25 năm sau thảm kịch 11/9: CIA lần đầu công bố loạt tài liệu mật gây chú ý
Những tài liệu được giải mật cho thấy CIA đã nhiều lần cảnh báo các Tổng thống về quyết tâm tấn công nước Mỹ của Osama bin Laden.
25 năm sau vụ khủng bố ngày 11/9/2001, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) vừa công bố hàng chục tài liệu tình báo từng được xếp loại mật. Các tài liệu cho thấy giới chức Mỹ đã nhận được nhiều cảnh báo về mối đe dọa từ Osama bin Laden và mạng lưới Al Qaeda trong những năm trước khi thảm kịch xảy ra.
Đã 25 năm kể từ ngày xảy ra vụ khủng bố 11/9 tại Mỹ (Ảnh: BBC)
Theo CIA, đây là lần công bố các tài liệu phân tích liên quan đến vụ 11/9 với quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Giám đốc CIA John Ratcliffe cho biết việc công bố nhằm giúp người dân Mỹ trực tiếp tiếp cận những thông tin tình báo đã được gửi đến các tổng thống trước thảm kịch.
Những cảnh báo xuất hiện từ nhiều năm trước
Các tài liệu được CIA công bố bao gồm hơn 100 trang, chủ yếu được trích từ những bản báo cáo tình báo hàng ngày gửi Tổng thống Bill Clinton và người kế nhiệm George W. Bush. Nội dung trải dài từ tháng 2/1998 đến ngày 12/9/2001, tức chỉ một ngày sau khi nước Mỹ hứng chịu loạt vụ tấn công khủng bố.
Một trong những tài liệu đáng chú ý được gửi tới Tổng thống vào tháng 9/1998, trong đó đề cập khả năng những người ủng hộ bin Laden có thể sử dụng một chiếc máy bay chở đầy chất nổ để tấn công một thành phố của Mỹ.
Tuy nhiên, báo cáo cũng đồng thời nhấn mạnh rằng các nguồn tình báo khi đó không có thông tin chắc chắn về ý định tấn công trong tương lai của bin Laden. Điều này cho thấy các cơ quan tình báo Mỹ đã nhận diện được nguy cơ nhưng chưa xác định được cụ thể thời điểm, địa điểm hay phương thức mà một cuộc tấn công có thể diễn ra.
Vụ khủng bố khiến gần 3.000 người thiệt mạng, trong khi khói độc và những hậu quả của thảm kịch vẫn để lại tác động trong nhiều năm sau đó (Ảnh: NBC)
Bản báo cáo được đưa ra chỉ vài tuần sau khi các phần tử ủng hộ bin Laden đánh bom Đại sứ quán Mỹ tại Kenya và Tanzania vào tháng 8/1998. Cùng thời điểm, chính quyền Tổng thống Clinton đã tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa Tomahawk nhằm vào các mục tiêu của Al Qaeda tại Afghanistan và Sudan.
Một báo cáo gửi Tổng thống 8 ngày sau chiến dịch tên lửa nhận định bin Laden cùng các thủ lĩnh khủng bố khác tại Afghanistan đã sống sót sau cuộc tấn công. Mạng lưới liên lạc của họ vẫn còn nguyên vẹn và hoạt động huấn luyện các chiến binh đã được nối lại tại một số trại.
Nhiều dấu hiệu về mối đe dọa Al Qaeda
Các tài liệu được giải mật cũng cho thấy những cảnh báo không chỉ tập trung vào khả năng tấn công trên lãnh thổ Mỹ.
Một số báo cáo đề cập việc các phần tử của bin Laden được cho là đang huấn luyện để cướp máy bay thương mại. Một số thông tin khác cảnh báo về hoạt động thử nghiệm vũ khí hóa học thô sơ và các loại vũ khí phi truyền thống, cũng như những cuộc diễn tập nhằm kiểm tra hệ thống an ninh tại các sân bay Mỹ.
Các cơ quan tình báo còn ghi nhận những kế hoạch bắt cóc con tin và hoạt động buôn bán ma túy nhằm tạo nguồn tài chính cho các kế hoạch khủng bố.
Trong nhiều năm, các báo cáo gửi Nhà Trắng cũng đề cập đến mối quan hệ giữa bin Laden và chính quyền Taliban tại Afghanistan. Giới tình báo Mỹ nhận định Taliban khó có khả năng trục xuất bin Laden nếu không nhận được những lợi ích lớn về ngoại giao và hỗ trợ tái thiết.
Một bản ghi nhớ ngày 26/3/2001 cho rằng Taliban khó từ bỏ bin Laden nếu không được Mỹ và cộng đồng quốc tế công nhận đầy đủ về mặt ngoại giao cũng như hỗ trợ đáng kể cho quá trình tái thiết.
Dù gây chú ý, các tài liệu mới không mang đến những phát hiện hoàn toàn mới về vụ 11/9. Báo cáo của Ủy ban 9/11 năm 2004 từng chỉ ra rằng các cơ quan tình báo Mỹ đã nhận thức được mối đe dọa từ Al Qaeda, nhưng nhiều manh mối chưa được kết nối đầy đủ.
Việc CIA công bố loạt tài liệu sau 25 năm giúp làm rõ hơn những cảnh báo từng được gửi tới Nhà Trắng trước thảm kịch, đồng thời cho thấy khoảng cách giữa việc nhận diện một mối đe dọa và khả năng xác định chính xác thời điểm, quy mô cũng như phương thức tấn công.
Nguồn:nbc