18/22 mảnh vỡ dạt bờ được dự đoán chính xác, vị trí máy bay MH370 sắp có cơ hội sáng tỏ?

Sau khi phát hiện và xác nhận những mảnh vỡ của máy bay MH370, các nhà khoa học đang tính hành trình trôi dạt của chúng để khoanh vùng nơi chiếc máy bay xấu số nằm lại.

Một nhóm nghiên cứu của Đại học Western Australia (UWA) từng xây dựng mô hình máy tính để mô phỏng đường trôi của các mảnh vỡ MH370. Mô hình này dự đoán chính xác vị trí dạt vào bờ của 18 trong số 22 mảnh vỡ được tìm thấy hoặc xác định trong quá trình nghiên cứu.

Tỷ lệ 82% là một thành tích đáng chú ý. Nhưng bài toán thực tế phức tạp hơn nhiều.

Mảnh vỡ trôi khó l ường

Mảnh vỡ máy bay sau khi rơi xuống biển không nằm yên tại một điểm. Chúng có thể bị cuốn đi bởi các dòng hải lưu. Gió cũng tác động lên những mảnh nổi trên mặt biển. Hình dạng, trọng lượng và độ nổi của từng mảnh khiến chúng di chuyển với tốc độ khác nhau.

Các nhà khoa học Australia đã phải tiến hành những thí nghiệm thực tế với các bản sao có kích thước tương đương bộ phận của Boeing 777 để xác định ảnh hưởng của gió đối với mảnh vỡ. Sau đó, dữ liệu được đưa trở lại mô hình máy tính để nâng độ chính xác.

Một trong những manh mối quan trọng nhất xuất hiện vào tháng 7/2015, khi một phần cánh phụ máy bay (flaperon) được tìm thấy trên đảo Réunion ở phía tây Ấn Độ Dương. Bộ phận này sau đó được xác nhận thuộc MH370.

Các mô hình dòng chảy cho thấy việc mảnh cánh phụ trôi từ khu vực được cho là nơi MH370 rơi tới Réunion là hoàn toàn có thể. Theo UWA, các dòng hải lưu chính ở Nam Ấn Độ Dương có thể đưa vật thể từ phía đông sang phía tây. Mô hình khi đó ước tính hành trình này có thể mất khoảng 12-18 tháng.

Đáng chú ý, việc tìm thấy mảnh vỡ ở rất xa khu vực tìm kiếm dưới đáy biển không có nghĩa xác máy bay cũng nằm gần nơi phát hiện mảnh vỡ.

Ngược lại, các nhà khoa học có thể sử dụng vị trí của mảnh vỡ để tính ngược: Nếu một mảnh mất khoảng bao lâu để trôi tới Réunion, Mauritius, Tanzania hay các khu vực khác, thì điểm xuất phát có thể nằm ở đâu?

Đây chính là cách các mảnh vỡ trên bờ biển trở thành “dấu vết ngược” dẫn về đại dương.

Những mảnh vỡ nhỏ thu hẹp một vùng biển khổng lồ

Cục An toàn Giao thông Australia (ATSB) và CSIRO sau đó tiếp tục phát triển các mô hình trôi dạt. Kết quả cho thấy dữ liệu từ những mảnh vỡ phù hợp với giả thuyết MH370 rơi ở khu vực phía nam Ấn Độ Dương và giúp thu hẹp vùng có khả năng chứa xác máy bay.

Tuy nhiên, mô hình cũng có giới hạn. Các nhà khoa học không thể biết chính xác từng mảnh vỡ đã nổi bao lâu, bị gió tác động ở mức nào hoặc có bị mắc lại trên các đảo nhỏ hay không. Chính những yếu tố này có thể làm sai lệch đường trôi dự đoán.

Một nghiên cứu của UWA từng chỉ ra rằng việc kết hợp dữ liệu mảnh vỡ với mô hình dòng chảy có thể cung cấp thêm manh mối về vị trí máy bay. Nhưng các nhà khoa học cũng cảnh báo rằng mảnh vỡ chỉ giúp khoanh vùng, không thể tự nó xác định chính xác tọa độ xác máy bay.

Theo ATSB, các phân tích về đường trôi của mảnh vỡ từng củng cố khả năng xác MH370 nằm về phía bắc khu vực tìm kiếm ban đầu. Một vùng chưa được tìm kiếm rộng khoảng 25.000 km², nằm giữa vĩ độ 33°Nam và 36°Nam dọc theo “vòng cung thứ 7”, được đánh giá có xác suất chứa xác máy bay cao.

Đến nay, xác MH370 vẫn chưa được tìm thấy. Malaysia đã tiếp tục hợp tác với Ocean Infinity để tìm kiếm dưới đáy Ấn Độ Dương. Thỏa thuận này được gia hạn đến tháng 6/2027.

Sau hơn một thập kỷ, những mảnh vỡ nhỏ bé vẫn đang làm điều mà các thiết bị tìm kiếm dưới biển chưa thể làm được: giúp các nhà khoa học lần theo dấu vết của một chiếc máy bay đã biến mất giữa đại dương bằng cách lần ngược hành trình mà biển đã đưa chúng đi.

Tổng hợp: Particle, ATSB, UWA

Theo Thiên Di