubbing - lơ người đối diện vì mải dùng điện thoại). Dưới góc nhìn EQ, những khoảnh khắc như vậy không chỉ là vấn đề lịch sự, mà phản ánh cách một người quản lý sự chú ý và tôn trọng người đối diện.
Trong quá trình nghiên cứu về EQ và phép lịch sự số, Tiến sĩ Jenny Woo - một nhà giáo dục được đào tạo tại Harvard nhận thấy “phubbing” bào mòn niềm tin, khiến người khác cảm thấy cô đơn, bất an, bực bội, từ đó kém hài lòng trong mối quan hệ với bạn.
"Phubbing" còn gắn liền với mức độ nhận thức xã hội thấp hơn. Ở nơi công cộng, nhiều người dùng điện thoại như một cách né tránh giao tiếp trực tiếp. Đồng thời, hành vi này đã trở nên tự động, đến mức nhiều người không nhận ra mình đang làm điều đó.
Người có EQ cao hiểu rõ những điều này. Thay vì để điện thoại chi phối sự chú ý, người EQ cao chủ động làm 3 việc sau để luôn hiện diện trọn vẹn.
1. Lên kế hoạch: Đặt ý định rõ ràng trước các tương tác xã hội
Người có EQ cao xác định trước khi nào và bằng cách nào họ sẽ dùng điện thoại, đặc biệt trong bối cảnh giao tiếp. Để giảm cám dỗ kiểm tra email hay mạng xã hội, họ chuẩn bị sẵn các kịch bản “nếu - thì” nhằm giảm mệt mỏi trong việc ra quyết định.
Ví dụ: “Nếu đang ăn cùng ai đó, thì tôi sẽ để điện thoại im lặng và chỉ kiểm tra sau khi ăn xong” hay “Nếu chợt nhớ một việc cần làm trên điện thoại trong cuộc họp, thì tôi sẽ ghi ra giấy và xử lý sau”, “Nếu buộc phải kiểm tra điện thoại giữa cuộc trò chuyện, thì tôi sẽ nói trước với người đối diện và giải thích lý do.”
Khi lỡ mất tập trung, họ không tự chỉ trích, mà chủ động sửa chữa mối quan hệ: “Nếu tôi nhận ra mình đang nhìn vào điện thoại thay vì người đối diện, thì tôi sẽ cất điện thoại và nói: Xin lỗi nhé, bây giờ tôi tập trung hoàn toàn vào bạn”.
Ảnh minh hoạ.
2. Cất điện thoại: Để xa tầm tay
Nghiên cứu cho thấy, chỉ cần điện thoại ở trong tầm với, dù đã tắt, cũng làm giảm năng lực nhận thức.
Người có EQ cao hiểu rõ xu hướng hành vi của con người và biết cách tạo điều kiện để hành vi của mình phù hợp với mục tiêu giao tiếp. Vì vậy, họ chủ động tạo rào cản vật lý với thiết bị số: để điện thoại trong túi, trong balo,...
Khi sự kỷ luật bản thân giảm đi (điều khó tránh), những rào cản này giúp ngăn thói quen vô thức với điện thoại, bảo vệ sự tập trung và giữ trọn vẹn những khoảnh khắc tương tác có ý nghĩa.
Ảnh minh hoạ.
3. Thiết lập các “vùng không điện thoại”
Thông báo đến liên tục và khó đoán khiến não bộ luôn ở trạng thái phản ứng cao độ. Nghiên cứu cho thấy, mất trung bình 23 phút để lấy lại sự tập trung sau khi kiểm tra điện thoại. Những xao nhãng này âm thầm kéo chúng ta ra khỏi công việc và các mối quan hệ quan trọng.
Người có EQ cao hiểu cách quản lý các xung động do dopamine. Bằng việc chủ động tạm dừng sử dụng điện thoại, qua lịch nghỉ, ứng dụng giới hạn thời gian, họ giành lại quyền kiểm soát sự chú ý.
Để loại bỏ nhiễu số khi trò chuyện hoặc làm việc nhóm: Tắt thông báo không cần thiết, bật chế độ “không làm phiền”, quy ước “không điện thoại” trên bàn ăn hoặc trong phòng ngủ, lập thỏa thuận với gia đình, bạn bè, đồng nghiệp để đảm bảo sự hiện diện thật sự.
Ảnh minh hoạ.
Khi EQ thể hiện qua cách quản lý sự chú ý
Bằng cách lên kế hoạch dùng điện thoại, đặt ranh giới rõ ràng và quản lý thông báo, bạn có thể phá vỡ thói quen “phubbing” và xây dựng những kết nối sâu sắc, ý nghĩa hơn. Điện thoại thì lúc nào cũng ở đó, nhưng khoảnh khắc trước mắt thì không.
Với người có EQ cao, sự hiện diện trọn vẹn luôn là một lựa chọn có ý thức.
