Người dân ồ ạt gửi tiền vào ngân hàng

Thị trường huy động tiền gửi dân cư trong tháng 3/2026 đang chứng kiến những diễn biến cực kỳ sôi động với một "cuộc đua" tăng lãi suất diện rộng. Sau một thời gian dài duy trì ở mức thấp, mặt bằng lãi suất đã thiết lập một vùng cao mới, thậm chí có những ngân hàng đã chạm mốc 9%/năm. Trong đó, kỳ hạn 6 tháng và 12 tháng đang là những kỳ hạn được các ngân hàng ưu tiên "chào mời" khách gửi tiền nhiều nhất.

Techcombank mới đây đã triển khai chương trình cho khách hàng có khoản tiền gửi mới trong tháng 3/2026, cộng đến 1%/năm lãi suất Tiền gửi Phát Lộc Online cho những khoản tiền gửi kỳ hạn 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng. Theo đó, khách hàng có thể nhận lãi suất lên đến 8,4%/năm.

Nhà băng này cũng vừa thay đổi biểu lãi suất huy động từ ngày 27/3, đưa lãi suất kỳ hạn 12 tháng lên tối đa 7,4%/năm. Hiện các kỳ hạn từ 6 tháng – 12 tháng, Techcombank đều đã niêm yết trên 7%/năm.

Trước đó, Sacombank triển khai chương trình ưu đãi lãi suất cho khách hàng mở mới tại quầy từ ngày 26/3 đến 30/6 (hoặc đến khi đạt mục tiêu huy động). Theo đó, khách hàng gửi tiết kiệm sẽ được hưởng các mức lãi suất đặc biệt như 8,2%/năm cho kỳ hạn 15 tháng, 8,6%/năm cho kỳ hạn 24 tháng và 8,8%/năm cho kỳ hạn 36 tháng với hình thức nhận lãi cuối kỳ.

VPBank gần đây cũng đã nâng lãi suất Chứng chỉ tiền gửi Super Thịnh Vượng lên tối đa 8,5%/năm, áp dụng cho khoản tiền từ 100 triệu, thời gian nắm giữ 184 ngày – 389 ngày (6 tháng – 13 tháng).

Chị H. (Hà Nội) vừa bán xong danh mục chứng khoán sau một đợt thị trường hồi phục, đồng thời tất toán luôn sổ tiết kiệm cũ và có trong tay khoảng 3 tỷ đồng nhàn rỗi. Chị gọi cho một chuyên viên ngân hàng quen, người trước giờ vẫn hỗ trợ chị. Đầu dây bên kia tư vấn khá nhanh, hiện có chương trình khoảng 8%/năm cho kỳ hạn 6 tháng. Mức này không phải thấp, nhưng chị vẫn thấy "thiếu thiếu", nhất là khi thị trường gần đây rộ lên nhiều mức lãi cao hơn. Chị quyết định đăng một bài lên hội nhóm gửi tiết kiệm để tham khảo thêm: "Có 3 tỷ nhàn rỗi, giờ gửi ngân hàng nào ổn, lãi tốt chút ạ?"

Bài đăng gần như "nổ tương tác" chỉ sau vài tiếng. Đặc biệt, không ít nhân viên ngân hàng cũng nhanh chóng "nhập cuộc", để lại lời chào mời kèm mức lãi suất hấp dẫn. Mặt bằng chung được nhắc đến nhiều là khoảng 8,5%/năm, nhưng cũng có nơi đưa ra mức cao hơn, lên tới 9,2%/năm. Hộp thư riêng của chị H. nhanh chóng "đầy ắp" với hàng chục tin nhắn tư vấn.

Sau một buổi tối đọc và lọc thông tin, chị cũng tìm được một phòng giao dịch ngân hàng gần nhà đang có chương trình lãi suất cao cho tiền gửi mới. Tại quầy, chị được tư vấn kỹ hơn về điều kiện áp dụng, kỳ hạn thực tế, cũng như các điều khoản đi kèm. Cuối cùng, chị chốt gửi với mức 8,6%/năm. Tính ra, mỗi tháng chị có khoảng 22 triệu đồng tiền lãi mà "không phải làm gì".

"Số tiền lãi này nếu để dành cũng gần đủ mua một chiếc ô tô cũ hoặc một dòng xe giá mềm cho gia đình. Giai đoạn đầu tư nhiều biến động mà quay lại gửi ngân hàng với mức lãi như vậy lại có cảm giác rất dễ chịu", chị H nói.

Không chỉ riêng chị H., câu chuyện "đi hỏi lãi suất" để gửi tiền cũng là của nhiều người dùng ngân hàng thời gian gần đây. Không khí tại các phòng giao dịch ngân hàng trở nên nhộn nhịp hơn hẳn. Nhân viên ngân hàng, vốn luôn chịu áp lực chỉ tiêu huy động, nay càng bận rộn hơn với các chương trình gọi vốn, chăm sóc khách hàng, tư vấn trực tiếp và qua kênh online. Những cuộc gọi, tin nhắn chào mời lãi suất cao xuất hiện dày đặc.

Ở góc nhìn người gửi tiền, lãi suất tăng rõ ràng là tin vui. Với những người ưu tiên sự an toàn, gửi tiết kiệm trở lại thành một lựa chọn hấp dẫn khi cảm giác có thể nhận đều đặn vài chục triệu đồng mỗi tháng, như trường hợp của chị H., đủ khiến nhiều người sẵn sàng dịch chuyển dòng tiền từ các kênh rủi ro hơn.

Ở chiều ngược lại, những người đang vay vốn ngân hàng – đặc biệt là vay mua nhà – lại chịu áp lực ngày càng lớn. Mặt bằng lãi suất cho vay thời gian gần đây tại nhiều ngân hàng đã tăng lên khoảng 14–15%/năm sau giai đoạn ưu đãi. Điều này khiến số tiền phải trả hàng tháng đội lên đáng kể, nhất là với các khoản vay dài hạn.

Theo nhiều chuyên gia, các ngân hàng đang tăng cường huy động vốn do chênh lệch ngày càng lớn giữa tín dụng và huy động vốn. Trước đó, năm 2025, tăng trưởng huy động của toàn hệ thống chỉ đạt hơn 14%, trong khi tăng trưởng tín dụng là gần 19%.

Việc tăng lãi suất huy động là cần thiết để ngân hàng củng cố nguồn vốn đầu vào, duy trì các chỉ tiêu an toàn thanh khoản và tạo dư địa cho hoạt động cho vay trong thời gian tới.

Hơn nữa, mặt bằng lãi suất quốc tế vẫn neo ở mức cao trong thời gian dài hơn dự kiến, khiến chi phí vốn toàn cầu chưa thể hạ nhiệt. Diễn biến này tạo áp lực lan tỏa, khiến lãi suất trong nước khó có thể đứng ngoài xu hướng điều chỉnh.

Dự báo xu hướng trong thời gian tới, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho rằng lãi suất huy động sẽ tiếp tục tăng do áp lực cân đối nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng vẫn hiện hữu trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng cao và nhu cầu giải ngân đầu tư công đặc biệt được đẩy mạnh trong năm 2026. Tuy nhiên, xu hướng tăng sẽ không diễn ra như giai đoạn trước. Áp lực chủ yếu xuất hiện tại các NHTMCP tư nhân quy mô vừa và nhỏ phụ thuộc lớn vào tiền gửi khách hàng và cơ cấu huy động vốn kém linh hoạt.

VCBS cũng lưu ý căng thẳng địa chính trị ngày càng leo thang có thể kéo theo áp lực, phần nào làm hạn chế dư địa điều hành của Ngân hàng Nhà nước. Thậm chí, trong kịch bản tiêu cực, để đảm bảo tỷ giá và kiểm soát lạm phát, VCBS cho rằng lãi suất huy động có thể diễn ra đồng loạt tại tất cả các ngân hàng cả về tốc độ và quy mô điều chỉnh.

Chứng khoán MBS cũng nhận định, mặc dù mặt bằng lãi suất huy động của hầu hết các ngân hàng trong năm 2025 đã tăng từ 1 – 1,5 điểm % nhưng áp lực huy động vốn đối với các nhà băng sẽ vẫn hiện hữu trong năm nay, đặc biệt khi nhu cầu vay vốn dài hạn cho các dự án đầu tư công, xây dựng hạ tầng tăng cao nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Theo Thanh Anh