Những đứa trẻ “thông minh giả vờ” thường có 3 đặc điểm: Cha mẹ đừng vội mừng

Xung quanh chúng ta không hiếm những đứa trẻ trông rất lanh lợi, nói năng trôi chảy, phản ứng nhanh nhạy. Thế nhưng, càng tiếp xúc lâu với chúng, người ta lại càng cảm thấy... không thoải mái. Vì sao lại như vậy?

Lý do có thể là vì sự lanh lợi ấy của chúng nhiều khi không xuất phát từ trí tuệ thực sự, mà chỉ là kiểu "thông minh giả vờ". Dù chúng khéo mồm khéo miệng, có vẻ thông minh nhưng thực chất đó chỉ là chúng tỏ ra như thế.

Trong quá trình nuôi dạy con, ai cũng mong con mình lanh lợi, biết quan sát, biết nói chuyện. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở những biểu hiện thông minh bề ngoài, tưởng chừng đáng khen thì thực chất lại tiềm ẩn không ít rủi ro cho tương lai của trẻ.

Do đó, nếu một đứa trẻ thể hiện bất kỳ biểu hiện nào như dưới đây thì thực chất chúng chỉ "thông minh giả vờ", cha mẹ đừng vội tự hào mà nên kịp thời uốn nắn.

1. Hay dùng mánh khóe, thực chất là giỏi toan tính

Kiểu "thông minh giả vờ" này thường mang tính trình diễn, thiếu sự chân thành. Trẻ tỏ ra khôn khéo, nhưng khôn theo cách biết tính toán, biết lấy lòng người khác khi cần.

Những đứa trẻ như vậy thường trưởng thành sớm hơn tuổi, rất giỏi quan sát sắc mặt, biết cư xử khác nhau trước từng người. Trước mặt thầy cô, các em tỏ ra ngoan ngoãn, tích cực, sẵn sàng giúp đỡ để ghi điểm. Nhưng khi không còn sự giám sát, chính chúng lại dễ liên kết với bạn khác để nói xấu, bắt nạt người yếu thế hơn.

Biểu hiện thường thấy ở những đứa trẻ "thông minh giả vờ" này là khi mắc lỗi, việc đầu tiên trẻ nghĩ đến không phải là nhận trách nhiệm mà là tìm cách đổ lỗi; luôn tìm cách thu hút sự chú ý của giáo viên; gặp chuyện thì cãi lý cho bằng được, dùng sự lanh lợi sai chỗ.

Kiểu thông minh không nguyên tắc này có thể giúp trẻ "qua mặt" người khác trong chốc lát, nhưng về lâu dài rất dễ vấp ngã. Những đứa trẻ này khi lớn lên thường khó xây dựng các mối quan hệ bền vững, đi làm cũng dễ bị mất niềm tin vì thiếu sự chân thành.

2. Không kiên trì, luôn muốn đi đường tắt

Một số trẻ khi làm việc không đặt tâm trí vào việc làm tốt hơn hay cố gắng nhiều hơn, mà chỉ chăm chăm tìm cách ít tốn công nhất, nhanh có kết quả nhất.

Ban đầu, những đứa trẻ này thường được nhận xét là "thông minh, phản ứng nhanh, nói năng lưu loát". Nhưng càng về sau, điểm yếu của chúng càng dễ lộ rõ như hễ gặp việc cần động não, cần kiên trì là lập tức né tránh.

Trong học tập, trẻ lười viết bước giải, lười học thuộc, chỉ nhớ phần đầu phần cuối để đối phó. Gặp bài khó thì tìm mẹo, tìm đáp án sẵn có, thay vì tự suy nghĩ. Nhìn qua thì cách học này có vẻ hiệu quả, nhưng thực chất lại bỏ lỡ cơ hội quan trọng để não bộ phát triển thông qua việc vượt khó.

Những đứa trẻ này thường thông minh nhưng nôn nóng, thiếu kiên nhẫn và dễ bỏ cuộc. Khi trưởng thành, các em vẫn giữ thói quen tìm lối đi nhanh, ngại đào sâu, ngại đầu tư công sức, nên rất khó tiến xa.

3. Chỉ làm "bề nổi", giỏi nói nhưng thiếu kỹ năng thực tế

Những đứa trẻ "thông minh" kiểu này rất giỏi đọc biểu cảm của người khác và làm việc hời hợt thay vì suy nghĩ thấu đáo, tìm hiểu, làm việc đến nơi đến chốn. Đây là kiểu trẻ rất giỏi thể hiện, trong lớp thường phản ứng nhanh, trả lời liền mạch, tỏ ra hiểu bài. Nhưng khi bị hỏi sâu hơn, yêu cầu phân tích hoặc vận dụng, chúng lại lúng túng, không biết trả lời thế nào.

Ở những lớp học thấp, khi kiến thức còn đơn giản, các em vẫn có thể theo kịp. Nhưng lên các cấp học cao hơn, khi cần xây dựng hệ thống tư duy và hiểu bản chất vấn đề, sự hời hợt bắt đầu bộc lộ rõ.

Trong giao tiếp, trẻ hay coi nhẹ thành tích của người khác, luôn cho rằng mình giỏi hơn, nhưng khi thực sự bắt tay vào làm lại tìm đủ lý do để né tránh. Kiểu trẻ này thường có lòng tự tôn cao đi kèm nỗi sợ thất bại, đây là hai yếu tố rất dễ bào mòn tiềm năng thật sự.

Cha mẹ cần lưu ý điều gì?

Thực tế, những biểu hiện "thông minh giả vờ" này không tự nhiên xuất hiện mà có liên quan chặt chẽ đến cách cha mẹ tương tác và phản hồi với con.

Khi trẻ thường xuyên được khen "con thông minh quá", các em dễ hình thành tư duy cố định, sợ làm sai, sợ thử thách. Ngược lại, những đứa trẻ được ghi nhận vì sự nỗ lực, vì quá trình cố gắng, lại có xu hướng dám đối mặt với khó khăn và phát triển bền vững hơn.

Thông minh không phải là cái mác để dán lên trẻ, mà là năng lực cần được nuôi dưỡng đúng cách. Giữa sự lanh lợi bề ngoài và trí tuệ thực sự, đôi khi chỉ cách nhau một ranh giới rất mong manh nhưng lại dẫn đến những con đường đời hoàn toàn khác nhau.

Xung quanh bạn, có đứa trẻ nào mang dáng dấp của "giả thông minh" như vậy không?

Theo Thiên An