Nghiên cứu Harvard: 1 THÓI QUEN ăn giúp giảm 18% nguyên cơ ung thư, 46% nguy mơ mắc bệnh hô hấp - người Việt áp dụng nhưng chưa đủ

Nghiên cứu kéo dài 36 năm của Harvard

Một nghiên cứu về mối liên hệ giữa chế độ ăn uống và nguy cơ tử vong đã được công bố trên tạp chí JAMA Internal Medicine bởi các nhà khoa học thuộc Trường Y tế Công cộng Harvard. Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu từ hai dự án sức khỏe quy mô lớn là Nurses' Health Study (NHS) và Health Professionals Follow-up Study (HPFS), theo dõi hơn 100.000 người trong suốt 34 đến 36 năm.

Trong thời gian nghiên cứu, các nhà khoa học ghi nhận 54.163 trường hợp tử vong. Khối dữ liệu lớn cùng thời gian theo dõi kéo dài giúp họ đánh giá rõ ràng hơn tác động lâu dài của chế độ ăn uống đối với sức khỏe.

Chế độ ăn của người tham gia được đánh giá dựa trên bốn mô hình dinh dưỡng lành mạnh gồm: HEI-2015, AMED, HPDI và AHEI. Đây đều là những hệ thống chấm điểm chế độ ăn uống được sử dụng phổ biến trong các nghiên cứu dinh dưỡng trên thế giới.

Dù cách tính điểm khác nhau, các mô hình này đều khuyến khích tăng cường thực phẩm tự nhiên và ít chế biến. Những nhóm thực phẩm được ưu tiên bao gồm: rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và hạt.

Ngược lại, người tham gia được khuyến nghị giảm tiêu thụ thịt đỏ, thịt chế biến sẵn, đồ uống có đường và rượu. Đây là những loại thực phẩm được nhiều nghiên cứu cho thấy có liên quan đến nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

Kết quả cho thấy những người có chế độ ăn lành mạnh nhất có nguy cơ tử vong thấp hơn khoảng 19-20% so với nhóm ăn uống kém lành mạnh. Điều này cho thấy lựa chọn thực phẩm hằng ngày có thể ảnh hưởng đáng kể đến tuổi thọ.

Ngoài ra, nguy cơ tử vong do ung thư giảm khoảng 16-18%, trong khi nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch giảm khoảng 12-13%. Những con số này tiếp tục nhấn mạnh vai trò quan trọng của chế độ ăn uống trong việc phòng ngừa bệnh tật. Đáng chú ý, nguy cơ tử vong do bệnh hô hấp giảm tới 44-46% ở những người duy trì chế độ ăn lành mạnh. Theo các nhà khoa học, đây là một trong những phát hiện nổi bật nhất của nghiên cứu.

Thói quen ăn đơn giản nhưng nhiều người vẫn chưa làm đúng

Một nghiên cứu khác của Đại học Harvard tiếp tục làm rõ vai trò của rau và trái cây đối với tuổi thọ. Phân tích dữ liệu từ 108.735 người trong gần 30 năm, các nhà khoa học nhận thấy lượng rau quả tiêu thụ mỗi ngày có liên quan trực tiếp đến nguy cơ tử vong.

So với những người chỉ ăn khoảng 2 khẩu phần rau và trái cây mỗi ngày, những người ăn 5 khẩu phần mỗi ngày có nguy cơ tử vong thấp hơn rõ rệt. Mức tiêu thụ được cho là tối ưu là 2 phần trái cây và 3 phần rau. Cụ thể, nhóm ăn đủ 5 khẩu phần rau quả mỗi ngày có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn 13%. Nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch cũng giảm khoảng 12%.

Ngoài ra, nguy cơ tử vong do ung thư giảm khoảng 10%, còn nguy cơ tử vong do bệnh hô hấp giảm tới 35%. Những kết quả này tiếp tục khẳng định lợi ích rõ rệt của việc tăng cường rau và trái cây trong chế độ ăn hằng ngày. Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng lưu ý rằng không phải loại rau quả nào cũng mang lại hiệu quả giống nhau. Một số nhóm thực phẩm cho thấy tác dụng nổi bật hơn trong việc giảm nguy cơ bệnh tật.

Những thực phẩm được đánh giá có lợi nhất gồm: rau lá xanh đậm, trái cây họ cam quýt, các loại quả mọng và rau củ giàu beta-carotene như cà rốt. Đây là những thực phẩm chứa nhiều chất chống oxy hóa và dưỡng chất quan trọng.

Trong khi đó, nước ép trái cây và các loại rau giàu tinh bột như khoai tây, ngô hoặc đậu Hà Lan không cho thấy mối liên hệ rõ rệt với việc giảm nguy cơ tử vong. Điều này cho thấy việc lựa chọn loại thực phẩm cũng quan trọng không kém số lượng.

Theo các nhà khoa học, rau và trái cây cung cấp nhiều chất xơ, vitamin, khoáng chất và các hợp chất chống oxy hóa. Những dưỡng chất này giúp giảm viêm, bảo vệ tế bào và tăng cường hệ miễn dịch. Nhờ đó, cơ thể có khả năng chống lại nhiều bệnh mạn tính như tim mạch, ung thư và các bệnh về đường hô hấp. Đây cũng là lý do các chuyên gia dinh dưỡng luôn khuyến nghị tăng cường rau quả trong khẩu phần ăn hằng ngày.

Các nhà nghiên cứu Harvard cho rằng chỉ cần thay đổi nhỏ trong chế độ ăn uống cũng có thể tạo ra khác biệt lớn đối với sức khỏe lâu dài. Tăng cường rau, trái cây và thực phẩm tự nhiên là một trong những cách đơn giản nhất để cải thiện sức khỏe. Nói cách khác, bí quyết sống khỏe đôi khi không nằm ở những phương pháp phức tạp. Nó bắt đầu từ những lựa chọn rất quen thuộc trong bữa ăn mỗi ngày.

Phương Anh