Khi ấy, chưa có sẵn một mô hình để sao chép, cũng chưa có một con đường đã được kiểm chứng để đi theo. Từ chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, hệ thống quản trị đến cách thu hút sinh viên và xây dựng văn hóa học thuật, gần như mọi thứ đều phải bắt đầu từ những câu hỏi rất căn bản: Một đại học xuất sắc ở Việt Nam nên được xây như thế nào? Làm sao để thu hút người giỏi? Và mất bao lâu để một trường đại học còn rất trẻ có thể tạo dựng được uy tín học thuật thực sự?

TS Lê Mai Lan đã theo đuổi những câu hỏi đó từ những ngày đầu của dự án VinUni.

Sau chặng đầu tiên tập trung vào việc dựng nền móng, bài toán trước mắt bà và các cộng sự giờ đã thay đổi. Không còn chỉ là xây một trường đại học theo chuẩn quốc tế, mà là làm sao tạo ra năng lực nghiên cứu thực chất, kéo những nhà khoa học giỏi về Việt Nam, đưa các công trình ra khỏi phòng thí nghiệm và tạo ra những giá trị được thế giới ghi nhận. Chính bà Lan gọi đây là sự chuyển đổi từ xây dựng một đại học xuất sắc theo chuẩn mực quốc tế sang phát triển một đại học nghiên cứu có năng lực cạnh tranh và tạo ảnh hưởng ở tầm thế giới.

Thách thức ấy xuất hiện đúng vào thời điểm mô hình đại học truyền thống cũng đang bị đặt trước một câu hỏi lớn khác: Khi AI có thể cung cấp tri thức ngày càng nhanh và rẻ, giá trị thực sự của một trường đại học còn nằm ở đâu?

Trong cuộc trò chuyện với chúng tôi nhân ngày 20/10, TS Lê Mai Lan chia sẻ về chặng đường gần một thập kỷ theo đuổi bài toán giáo dục này, những giới hạn mà một đại học trẻ phải vượt qua nếu muốn bước vào sân chơi toàn cầu, và vì sao theo bà, cuộc cạnh tranh của giáo dục trong tương lai sẽ không còn nằm ở việc ai truyền đạt được nhiều kiến thức hơn.