TS Nguyễn Văn Thân: Không tiếp cận được vốn ngân hàng kịp thời, doanh nghiệp có thể phải tìm đến tín dụng đen, dẫn đến nguy cơ phá sản

Tại Hội nghị "Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng hai con số và Thủ tướng Chính phủ tri ân doanh nghiệp", ông Nguyễn Văn Thân – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) đã nêu 5 vấn đề cốt lõi mà ông cho rằng đang là nút thắt lớn nhất đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trước hết, ông Thân nhấn mạnh vai trò của sự phối hợp giữa 4 nhóm chủ thể trọng tâm trong nền kinh tế, gồm: đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; các tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong nước; khu vực doanh nghiệp FDI; và cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng 5,2 triệu hộ kinh doanh.

Theo ông, thực tế hiện nay sự liên kết giữa các nhóm này còn lỏng lẻo, đặc biệt là cơ chế "doanh nghiệp lớn hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ" chưa hình thành rõ ràng. "Chúng tôi rất khó để chủ động vận động các tập đoàn lớn hỗ trợ nếu không có một cơ chế chính thức. Sự gắn kết hiện nay mới dừng lại ở mức độ cá nhân", ông nói, đồng thời kiến nghị Chính phủ cần đóng vai trò điều phối và thiết lập các khuôn khổ chính sách để thúc đẩy liên kết mang tính hệ thống.

Ở vấn đề thứ hai, ông cho rằng đội ngũ cán bộ, công chức phải là "đầu tàu" dẫn dắt, tạo điều kiện cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra thực trạng tại một số bộ, ngành, vẫn tồn tại tình trạng cán bộ gây khó khăn cho doanh nghiệp thông qua các cách hiểu hoặc vận dụng quy định mang tính cá nhân.

"Cán bộ công quyền phải là người dẫn dắt, đề xuất giải pháp tháo gỡ, còn doanh nghiệp là lực lượng trực tiếp 'chiến đấu' trên mặt trận kinh tế. Nếu 'đầu tàu' không thông suốt, doanh nghiệp sẽ gặp rất nhiều rào cản", ông Thân nêu.

Liên quan đến khu vực FDI, ông Thân cho rằng Việt Nam không còn ở giai đoạn thu hút đầu tư bằng mọi giá, mà cần đặt ra các điều kiện rõ ràng hơn. Cụ thể, doanh nghiệp FDI cần cam kết chuyển giao công nghệ và đảm bảo tỷ lệ nội địa hóa tối thiểu 30% để doanh nghiệp trong nước có cơ hội tham gia chuỗi cung ứng.

Ông cũng đề nghị cần hạn chế tình trạng doanh nghiệp FDI đưa toàn bộ nhân lực từ nước ngoài vào, thay vào đó phải ưu tiên sử dụng và đào tạo lao động trong nước.

Đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Thân kiến nghị cần có cơ chế để nhóm doanh nghiệp này được tham gia bình đẳng vào các dự án đầu tư công. Theo đó, các nhà thầu chính nên có trách nhiệm dành tối thiểu 30% khối lượng công việc cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa với đơn giá công bằng.

"Điều này sẽ tạo ra sự lan tỏa rất lớn, giúp cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa – vốn đang rất thiếu việc làm – có cơ hội phát triển bền vững", ông nói.

Đáng chú ý, ở vấn đề tiếp cận vốn, ông Thân khẳng định: "Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, mức lãi suất không phải là yếu tố quan trọng nhất; vấn đề then chốt là tốc độ giải ngân và sự tin tưởng của ngân hàng".

Theo ông, nếu ngân hàng triển khai cho vay dàn rộng tới nhiều doanh nghiệp nhỏ, rủi ro hệ thống có thể còn thấp hơn so với việc tập trung vốn vào một số ít khách hàng lớn. Ông đề xuất thúc đẩy hình thức cho vay tín chấp, đồng thời rút ngắn quy trình phê duyệt để doanh nghiệp có thể tiếp cận vốn nhanh hơn.

"Nếu không tiếp cận được nguồn vốn ngân hàng một cách nhanh chóng, doanh nghiệp buộc phải tìm đến tín dụng đen với chi phí rất cao, dẫn đến nguy cơ phá sản", ông Thân cảnh báo, đồng thời kiến nghị Chính phủ cần có chỉ đạo cụ thể về tỷ trọng dư nợ dành cho khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Bên cạnh đó, ông bày tỏ mong muốn các cơ quan quản lý và doanh nghiệp lớn tiếp tục đồng hành, hỗ trợ để doanh nghiệp nhỏ phát triển lên quy mô vừa, qua đó góp phần mở rộng lực lượng doanh nghiệp của nền kinh tế.

Kỳ Thư