Sàn kim loại London (LME) sống lại sau khủng hoảng nickel lịch sử, kim loại toàn cầu lên cơn sốt
Năm 2025, sàn Giao dịch Kim loại London (LME) ghi nhận khối lượng giao dịch kỷ lục, đánh dấu màn phục hồi ấn tượng sau những ngày đen tối của cuộc khủng hoảng nickel cách đây 4 năm, thời điểm định chế 149 năm tuổi này từng đứng bên bờ sụp đổ.
Các nhà giao dịch làm việc trên sàn giao dịch kim loại London
Sau cú sốc năm 2022 khiến uy tín bị tổn hại nghiêm trọng, việc khối lượng giao dịch và các hợp đồng mở trên LME lập kỷ lục cho thấy niềm tin của các quỹ lớn đã quay trở lại. Điều này rất quan trọng, vì LME là trung tâm định giá kim loại công nghiệp toàn cầu. Khi LME “sống lại”, biến động giá kim loại sẽ mạnh và có sức lan tỏa hơn trên phạm vi quốc tế.
Thị trường London, hiện thuộc sở hữu của Hong Kong Exchanges and Clearing (0388.HK), đã hưởng lợi từ những biến động mạnh của thị trường vật chất, vốn là đặc trưng nổi bật trong nhiệm kỳ hiện tại của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Rồi dòng tiền quỹ xuất hiện.
Một làn sóng mua đầu cơ ồ ạt tràn vào nhóm kim loại cơ bản trên LME trong quý IV/2025. Khối lượng giao dịch bình quân ngày đạt 777.016 hợp đồng trong 3 tháng cuối năm 2025, lập kỷ lục theo quý, vượt đỉnh cũ 735.604 hợp đồng của quý II/2014.
Lượng hợp đồng mở (open interest) của hợp đồng tương lai LME kết thúc năm 2025 tăng 15% so với 2024, lên mức cao nhất kể từ đầu năm 2021.
Cơn sốt đầu cơ lan sang cả Trung Quốc, nơi hoạt động trên Sàn Giao dịch Hàng hóa Thượng Hải (ShFE) bùng nổ trong tháng 12, và sang Mỹ, khi nhà đầu tư cá nhân đổ xô vào một số hợp đồng đồng quy mô nhỏ của Sàn Giao dịch Hàng hóa Chicago (CME - Chicago Mercantile Exchange).
Thay đổi khối lượng giao dịch LME so với cùng kỳ năm trước giai đoạn 2023-2025
Cú hích từ thuế quan
Thuế nhập khẩu của Mỹ, đã áp dụng với nhôm và đang được đe dọa đối với đồng, đã tạo ra tác động rất lớn lên các dòng chảy kim loại vật chất toàn cầu.
Đồng tiếp tục bị “rút” khỏi chuỗi cung ứng thế giới để chuyển sang Mỹ, khi thị trường lại một lần nữa đặt cược vào khả năng ông Trump áp thuế đối với đồng tinh luyện nhập khẩu. Quyết định dự kiến được đưa ra vào tháng 6.
Giao dịch đồng trên LME tăng tốc từ tháng 2/2025, khi ông Trump lần đầu phát động cuộc điều tra về nhập khẩu đồng của Mỹ, và duy trì đà này suốt năm. Khối lượng giao dịch bình quân ngày năm 2025 tăng 12% so với 2024.
Trái lại, hợp đồng đồng chủ lực của CME (CME.O) chứng kiến mức sụt giảm mạnh 33% về hoạt động, khi các quỹ lo ngại trước biến động chưa từng có của giá chênh lệch arbitrage với London.
Tuy nhiên, sàn giao dịch Mỹ phần nào được bù đắp nhờ sự xáo trộn trên thị trường nhôm sau khi Mỹ nâng thuế nhập khẩu lên 50% vào tháng 6.
Các hợp đồng CME cho phần bù giá nhôm vật chất tại khu vực Trung Tây Mỹ và châu Âu đều ghi nhận khối lượng kỷ lục trong năm ngoái, với mức tăng lần lượt 47% và 72% so với cùng kỳ.
Sự trở lại của các quỹ
Trong khi các nhà đầu tư tổ chức vẫn dè dặt với hợp đồng đồng của CME, họ lại ồ ạt quay trở lại LME kể từ tháng 9.
Sự quan tâm mới của các quỹ đối với nhóm kim loại cơ bản một phần là hiệu ứng lan tỏa từ cơn sốt kim loại quý, nhưng cũng được thúc đẩy bởi đà tăng kỷ lục của đồng và các đợt phục hồi mạnh ở hầu hết kim loại trên LME, ngoại trừ chì.
Sự hào hứng trở lại với “mọi thứ liên quan đến kim loại” đã tạo ra bước nhảy vọt trong giao dịch LME trong quý IV.
Khối lượng giao dịch đồng và thiếc lần lượt đạt mức cao nhất kể từ năm 2013 và 2014. Hoạt động giao dịch chì lập đỉnh mọi thời đại, còn nickel ghi nhận quý có khối lượng cao thứ hai trong lịch sử.
Thực tế, giao dịch nickel trên LME năm ngoái là mạnh nhất kể từ 2019, cho thấy niềm tin vào thị trường London đã trở lại sau cuộc khủng hoảng năm 2022.
Có vẻ như phần lớn các quỹ đã “tha thứ” cho LME vì quyết định hủy giao dịch nickel gây tranh cãi, một quyết định đã được Tòa Thượng thẩm Anh giữ nguyên.
Tháng 3/2022, giá nickel trên Sàn Giao dịch Kim loại London (LME) tăng sốc hơn 250% chỉ trong hai ngày do tình trạng “short squeeze” nghiêm trọng, liên quan đến các vị thế bán khống quy mô lớn của một tập đoàn Trung Quốc. Trước biến động chưa từng có này, LME đã tạm dừng giao dịch và hủy toàn bộ các giao dịch nickel đã khớp trong ngày 8/3/2022, với giá trị hàng tỷ USD.
Quyết định này gây tranh cãi dữ dội, khiến nhiều quỹ đầu tư chịu thiệt hại lớn và làm dấy lên lo ngại về tính minh bạch, độ tin cậy và vai trò trung lập của LME. Tuy nhiên, sau đó Tòa Thượng thẩm Anh phán quyết LME hành động hợp pháp, qua đó giúp sàn này dần khôi phục uy tín và niềm tin của thị trường.
Thượng Hải bị cuốn vào cơn sốt kim loại
Sự phấn khích với kim loại lan sang Trung Quốc vào tháng 12.
Trước đó, hoạt động trên thị trường Thượng Hải khá trầm lắng, với khối lượng hợp đồng tương lai kim loại cơ bản giảm trên diện rộng.
Nhưng làn sóng thanh khoản đã quét qua thị trường trong tháng cuối cùng của năm 2025, khi các nhà đầu tư Trung Quốc nhập cuộc cùng xu hướng tăng.
Khối lượng giao dịch nhôm đạt mức cao nhất theo tháng trong 3 năm, nickel cao nhất trong 4 năm, còn hợp đồng đồng Thượng Hải sôi động nhất kể từ tháng 11/2015.
Kỷ lục 9 triệu tấn thiếc được giao dịch trong tháng 12, buộc Hiệp hội Công nghiệp Kim loại Màu Trung Quốc (CNMIA) phải lên tiếng cảnh báo gay gắt về việc “mù quáng chạy theo xu hướng” trong một đợt tăng giá bị coi là “phi lý”.
Dường như chẳng mấy ai để tâm. Riêng ngày thứ Ba, thị trường thiếc Thượng Hải ghi nhận khối lượng giao dịch gần 739.000 tấn, tương đương 2 năm nhu cầu sử dụng toàn cầu.
Xu hướng “đánh nhỏ” tại Mỹ
Thượng Hải vốn có lịch sử dài về những đợt đầu cơ quá mức như vậy, được thúc đẩy bởi đội ngũ đông đảo nhà đầu tư cá nhân luôn tìm cách nắm bắt biến động nóng tiếp theo của thị trường.
London thì không có hiện tượng tương tự, do rất ít cá nhân đủ giàu để đáp ứng các yêu cầu tín dụng cho giao dịch trực tiếp trên LME.
Tuy nhiên, đã xuất hiện dấu hiệu cho thấy giới đầu cơ đang bắt đầu tham gia tại CME, không phải ở hợp đồng đồng chính, mà ở các sản phẩm nhỏ hơn, hướng tới nhà đầu tư cá nhân.
Hợp đồng đồng “micro” của CME, với quy mô 2.500 pound, chỉ bằng một phần mười hợp đồng chuẩn, ghi nhận khối lượng tăng 20% so với cùng kỳ, lên gần 4 triệu tấn trong năm 2025.
Các “quyền chọn sự kiện” đối với đồng của CME, cho phép đặt cược nhị phân đơn giản vào biến động giá, đạt khối lượng 31.000 lot trong tháng 12, cao hơn toàn bộ khối lượng giao dịch của cả năm 2024.
Hai loại hợp đồng này, đều ra mắt năm 2022, dường như đang đóng vai trò cầu nối giúp nhà đầu tư cá nhân chuyển từ kim loại quý sang kim loại công nghiệp.
CNMIA của Trung Quốc có thể đúng khi lo ngại về tình trạng đầu cơ quá mức ở những thị trường hàng hóa từng bị xem là “vùng rìa” như thiếc, nhưng câu chuyện tăng giá của kim loại công nghiệp đang thu hút ngày càng nhiều người gia nhập “phe bò” kim loại.
Kim loại công nghiệp đang trở thành tâm điểm đầu cơ mới, bước vào “siêu chu kỳ biến động”
Dòng tiền đầu cơ thời gian qua không chỉ dừng ở vàng, bạc mà đã lan sang đồng, nhôm, nickel, thiếc. Đây là dấu hiệu cho thấy thị trường bắt đầu đặt cược vào chu kỳ tăng trưởng công nghiệp mới, nhu cầu hạ tầng, năng lượng, quốc phòng và chuyển dịch chuỗi cung ứng, cũng như rủi ro địa chính trị và chính sách bảo hộ (đặc biệt là thuế quan của Mỹ). Nói cách khác, kim loại công nghiệp đang được nhìn nhận vừa là hàng hóa sản xuất, vừa là tài sản đầu tư.
Nguy cơ Mỹ áp thuế lên đồng, cùng việc đã áp thuế cao với nhôm, khiến kim loại bị “hút” về Mỹ, làm méo mó cung cầu toàn cầu. Điều này đẩy giá và biến động tăng, khiến hoạt động arbitrage giữa London và Mỹ trở nên rủi ro, làm hợp đồng đồng CME mất thanh khoản, trong khi LME hưởng lợi. Đây là tín hiệu rằng giá kim loại sắp tới chịu ảnh hưởng chính sách nhiều không kém yếu tố cung cầu truyền thống.
Kim loại công nghiệp đang ở giao điểm của địa chính trị - chính sách - tài chính - chuyển dịch năng lượng, giá sẽ không còn đi “êm”, mà biến động mạnh, nhanh, khó đoán. Những ai tham gia thị trường (doanh nghiệp, nhà đầu tư, nhà quản lý rủi ro) đều buộc phải chủ động phòng hộ và theo sát chính sách.
