Nhìn lại những kỳ tích hồi sinh
Cùng nhìn lại những dấu ấn y học Việt Nam trong năm 2025 với những kỳ tích hồi sinh được ghi dấu, từ ca ghép đồng thời tim - phổi đến kỹ thuật thông tim bào thai.
Các bác sĩ tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức ghép tạng cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC.
1. 6 ngày, 21 ca ghép tạng thành công
Thành tích mở đầu của năm 2025 là trong 6 ngày (từ ngày 6-11/1/2025), các bác sĩ của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã làm nên một kỷ lục khi ghép tạng thành công cho 21 ca bệnh hiểm nghèo. Cụ thể từ 4 gia đình có bệnh nhân chết não hiến tạng, các y, bác sĩ đã thực hiện ghép thành công cho 15 bệnh nhân: 4 ca ghép tim, 1 ca ghép đồng thời gan - thận, 3 ca ghép gan và 7 ca ghép thận. Cùng thời gian, Bệnh viện tiến hành ghép thận theo kế hoạch cho 6 bệnh nhân từ người hiến tạng còn sống, nâng tổng số ca ghép trong 6 ngày lên 21 trường hợp.
Trong 6 ngày, các bác sĩ chia sẻ đội ngũ y, bác sĩ đã miệt mài làm việc suốt ngày đêm, không ngừng nghỉ. Mỗi ca phẫu thuật được thực hiện với sự phối hợp nhịp nhàng từng khâu, diễn ra với độ chính xác cao nhất. Ghép tạng là cuộc chạy đua khốc liệt với thời gian, nơi từng phút giây đều mang ý nghĩa quyết định.
2. Lần đầu tiên ghép đồng thời tim – phổi cho một bệnh nhân
Ca ghép đồng thời tim – phổi thành công.
Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cũng là đơn vị thực hiện ca ghép đồng thời tim - phổi đầu tiên của Việt Nam. Tháng 8/2025, mặc dù là ca ghép tạng có độ phức tạp đặc biệt cao, song sau hơn 7 tiếng phẫu thuật, với sự phối hợp nhuần nhuyễn của 40 y, bác sĩ thuộc các chuyên khoa như nội tim mạch lồng ngực, gây mê - hồi sức, ngoại khoa, phục hồi chức năng, dinh dưỡng..., ca ghép đã được thực hiện thành công. Đến ngày 10/9/2025, 46 ngày sau phẫu thuật, bệnh nhân xuất viện trong tình trạng sức khỏe tốt, sinh hoạt bình thường. Thành công của ca ghép đánh dấu bước tiến vượt bậc trong năng lực ghép tạng, đặc biệt là ghép đa tạng.
3. Cứu sống sản phụ đã ngừng tuần hoàn hơn 30 phút
Ê kíp bác sĩ chạy đua với thời gian quyết tâm cứu sống sản phụ.
Những ngày đầu năm Ất Tỵ 2025, tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương, một ca cấp cứu đặc biệt đã diễn ra khi đội ngũ y, bác sĩ cứu sống thành công một sản phụ ngừng tuần hoàn hơn 30 phút với 4 lần sốc điện phá rung. Cuộc chiến đưa sản phụ trở về từ ranh giới sinh tử kéo dài hơn 2 tiếng đồng hồ, với sự tham gia của những nhân lực và chuyên gia giỏi nhất.
Sau khi cấp cứu đưa tim đập trở lại, sản phụ vẫn phải đối mặt với hàng loạt nguy cơ như rối loạn đông máu, suy giảm chức năng đa tạng và nguy cơ tổn thương não do thời gian ngừng tim kéo dài. Tuy nhiên, nhờ sự nỗ lực và kiên trì đến cùng của đội ngũ y, bác sĩ, tình trạng bệnh nhân dần cải thiện, các chức năng cơ thể được kiểm soát và hồi phục đáng kinh ngạc.
“Tôi đã công tác gần 30 năm nhưng đây là một trong những ca cấp cứu ngừng tuần hoàn dài nhất mà tôi từng chứng kiến. Tỷ lệ bệnh nhân có thể sống sót và hồi phục gần như bằng không. Nhưng chúng tôi vẫn kiên quyết không bỏ cuộc dù chỉ còn một tia hy vọng rất nhỏ” - BSCKII Bạch Minh Thu, Phụ trách khoa Phẫu thuật-Gây mê Hồi sức (Bệnh viện Phụ sản Trung ương) chia sẻ.
4. Thông tim thành công bào thai 25 tuần tuổi
TS.BS Đỗ Nguyên Tín - trưởng đơn vị can thiệp tim mạch Bệnh viện Nhi đồng 1 và đồng nghiệp xúc động, bật khóc sau khi can thiệp bào thai thành công.
Tháng 5/2025, Bệnh viện Từ Dũ phối hợp với Bệnh viện Nhi đồng 1 đã thực hiện thông tim thành công bào thai 25 tuần tuổi, nặng chưa đầy 600g của sản phụ 41 tuổi người Singapore. Thai phụ mang thai sau hơn 10 năm hiếm muộn, song bào thai không may mắc dị tật tim bẩm sinh nặng, đứng trước nguy cơ chết lưu. Ê-kíp y, bác sĩ tiến hành can thiệp lần đầu vào ngày 22/5/2025 nhưng chưa đạt kết quả như mong muốn. Không bỏ cuộc, đến ngày 28/5/2025, ca thông tim lần thứ hai đã thành công, mở ra cơ hội sống cho thai nhi từng được đánh giá là “không còn hy vọng”.
Sau khi trở về Singapore, em bé đã chào đời an toàn với cân nặng 3,7kg, sức khỏe ổn định, bú tốt và phát triển bình thường. Đây là ca thông tim bào thai thứ 9 được thực hiện tại Việt Nam, đồng thời là trường hợp khó nhất khi can thiệp trên thai nhi có tuổi thai nhỏ nhất (25 tuần), bệnh lý nặng, diễn tiến nhanh và phải trải qua hai lần can thiệp mới đạt kết quả trọn vẹn.
5. Đưa thận ra ngoài “sửa chữa”, rồi ghép lại
Bác sĩ sửa thận bên ngoài cơ thể, ghép lại thành công cho bệnh nhân.
Năm 2025, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 lần đầu thực hiện thành công ca phẫu thuật đặc biệt: lấy thận bị phình mạch ra ngoài cơ thể để tái tạo mạch máu rồi ghép trở lại. Ca mổ đánh dấu bước tiến vượt bậc của y học Việt Nam trong phẫu thuật mạch máu – tiết niệu, mở ra cơ hội bảo tồn thận cho nhiều bệnh nhân thay vì phải cắt bỏ như trước đây.
Bệnh nhân là một phụ nữ 37 tuổi, quê ở Phú Yên (cũ), phát hiện khối phình lớn ở động mạch thận trái sau khi xuất hiện các cơn đau vùng thắt lưng kéo dài.
TS Ngô Vi Hải - Chủ nhiệm khoa ngoại lồng ngực, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 xác định khối phình ở vị trí khó, ngay rốn thận, nơi có nhiều nhánh mạch máu quan trọng. Nếu can thiệp không khéo, nguy cơ mất thận rất cao.
Các bác sĩ đã đưa ra một giải pháp cắt thận ra khỏi cơ thể, xử lý khối phình mạch máu bên ngoài, rồi ghép chính quả thận đó trở lại cho bệnh nhân.
Kíp mổ gồm hai nhóm chuyên môn tiết niệu và phẫu thuật mạch máu. Trước tiên, quả thận bệnh lý được lấy ra bằng phẫu thuật nội soi. Sau đó các bác sĩ tái tạo động mạch thận bằng chính tĩnh mạch của người bệnh, xử lý triệt để khối phình. Khi việc tái tạo hoàn tất, quả thận được ghép trở lại vào hố chậu cùng bên.
Các bác sĩ chỉ có 20 - 30 phút để bảo vệ quả thận khi nó không được tưới máu. Mọi thao tác đều phải chuẩn xác và nhanh chóng.
Sau gần 4 giờ phẫu thuật, quả thận được ghép lại hoạt động tốt, máu lưu thông ổn định. Bệnh nhân hồi phục nhanh, tự đi lại, không cần dùng thuốc chống thải ghép vì đây là ghép thận tự thân.
Đây là ca đầu tiên ở Việt Nam thực hiện thành công kỹ thuật này, và trên thế giới cũng chỉ có rất ít trường hợp tương tự được báo cáo.
