Thị trường ngày 21/3: Căng thẳng Trung Đông đẩy lạm phát, dầu tăng sốc, vàng sụt mạnh
Cú sốc năng lượng từ Trung Đông đang lan rộng sang mọi lớp tài sản. Giá dầu tăng mạnh kéo theo lo ngại lạm phát, khiến chứng khoán và trái phiếu đồng loạt chịu áp lực, trong khi các thị trường hàng hóa khác như kim loại và nông sản bị giằng co giữa yếu tố cung - cầu.
Phố Wall chìm trong sắc đỏ
Thị trường tài chính khép lại tuần giao dịch trong trạng thái tiêu cực khi Phố Wall lao dốc mạnh, phản ánh tâm lý lo ngại ngày càng gia tăng về lạm phát do xung đột Trung Đông. Chỉ số S&P 500 giảm 1,51% xuống 6.506,48 điểm - mức thấp nhất trong sáu tháng, trong khi Nasdaq mất 2,01% còn 21.647,61 điểm, thấp hơn gần 10% so với đỉnh lịch sử. Chỉ số Dow Jones cũng giảm 0,96% xuống 45.577,47 điểm, còn Russell 2000 lao dốc 2,26%.
Đà giảm diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran đã bước sang tuần thứ tư mà chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm gia tăng lo ngại về giá năng lượng và áp lực lạm phát kéo dài. Nhóm cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn đồng loạt suy yếu, với Nvidia và Tesla giảm hơn 3%, trong khi Alphabet, Meta và Microsoft mất khoảng 2%.
Đáng chú ý, sự kiện “triple witching” khiến khối lượng giao dịch bùng nổ lên 27,5 tỷ cổ phiếu, cao hơn nhiều so với mức trung bình 20,1 tỷ cổ phiếu. Sự kiện “triple witching” (tạm dịch: ba lần đáo hạn) là một hiện tượng đặc biệt trên thị trường tài chính, xảy ra mỗi quý một lần (vào tháng 3, 6, 9 và 12), khi ba loại hợp đồng phái sinh cùng đáo hạn trong một ngày. Cụ thể, đó là thời điểm các hợp đồng sau hết hạn đồng loạt: Quyền chọn cổ phiếu (stock options), Quyền chọn chỉ số (index options), Hợp đồng tương lai chỉ số (index futures).
Tính chung cả tuần, S&P 500 giảm 1,9%, còn Nasdaq và Dow Jones đều mất hơn 2%. Kể từ khi xung đột nổ ra cuối tháng 2, S&P 500 đã giảm 5,4%, Nasdaq mất 4,5% và Dow Jones giảm gần 7%, cho thấy xu hướng suy yếu rõ rệt của thị trường.
Lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng vọt
Song song với đà giảm của chứng khoán, thị trường trái phiếu toàn cầu chứng kiến làn sóng bán tháo mạnh khi nhà đầu tư điều chỉnh lại kỳ vọng chính sách tiền tệ. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên mức cao nhất kể từ mùa hè năm ngoái, trong khi lợi suất trái phiếu Anh vượt 5% - mức cao nhất kể từ khủng hoảng tài chính toàn cầu.
Tại châu Âu, lợi suất trái phiếu Đức kỳ hạn 10 năm đạt 3,025%, cao nhất kể từ năm 2011. Lợi suất trái phiếu Ý tăng lên 3,846%, phản ánh áp lực lớn hơn do phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu. Đáng chú ý, lợi suất trái phiếu ngắn hạn tăng mạnh, với trái phiếu Đức kỳ hạn hai năm lên 2,6% - mức cao nhất trong 9 tháng.
Thị trường hiện đang chuyển từ kỳ vọng cắt giảm sang khả năng tăng lãi suất, với xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 11 được định giá ở mức 32%. Tại châu Âu, khả năng ECB tăng lãi suất vào tháng 6 gần như chắc chắn, thậm chí có 60% khả năng tăng ngay từ tháng 4. Áp lực này xuất phát từ cú sốc giá dầu, khi nguồn cung bị gián đoạn khiến lạm phát có nguy cơ kéo dài.
Giá dầu tăng vọt
Thị trường năng lượng tiếp tục là tâm điểm khi giá dầu tăng mạnh do rủi ro gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông. Giá dầu Brent kỳ hạn tháng 5 tăng 3,54 USD, tương đương 3,26%, lên 112,19 USD/thùng. Trong khi đó, dầu WTI kỳ hạn tháng 4 tăng 2,18 USD lên 98,32 USD/thùng, còn hợp đồng tháng gần nhất chốt ở 98,23 USD/thùng, tăng 2,8%.
Diễn biến giá dầu 1 tháng qua
Trong phiên, giá Brent có thời điểm tăng hơn 4 USD/thùng. Tính chung tuần, Brent tăng khoảng 8,8%, phản ánh lo ngại ngày càng lớn về nguồn cung, đặc biệt sau khi Iraq tuyên bố tình trạng bất khả kháng tại các mỏ dầu và eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn.
Khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu đi qua eo biển này, khiến thị trường đặc biệt nhạy cảm với bất kỳ diễn biến địa chính trị nào. Các chuyên gia cảnh báo quá trình khôi phục dòng chảy năng lượng có thể mất tới sáu tháng, đồng nghĩa giá dầu nhiều khả năng duy trì ở mức cao trong thời gian dài.
Giá vàng lại sụt mạnh
Ngày 21/3, giá vàng thế giới ghi nhận phiên giảm sâu khi chính thức thủng mốc 4.500 USD/ounce. Giá đóng cửa quanh 4.492–4.494 USD/ounce, mất tới hơn 240 USD so với đỉnh trong phiên và giảm mạnh so với phiên trước đó. Diễn biến này khiến thị trường vàng hướng tới tuần giảm gần 10% – mức giảm mạnh nhất trong khoảng 6 năm.
Giá vàng lại giảm sâu sau phiên hồi ngày 20/3
Nguyên nhân chủ yếu đến từ căng thẳng Trung Đông đẩy giá năng lượng tăng cao, làm gia tăng áp lực lạm phát và khiến kỳ vọng nới lỏng tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) suy yếu. Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng lên 4,3% cũng gây thêm áp lực lên vàng. Về kỹ thuật, giá vàng đã phá vỡ các ngưỡng hỗ trợ quan trọng, cho thấy rủi ro bước vào xu hướng giảm kéo dài trong ngắn hạn.
Dù vậy, tính từ đầu năm 2026, vàng vẫn tăng khoảng 8%, và một số chuyên gia cho rằng nhịp điều chỉnh hiện tại có thể tạo cơ hội để các ngân hàng trung ương quay lại mua vào, nếu áp lực từ giá năng lượng sớm hạ nhiệt.
Kim loại cơ bản giằng co giữa rủi ro nguồn cung và nhu cầu suy yếu
Trên thị trường kim loại, giá nhôm phục hồi nhẹ khi nhà đầu tư cân nhắc giữa rủi ro gián đoạn nguồn cung và triển vọng nhu cầu suy yếu. Giá nhôm LME tăng 0,5% lên 3.269 USD/tấn, sau phiên biến động mạnh trước đó.
Giá đồng giảm 0,3% xuống 12.115 USD/tấn và hướng tới mức giảm 5,5% trong tuần - mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 4/2025. Tại Thượng Hải, giá đồng giảm 1,1% xuống 94.780 Nhân dân tệ/tấn, tương đương 13.751,18 USD/tấn.
Ở các kim loại khác, kẽm tăng 0,3% lên 3.080 USD/tấn, chì tăng 0,6% lên 1.899,50 USD/tấn, trong khi niken giảm 0,6% xuống 16.890 USD/tấn và thiếc giảm mạnh 2,4% xuống 42.490 USD/tấn. Giá năng lượng cao đang tạo áp lực kép khi vừa làm tăng chi phí sản xuất, vừa kìm hãm nhu cầu tiêu thụ kim loại.
Cà phê biến động trái chiều, hồ tiêu giữ giá cao
Trên sàn London, giá cà phê Robusta biến động trái chiều, với kỳ hạn tháng 3/2026 tăng 90 USD lên 3.783 USD/tấn, trong khi hợp đồng tháng 5/2026 giảm 10 USD còn 3.659 USD/tấn.
Tại New York, giá Arabica tiếp tục tăng nhẹ, với kỳ hạn tháng 5/2026 tăng 3,85 cent lên 304,75 cent/lb, còn hợp đồng tháng 3/2027 đạt 273,5 cent/lb sau khi tăng 0,5 cent. Trên sàn Brazil, giá cà phê dao động trái chiều giữa các kỳ hạn.
Trong khi đó, thị trường hồ tiêu quốc tế tương đối ổn định. Giá tiêu đen Lampung của Indonesia giữ ở mức 6.994 USD/tấn, tiêu trắng Muntok đạt 9.260 USD/tấn. Tiêu Brazil duy trì 6.050 USD/tấn. Tại Malaysia, tiêu đen ASTA ở mức 9.000 USD/tấn và tiêu trắng ASTA đạt 12.200 USD/tấn. Giá tiêu Việt Nam xuất khẩu ổn định, với tiêu đen loại 500 gr/l ở 6.600 USD/tấn, loại 550 gr/l đạt 6.800 USD/tấn và tiêu trắng ở mức 9.350 USD/tấn.
Giá cao su phân hóa
Trên thị trường cao su, giá biến động trái chiều giữa các khu vực. Tại Thái Lan, giá cao su kỳ hạn tháng 4/2026 tăng 1,1% lên 75 Baht/kg. Ngược lại, tại Nhật Bản, giá giảm 0,89% xuống 354,9 Yên/kg và tiếp tục xu hướng giảm phiên thứ ba liên tiếp.
Tại Trung Quốc, giá cao su kỳ hạn tháng 4 giảm 1,5% xuống 16.215 Nhân dân tệ/tấn, trong khi hợp đồng tháng 5 trên sàn Thượng Hải giảm mạnh 2,51% xuống 16.090 Nhân dân tệ/tấn, tương đương 2.332,15 USD/tấn. Trên sàn Singapore, giá TSR20 cũng giảm đồng loạt ở các kỳ hạn.
Áp lực giảm giá chủ yếu đến từ kỳ vọng nguồn cung gia tăng khi mùa thu hoạch sắp bắt đầu, giúp thị trường bớt căng thẳng sau giai đoạn thiếu hụt trước đó.
Diễn biến giá một số hàng hóa, ghi nhận sáng 21/3:
