Thêm "đường băng" cho TP HCM bay cao

Các nghị quyết được HĐND TP HCM thông qua tại kỳ họp cuối năm 2025 được xem là "đường băng" quan trọng để thành phố tiếp tục cất cánh, thực hiện thành công mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và giai đoạn 2026-2030.

Lan tỏa hiệu ứng từ metro số 1

Tại kỳ họp thứ 7 (kỳ họp chuyên đề) diễn ra ngày 26-12, HĐND TP HCM khóa X thông qua Nghị quyết về danh mục dự án đường sắt bổ sung vào Phụ lục ban hành kèm Nghị quyết 188/2025 của Quốc hội. Theo đó, bổ sung 5 tuyến metro vào phụ lục ban hành kèm Nghị quyết 188/2025 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP Hà Nội, TP HCM.

Cụ thể, tuyến số 1: Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên; tuyến số 2: Thủ Dầu Một - TP HCM; tuyến số 3: kết nối Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ; tuyến Thủ Thiêm - Long Thành; tuyến kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm Hành chính tỉnh Đồng Nai và Cảng Hàng không quốc tế Long Thành.

Nhanh chóng hiện thực hóa chủ trương, cùng ngày, HĐND TP HCM thông qua Nghị quyết thống nhất việc UBND TP HCM làm cơ quan có thẩm quyền thực hiện dự án tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành theo phương thức đối tác công tư, đi qua địa bàn TP HCM và Đồng Nai.

Tuyến đường sắt dự kiến sẽ giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm TP HCM và sân bay Tân Sơn Nhất đến sân bay Long Thành, đồng thời góp phần giảm tải áp lực cho hệ thống đường bộ đang ngày càng quá tải.

Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến 84.753 tỉ đồng. Tuyến đường sắt có tổng chiều dài khoảng 42 km, điểm đầu tại ga Thủ Thiêm và điểm cuối tại ga Long Thành (tỉnh Đồng Nai). Trên toàn tuyến dự kiến bố trí khoảng 20 nhà ga và 1 depot. Dự án được thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP) trong giai đoạn 2025-2031.

Chị Lê Ngọc Hà (ngụ phường Linh Xuân) chia sẻ niềm phấn khởi khi thành phố tiếp tục đẩy mạnh triển khai các dự án metro. "Hơn ai hết, tôi cảm nhận được giá trị từ tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên). Thay vì chịu cảnh khói bụi, kẹt xe, bây giờ tôi ra ga Thủ Đức và chỉ tốn 20 phút đến ga Bến Thành, sau đó đi xe ôm công nghệ khoảng 5 phút nữa là tới công ty. Đi tàu điện sạch sẽ, mát mẻ giúp tôi tràn đầy năng lượng, vui vẻ hơn cho một ngày làm việc" - chị Hà chia sẻ.

Chị Hà kỳ vọng trong tương lai gần sẽ có metro để buổi sáng có thể vào trung tâm TP HCM và buổi chiều có thể tắm biển Vũng Tàu.

Xây cầu kết nối nhanh

Bên cạnh hệ thống đường sắt đô thị, TP HCM cũng đẩy mạnh các dự án giao thông đường bộ để tăng cường kết nối các động lực tăng trưởng và kết nối vùng. Tại kỳ họp thứ 7, HĐND TP HCM khóa X thông qua nghị quyết quyết định chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng cầu Cần Giờ theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT).

Cầu Cần Giờ được đầu tư nhằm thay thế phà Bình Khánh, tuyến giao thông huyết mạch hiện nay nối khu vực trung tâm TP HCM với khu vực Cần Giờ. Dự án có tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 6,3 km. Cầu và đường dẫn được thiết kế với quy mô 6 làn xe, vận tốc tuyến chính 80 km/giờ. Tổng mức đầu tư dự kiến của dự án khoảng 13.201 tỉ đồng, bao gồm cả chi phí lãi vay. Thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2025 đến năm 2029.

Bên cạnh đó, HĐND TP HCM cũng thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án xây dựng cầu Thủ Thiêm 4 (chiều dài toàn tuyến khoảng 2,16 km) - công trình giao thông trọng điểm kết nối khu đô thị mới Thủ Thiêm với khu Nam TP HCM. Dự án có điểm đầu tại đường Nguyễn Văn Linh, khu vực giao với cầu Tân Thuận 2 (phường Tân Thuận) và điểm cuối tại đường Nguyễn Cơ Thạch, khu đô thị mới Thủ Thiêm (phường An Khánh).

Tổng mức đầu tư của dự án hơn 5.063 tỉ đồng từ nguồn ngân sách thành phố, thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2025 đến năm 2028. Dự án xây dựng cầu Thủ Thiêm 4 được xác định là công trình cấp bách, cần ưu tiên đầu tư để đồng bộ hạ tầng kỹ thuật toàn khu Thủ Thiêm theo đúng quy hoạch.

HĐND TP HCM cũng đã thống nhất thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án xây dựng cầu Phú Mỹ 2 theo phương thức đối tác công tư (PPP). Cầu Phú Mỹ 2 giúp kết nối nhanh TP HCM và Đồng Nai, khi các tuyến huyết mạch như Quốc lộ 51, cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây quá tải. Dự án có tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 6,3 km, tổng mức đầu tư hơn 23.185 tỉ đồng. Dự án dự kiến triển khai trong giai đoạn 2025-2029.

Vận dụng cơ chế đặc thù

Tại kỳ họp thứ 7, HĐND TP HCM tập trung xem xét, quyết định 6 nội dung trọng tâm nhằm triển khai hiệu quả Nghị quyết số 260/2025 của Quốc hội - Nghị quyết Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP HCM. Theo đó, HĐND TP HCM đã thông qua các nghị quyết về việc sử dụng ngân sách địa phương cho công tác bồi thường, tái định cư gắn với phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD); thống nhất chủ trương giao cơ quan chủ quản đối với các dự án hạ tầng giao thông liên vùng…

Ông Nguyễn Tất Thắng, Phó Trưởng Phòng Quy hoạch hạ tầng kỹ thuật, Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP HCM, cho biết tuyến metro số 1 đang phát huy hiệu quả và sẽ hiệu quả hơn khi hoàn thành thêm nhiều tuyến mới, tạo mạng lưới kết nối. Ông chia sẻ Trung ương và TP HCM đã và đang tạo cơ chế tận dụng nguồn lực để thu hút đầu tư và phát triển nhanh hơn mạng lưới đường sắt đô thị, giao thông công cộng.

Tinh thần này được lan tỏa đến người dân, cộng đồng doanh nghiệp và được nhìn nhận thông suốt. Theo ông, đây là tín hiệu vui cho giao thông thành phố và kết nối vùng. "TP HCM và Đồng Nai sẽ kết nối nhanh hơn với đa phương thức, từ đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng không, đặc biệt là kết nối trung tâm TP HCM, sân bay Tân Sơn Nhất với sân bay Long Thành" - ông Thắng nhấn mạnh.

TS Phan Hữu Duy Quốc, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Xây dựng số 1 - CTCP, cũng kỳ vọng tính hiệu quả của đường sắt đô thị khi cách làm của TP HCM hiện nay đã khác trước. "Trước đây, thành phố đầu tư mang tính nhỏ lẻ thì nay đầu tư cùng lúc nhiều dự án, được quy hoạch đồng bộ, tính liên vùng rất cao" - ông Quốc nhìn nhận.

Theo Quốc Anh - Ngọc Qúy