Uống 10 ly cà phê mỗi ngày: Coi chừng 'kích hoạt' nhồi máu cơ tim đột ngột
Lạm dụng tới 10 ly cà phê mỗi ngày có thể kích hoạt cơn nhồi máu cơ tim đột ngột do lượng caffeine quá cao và các hợp chất làm tăng cholesterol trong máu.
Cà phê là thức uống quen thuộc với nhiều người, giúp tỉnh táo và cải thiện hiệu suất làm việc. Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, nếu sử dụng hợp lý, khoảng 2-3 ly mỗi ngày ở người khỏe mạnh có thể mang lại lợi ích nhất định, như giảm nguy cơ đột quỵ nhẹ, suy tim hoặc một số biến cố tim mạch.
Tuy nhiên, khi vượt quá giới hạn, đặc biệt ở mức 10 ly mỗi ngày, cà phê không còn là chất kích thích thông thường mà trở thành yếu tố nguy cơ rõ rệt đối với tim mạch.
Nguyên nhân chính đến từ caffeine, hoạt chất kích thích hệ thần kinh giao cảm. Chất này làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp tạm thời và khiến cơ tim cần nhiều oxy hơn. Với những người đã có xơ vữa động mạch vành, các thay đổi này có thể kích hoạt cơn đau thắt ngực hoặc dẫn đến nhồi máu cơ tim.
Theo khuyến cáo, tổng lượng caffeine ở người trưởng thành khỏe mạnh không nên vượt quá 400 mg mỗi ngày, tương đương khoảng 4-6 ly cà phê tùy loại. Ngưỡng này cần giảm thấp hơn ở người có bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp.
Cà phê là thức uống quen thuộc với nhiều người.
Caffeine liều cao kích thích tim và mạch máu quá mức
Caffeine hoạt động bằng cách chặn các thụ thể adenosine A1 và A2a, vốn giúp làm chậm nhịp tim và giãn mạch để bảo vệ tim khi thiếu máu. Khi tiêu thụ quá nhiều, cơ thể rơi vào trạng thái tăng catecholamine kéo dài, adrenaline và noradrenaline tăng cao liên tục khiến tim và mạch máu bị kích thích quá mức.
Tại Việt Nam, cà phê Robusta được sử dụng phổ biến và chứa lượng caffeine gần gấp đôi Arabica. Một ly cà phê phin Robusta có thể chứa 100-150 mg caffeine. Nếu uống 10 ly mỗi ngày, tổng lượng caffeine có thể lên tới 1.000-1.500 mg, cao gấp nhiều lần mức an toàn.
Không chỉ caffeine, cà phê phin không lọc còn chứa các hợp chất diterpene như cafestol và kahweol. Những chất này có thể làm tăng cholesterol toàn phần và LDL do ức chế quá trình chuyển hóa cholesterol tại gan.
Một số nghiên cứu cho thấy uống 5 ly cà phê không lọc mỗi ngày có thể làm tăng cholesterol toàn phần khoảng 8-10 mg/dL. Khi tiêu thụ nhiều hơn, LDL có thể tăng thêm 15-20 mg/dL, thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch.
Hai cơ chế trực tiếp gây nhồi máu cơ tim
Các chuyên gia cho biết nhồi máu cơ tim trong trường hợp lạm dụng cà phê có thể xảy ra theo hai cơ chế. Thứ nhất, caffeine làm tăng huyết áp và nhịp tim, tạo lực tác động lên thành động mạch, khiến mảng xơ vữa nứt vỡ và hình thành cục máu đông gây tắc động mạch vành.
Thứ hai, caffeine có thể gây co thắt động mạch vành, đặc biệt ở những mạch đã bị hẹp, khiến dòng máu nuôi tim bị cắt đột ngột.
Yếu tố di truyền cũng đóng vai trò quan trọng. Khoảng 50-60% dân số có kiểu gen chuyển hóa caffeine chậm, khiến chất này tồn tại lâu hơn trong máu. Ở nhóm này, chỉ cần uống trên 2-3 ly mỗi ngày đã làm tăng nguy cơ tim mạch, còn ở mức 10 ly, nguy cơ gần như luôn ở ngưỡng độc tính.
Các bác sĩ khuyến cáo người khỏe mạnh nên giới hạn lượng caffeine dưới 400 mg mỗi ngày, ưu tiên cà phê pha lọc giấy để giảm chất béo có hại, uống vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều. Không nên sử dụng cà phê để thay thế nước lọc.
Việc uống cà phê liều cao cùng thuốc lá, rượu bia hoặc thức khuya kéo dài cần tránh. Khi xuất hiện hồi hộp, tim đập nhanh, đau ngực hoặc khó thở sau khi uống cà phê, người dùng nên ngừng ngay và đi khám.
