Xe buýt tự hành: Bước tiến của giao thông công cộng
Tận dụng sự bùng nổ của AI (trí tuệ nhân tạo), các nước châu Á đang tiên phong đưa xe buýt tự hành vào phục vụ đời sống nhằm khẳng định vị thế công nghệ, giải quyết bài toán nhân sự và tối ưu hóa hạ tầng giao thông.
Hình mẫu Robobus không vô lăng
Trung Quốc đã xây dựng một hệ sinh thái toàn diện kết hợp giữa xe thông minh, đường thông minh và hệ thống quản lý đám mây. Tại các thành phố như Quảng Châu, Vũ Hán hay Thâm Quyến, hạ tầng giao thông được nâng cấp với cảm biến, radar laser và thiết bị truyền tin ven đường, cho phép xe cộ và đường phố trao đổi dữ liệu thời gian thực để tối ưu hóa an toàn.
Điểm nhấn công nghệ nằm ở những chiếc Robobus hoàn toàn không có vô lăng hay ghế lái. Những phương tiện này được trang bị công nghệ 5G, hệ thống cảm biến 360 độ gồm camera độ phân giải cao, radar sóng milimet và radar laser, giúp nhận diện chính xác người đi bộ, phương tiện phi cơ giới và các tình huống giao thông phức tạp.
Với hệ thống lái tự động tiên tiến, xe có khả năng tự đưa ra quyết định nhanh chóng như rẽ tại giao lộ không có đèn tín hiệu, vượt xe, chuyển làn và tự động tấp lùi vào bến chính xác với tốc độ vận hành khoảng 40km/giờ. Bên trong xe có màn hình tương tác hiển thị lộ trình và trạng thái vận hành theo thời gian thực.
Kể từ khi bắt đầu thử nghiệm năm 2017, thành phố Quảng Châu đã xây dựng thành công hệ sinh thái xe tự lái toàn diện, quy tụ các doanh nghiệp từ sản xuất ô tô nguyên chiếc, linh kiện thông minh đến các nền tảng di chuyển và kiểm định.
Hiện nay, thành phố này sở hữu 1.364 tuyến đường thử nghiệm với hơn 900 phương tiện đa dạng như xe buýt mini, xe vệ sinh và xe vận tải thùng kín. Trong khi đó, Thâm Quyến cũng đang đẩy nhanh vận hành các tuyến Robobus kết nối mạng lưới tàu điện ngầm và khu công nghiệp thông qua ứng dụng đặt chỗ tiện lợi.
Sự hỗ trợ từ Chính phủ thông qua việc cấp phép cho các tập đoàn như BYD, NIO hay Didi đã tạo điều kiện cho công nghệ tự hành tối ưu hóa trong môi trường thực tế.
Di chuyển thông minh
Cùng với Trung Quốc, các quốc gia châu Á như Singapore, Nhật Bản và Hàn Quốc cũng tăng tốc đưa xe buýt tự hành vào hệ thống giao thông công cộng. Tại Singapore, Cơ quan Giao thông đường bộ (LTA) vừa tiếp nhận chiếc xe buýt không người lái đầu tiên trong kế hoạch thử nghiệm 6 chiếc vào nửa cuối năm 2026.
Những phương tiện này là sản phẩm hợp tác giữa các công ty công nghệ MKX Technologies (có trụ sở tại Singapore), Zhidao Network Technology (Bắc Kinh, Trung Quốc) và nhà sản xuất BYD. Với sức chứa 16 chỗ, thiết kế thân thiện cho người dùng xe lăn, xe được trang bị hệ thống camera và cảm biến 360 độ lắp đặt quanh thân và trên nóc để quan sát xung quanh.
Trước khi lăn bánh song song với xe buýt truyền thống tại các khu vực trọng điểm như Marina Bay và tuyến 191 tại khu vực one-north, các xe này phải trải qua quy trình thử nghiệm có kiểm định nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hành khách.
Tại Nhật Bản, nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Tokyo tạo nên bước ngoặt khi thử nghiệm xe buýt tự hành cấp độ 4 trong môi trường giao thông thực tế đông đúc của thủ đô Tokyo. Với tốc độ tối đa 40km/giờ, xe được trang bị hệ thống radar laser (Lidar) và 11 camera để xây dựng bản đồ 3D thời gian thực.
Các kỹ sư Nhật Bản đang tập trung giải quyết phương án lập trình để AI có thể đưa ra các quyết định hợp lý về tốc độ và hướng di chuyển tương tự như con người, sao cho xe chạy không quá chậm gây cản trở giao thông tại các đô thị lớn. Dự án này được kỳ vọng sẽ bù vào khoảng trống thiếu hụt tài xế tại xứ sở hoa anh đào.
Trong khi đó, Hàn Quốc chính thức tham gia cuộc đua giao thông thông minh khi chính quyền thành phố Seoul đưa dịch vụ xe buýt không người lái vào vận hành tại khu vực suối Cheonggyecheon sầm uất. Xe chạy trên lộ trình vòng tròn nối liền các điểm du lịch và ga tàu điện ngầm trung tâm, phục vụ hành khách miễn phí trong giai đoạn đầu. Mặc dù vẫn có nhân viên an toàn đi kèm để giám sát, nhưng toàn bộ quá trình di chuyển đều do hệ thống AI tự động điều khiển.
