Thị trường ngày 2/1: Giá nhiều mặt hàng “xanh” trở lại, chứng khoán khởi sắc, vàng vẫn tỏa sáng, dầu nhích tăng

Thị trường khởi đầu năm 2026 lạc quan, cổ phiếu châu Á và Mỹ tăng điểm, châu Âu phân hóa

Thị trường chứng khoán toàn cầu bước vào phiên giao dịch đầu tiên của năm 2026 với tâm lý tích cực, dù thanh khoản còn thấp do kỳ nghỉ lễ. Đà tăng cuối năm 2025 tiếp tục được duy trì trong bối cảnh nhà đầu tư kỳ vọng vào động lực từ trí tuệ nhân tạo, sự thay đổi nhân sự cấp cao tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và một môi trường chính sách tiềm ẩn nhiều biến động dưới thời Tổng thống Donald Trump. Tại châu Á, thị trường Nhật Bản và Trung Quốc đóng cửa, trong khi các thị trường khác dần hoạt động trở lại, khiến diễn biến giá trên các loại tài sản nhìn chung khá trầm lắng.

Chỉ số MSCI châu Á - Thái Bình Dương ngoài Nhật Bản tăng 0,66%, trong khi Hang Seng của Hồng Kông tăng mạnh 1,24%, phản ánh tâm lý lạc quan thận trọng của nhà đầu tư khu vực. Tại Mỹ, hợp đồng tương lai S&P 500 và Nasdaq lần lượt tăng 0,29% và 0,36%, cho thấy kỳ vọng tích cực sau một năm 2025 bội thu nhờ làn sóng AI, lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện và dòng tiền mạnh từ nhà đầu tư cá nhân. Ngược lại, thị trường tương lai châu Âu diễn biến trái chiều, với EUROSTOXX 50 giảm 0,5% trong khi FTSE của Anh nhích nhẹ 0,1%.

Đồng USD khởi đầu năm mới yếu nhất trong nhiều năm

Trên thị trường tiền tệ, đồng USD mở đầu năm 2026 trong trạng thái suy yếu sau khi ghi nhận mức giảm hàng năm mạnh nhất trong 8 năm. Chỉ số đô la đứng ở mức 98,243, thấp hơn 9,4% so với cuối năm trước. Đồng euro ổn định quanh 1,1752–1,1759 USD sau khi tăng 13,5% trong năm 2025, còn bảng Anh giao dịch gần 1,348 USD, mức tăng hàng năm mạnh nhất kể từ 2017. Đồng yên Nhật dao động quanh 156,7 yên/USD, vẫn ở vùng nhạy cảm có thể khiến Tokyo cân nhắc can thiệp. Các nhà đầu tư đang theo dõi sát dữ liệu kinh tế Mỹ và đặc biệt là việc Tổng thống Trump lựa chọn Chủ tịch Fed mới, yếu tố có thể định hình kỳ vọng lãi suất trong năm nay.

Giá dầu hồi phục nhẹ

Thị trường năng lượng mở đầu năm mới với mức tăng khiêm tốn. Giá dầu Brent tăng 14 cent lên 60,99 USD/thùng, còn dầu WTI của Mỹ lên 57,56 USD/thùng, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang giữa Nga và Ukraine và Mỹ gia tăng trừng phạt nhằm vào xuất khẩu dầu của Venezuela. Tuy nhiên, mức tăng này chỉ mang tính điều chỉnh kỹ thuật sau khi giá dầu giảm gần 20% trong năm 2025, mức giảm mạnh nhất kể từ 2020, do lo ngại dư cung và áp lực thuế quan lấn át rủi ro địa chính trị. Dữ liệu từ EIA cho thấy sản lượng dầu Mỹ đạt kỷ lục 13,87 triệu thùng/ngày, tiếp tục là yếu tố kìm hãm đà phục hồi của giá dầu trong trung hạn.

Kim loại quý tiếp nối đà bứt phá của năm 2025

Kim loại quý tiếp tục là tâm điểm chú ý khi bước sang phiên giao dịch đầu năm mới. Giá vàng giao ngay tăng 0,9% lên 4.351,70 USD/ounce trong phiên châu Á, còn giá bạc tăng tới 2% lên 72,63 USD/ounce. Năm 2025 chứng kiến mức tăng mạnh nhất của vàng trong 46 năm, trong khi bạc và bạch kim đều đạt kỷ lục, được hỗ trợ bởi việc Fed cắt giảm lãi suất, căng thẳng địa chính trị, hoạt động mua vào mạnh mẽ của các ngân hàng trung ương và dòng vốn ETF. Theo ông Vishnu Varathan của Mizuho, đà tăng này còn phản ánh nhu cầu phòng ngừa rủi ro trước sự suy yếu kéo dài của đồng USD.

Tâm lý thị trường kim loại quý đang khá thận trọng khi thị trường thưa vắng dòng tiền lớn trong kỳ nghỉ lễ, cũng như sự thiếu nhất quán trong định hướng chính sách của Fed thể hiện qua biên bản họp FOMC tháng 12. Dù vậy, vàng vẫn là một trong những tài sản có hiệu suất ấn tượng nhất năm 2025 với mức tăng 64%, nhờ vai trò trú ẩn trước bất ổn kinh tế và địa chính trị, cùng lực mua bền bỉ từ ngân hàng trung ương và các quỹ ETF. Nhiều tổ chức lớn như JP Morgan và Bank of America dự báo giá vàng có thể hướng tới mốc 5.000 USD/ounce trong năm 2026, trong bối cảnh nguồn cung hạn chế và xu hướng “phi USD hóa” trong dự trữ toàn cầu.

Trung Quốc siết xuất khẩu bạc, nguy cơ sốc cung toàn cầu

Từ ngày 1/1/2026, Trung Quốc chính thức áp dụng chế độ cấp phép nghiêm ngặt đối với xuất khẩu bạc, động thái được xem là cú sốc lớn đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Dù không cấm hoàn toàn, Bắc Kinh chỉ cho phép 44 doanh nghiệp lớn đáp ứng các tiêu chí khắt khe tham gia xuất khẩu, khiến phần lớn các nhà sản xuất nhỏ phải bán lại bạc trong nước. Với việc Trung Quốc chiếm tới 60-70% năng lực tinh luyện bạc toàn cầu, chính sách này làm gia tăng rủi ro thiếu hụt nguồn cung, tương tự những gì từng xảy ra với đất hiếm, đồng thời cho thấy xu hướng “vũ khí hóa” tài nguyên trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và chuyển đổi năng lượng ngày càng gay gắt.

Nông sản chịu tác động đan xen từ thương mại và cung cầu

Trên thị trường nông sản, Trung Quốc đã mua ít nhất 8 triệu tấn đậu nành của Mỹ, khoảng 2/3 lượng đậu nành theo cam kết trong năm 2025, giúp trấn an các nhà xuất khẩu Mỹ sau nhiều tháng lo ngại. Theo nguồn tin, phần lớn các lô hàng đã được đặt trước là để bốc xếp trong khoảng thời gian từ tháng 12 đến tháng 3. Tuy nhiên, việc Bắc Kinh vẫn duy trì nhập khẩu lớn từ Brazil và Argentina, cùng sự thiếu chắc chắn về thỏa thuận chính thức, tiếp tục tạo áp lực lên giá đậu tương Chicago, vốn đã giảm khoảng 7% trong tháng 12.

Gần 80% lượng đậu nành của Brazil được xuất khẩu sang Trung Quốc vào năm 2025, với kim ngạch xuất khẩu tính đến tháng 11 tăng 16% so với năm trước. Hoạt động thương mại này tiếp tục diễn ra trong tháng 12, ngay cả trong giai đoạn doanh số bán hàng thường yếu hơn theo mùa, và vụ thu hoạch sắp tới của Brazil được dự báo sẽ đạt kỷ lục.

Kết thúc năm 2025, giá cà phê trực tuyến robusta hợp đồng giao kỳ hạn tháng 1/2026 trên sàn London đóng cửa ở mức 4.109 USD/tấn, giảm khoảng 14,5% so với cuối năm 2024. Trái lại, trên sàn giao dịch New York, giá cà phê arabica giao kỳ hạn tháng 03/2025 đứng ở mức 348,75 US cent/pound, tăng khoảng 9%.

Theo Foodcom, thị trường cà phê toàn cầu năm 2025 vẫn trong tình trạng thắt chặt dù đã ổn định hơn so với giai đoạn biến động mạnh của năm 2024. Các vấn đề về nguồn cung tại Mỹ Latinh do thời tiết bất lợi đã khiến tồn kho ở các nước nhập khẩu xuống thấp. Dù sản lượng niên vụ 2025–2026 được dự báo tăng khoảng 2,5%, mặt bằng giá cà phê vẫn duy trì ở mức cao so với những năm trước.

Nhu cầu tiêu thụ toàn cầu tiếp tục tăng và có thể đạt kỷ lục 169–170 triệu bao, được thúc đẩy bởi tầng lớp trung lưu châu Á và xu hướng tiêu dùng cà phê cao cấp tại các nước phát triển, khiến thị trường rất nhạy cảm với biến động thời tiết. Giá cà phê có thể điều chỉnh nhưng khó quay lại mức thấp trước đây; robusta tiếp tục mở rộng ở phân khúc đại trà trong khi arabica giữ vai trò chủ đạo ở phân khúc cao cấp. Bước sang 2026, truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng trở thành tiêu chuẩn rộng rãi hơn, cùng với xu hướng chuyên nghiệp hóa và các quan hệ cung ứng dài hạn. Theo nhà giao dịch William Peberdy, sự suy giảm dài hạn về tiềm năng sản xuất tại các vùng trồng truyền thống khiến nguồn cung ngày càng khó theo kịp nhu cầu, làm thị trường dễ tổn thương kéo dài và đòi hỏi toàn ngành phải thích ứng bằng các giải pháp canh tác bền vững hơn.

Sản xuất châu Á cải thiện, củng cố triển vọng hàng hóa công nghiệp

Các chỉ số PMI mới nhất cho thấy hoạt động sản xuất tại nhiều nền kinh tế châu Á đã cải thiện vào cuối năm 2025, đặc biệt tại Hàn Quốc và Đài Loan, nơi các đơn đặt hàng xuất khẩu tăng mạnh nhờ nhu cầu liên quan đến AI và bán dẫn. PMI Hàn Quốc đạt 50,1, lần đầu tiên cho thấy sự mở rộng sau hai tháng suy giảm, trong khi PMI Đài Loan vượt mốc 50 sau 10 tháng. Những tín hiệu này củng cố kỳ vọng nhu cầu đối với hàng hóa công nghiệp và nguyên liệu đầu vào sẽ ổn định hơn khi bước sang năm 2026, dù rủi ro từ chính sách thương mại và biến động kinh tế toàn cầu vẫn hiện hữu.

Các khảo sát cho thấy đơn hàng mới, sản lượng và niềm tin kinh doanh đều cải thiện, thúc đẩy doanh nghiệp tăng tuyển dụng và mua sắm, đồng thời kỳ vọng xu hướng tích cực sẽ kéo dài sang năm 2026.

Đa số các mặt hàng tăng giá sáng 2/1

Theo Ngọc Mai