“Quân bài mới” của Trung Quốc trong chiến lược trở thành quốc gia dẫn đầu về AI
Trong nỗ lực giải bài toán “khát” năng lượng sử dụng để vận hành AI, Trung Quốc đang chuyển hướng ra đại dương, kết hợp các trang trại điện gió ngoài khơi với mô hình trung tâm dữ liệu dưới biển.
Theo đó, quốc gia này đang thúc đẩy triển khai các trung tâm dữ liệu dưới nước tại khu vực ven biển phía đông và phía nam, nhằm đáp ứng nhu cầu điện toán ngày càng tăng trong kỷ nguyên AI.
Tại khu Lingang (Thượng Hải), khu thương mại tự do được định hướng thu hút các ngành công nghiệp công nghệ cao, một trung tâm dữ liệu dưới biển (UDC) vừa chính thức đi vào vận hành. Đây được xem là cơ sở đầu tiên trên thế giới kết nối trực tiếp với hệ thống điện gió ngoài khơi, theo Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV).
Thông tin từ trang SCMP cho biết, công trình nằm cách bờ biển phía đông Thượng Hải khoảng 10 km, ở độ sâu 10 mét dưới mặt nước, do Shanghai HiCloud Technology, công ty con của Highlander, phát triển. Highlander hiện là doanh nghiệp niêm yết tại Thâm Quyến, hoạt động trong lĩnh vực thiết bị định vị và liên lạc hàng hải.
Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 1,6 tỷ nhân dân tệ (tương đương 232,4 triệu USD), với công suất thiết kế đạt 24 MW. Đây được xem là dự án thí điểm quan trọng nhằm đánh giá tính khả thi cả về công nghệ lẫn thương mại của mô hình trung tâm dữ liệu dưới biển, đồng thời kết nối với hạ tầng điện toán đám mây và viễn thông trên đất liền.
Theo doanh nghiệp phát triển, cụm trung tâm này sẽ phục vụ nhiều kịch bản công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), trí tuệ hiện thân (embodied intelligence) và xe tự hành, những lĩnh vực đòi hỏi năng lực xử lý dữ liệu cực lớn.
Một du khách đang quan sát mô hình thu nhỏ của các cabin dữ liệu dưới biển dành cho một trung tâm dữ liệu dưới biển, tại Linh Thủy, tỉnh Hải Nam, miền nam Trung Quốc (Ảnh: SCMP)
Đáng chú ý, dự án tại Thượng Hải chỉ là một phần trong chiến lược rộng hơn của Trung Quốc nhằm mở rộng hạ tầng tính toán ra ngoài đất liền. Trước đó, một trung tâm dữ liệu dưới biển tương tự đã được triển khai ngoài khơi tỉnh Hải Nam, cũng do Highlander khởi xướng.
Tham vọng của Trung Quốc
Không chỉ dừng lại ở việc “đưa data center (trung tâm dữ liệu) xuống biển”, Trung Quốc đồng thời tập trung vào các hoạt động đầu tư năng lượng tái tạo, “nguồn điện sống còn” cho AI với quy mô chưa từng có đặc biệt là điện gió và điện mặt trời.
Theo báo cáo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), riêng năm 2024, Trung Quốc đã chi hơn 625 tỷ USD cho năng lượng sạch, gần gấp đôi so với năm 2015 và là mức cao nhất thế giới hiện nay.
Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, Trung Quốc đã bổ sung tới 264 GW điện gió và điện mặt trời, nhiều hơn tổng công suất mà một số quốc gia phát triển xây dựng trong hàng chục năm.
Trang Innobu dẫn lời Sharon Feng, chuyên gia về Trung Quốc tại Wood Mackenzie, mô tả sự phát triển này như sau: Trung Quốc đã trở thành quốc gia đầu tiên vượt mốc công suất điện mặt trời 1 terawatt. Chỉ riêng lượng điện mặt trời được sản xuất tại Trung Quốc vào năm 2025 đã đạt khoảng một nửa tổng sản lượng điện hàng năm của tất cả các nhà máy điện hạt nhân trên toàn thế giới.
Đáng chú ý, điện gió ngoài khơi đang trở thành trụ cột trong chiến lược này, đặc biệt khi kết hợp trực tiếp với các trung tâm dữ liệu dưới biển. Quốc gia này hiện chiếm phần lớn các dự án đang xây dựng và có thể đạt 45% tổng công suất điện gió ngoài khơi toàn cầu vào năm 2030.
Đây chính là lý do các dự án data center dưới biển tại Thượng Hải hay Hải Nam đều gắn trực tiếp với nguồn điện gió ngoài khơi.
Tất cả phần nào cho thấy tham vọng của Trung Quốc trong việc tìm kiếm các giải pháp đột phá để duy trì lợi thế trong cuộc đua AI đang ngày càng khốc liệt.
Theo SCMP, Innobu
