Ngày tàn của nhân viên bán lẻ có đang đến: Siêu thị 33 triệu USD của Amazon với 250.000 mặt hàng nhưng vận hành phần lớn bằng AI và robot

Amazon đang âm thầm triển khai một chiến lược đầy tham vọng mang tên “Dự án Kobe”, với mục tiêu kết hợp mô hình đại siêu thị kiểu Walmart cùng hệ thống kho hàng tự động vận hành bằng robot và trí tuệ nhân tạo. Đây không chỉ là bước mở rộng trong lĩnh vực bán lẻ mà còn là nỗ lực tái định nghĩa cách vận hành của các cửa hàng vật lý trong kỷ nguyên số.

Khác với các mô hình truyền thống, dự án Kobe của Amazon hướng đến việc tích hợp toàn bộ trải nghiệm mua sắm trong cùng một không gian từ chọn hàng tại cửa hàng, nhận hàng đến giao hàng. Điều này cho thấy Amazon không chỉ muốn cạnh tranh với Walmart mà còn muốn vượt lên bằng công nghệ.

Vận hành bằng robot và AI

"Mô hình siêu trung tâm mới mà chúng tôi đang thử nghiệm sẽ mang lại sự tiện lợi cho khách hàng khi mua sắm nhiều lựa chọn sản phẩm chất lượng với giá trị tuyệt vời, từ thực phẩm tươi sống, đồ dùng thiết yếu cho gia đình cho đến hàng hóa tổng hợp - tất cả chỉ trong một chuyến đi," người phát ngôn của Amazon cho biết.

Các cửa hàng thuộc Dự án Kobe có diện tích khoảng 225.000 foot vuông, tương đương với các siêu trung tâm lớn hiện nay. Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở cấu trúc bên trong: gần một nửa diện tích được dành cho hoạt động kho vận và hoàn tất đơn hàng.

Hình ảnh phối cảnh siêu thị mới của Amazon

Thay vì chỉ là nơi trưng bày và bán hàng, cửa hàng Kobe hoạt động như một trung tâm logistics thu nhỏ. Tại đây, các đơn hàng trực tiếp, đơn hàng online và giao hàng đều được xử lý trong cùng một hệ thống. Điều này giúp rút ngắn thời gian xử lý và tăng tính linh hoạt trong vận hành.

Một cửa hàng Kobe có thể chứa tới 250.000 mặt hàng, gần gấp đôi so với một siêu trung tâm Walmart thông thường. Quy mô này cho phép Amazon cung cấp đa dạng sản phẩm hơn, từ thực phẩm tươi sống đến hàng tiêu dùng và đồ gia dụng. Tuy nhiên, quy mô lớn cũng kéo theo những thách thức về quản lý tồn kho, không gian và chi phí vận hành.

Cốt lõi trong nhà kho của cửa hàng Kobe là hệ thống lưu trữ bằng robot, Orbital và sự kết hợp giữa thủ công với công nghệ cao.

Jason Buechel, CEO của Whole Foods và Phó Chủ tịch phụ trách mảng tạp hóa toàn cầu của Amazon

Trung tâm của mô hình Kobe là hệ thống lưu trữ tự động sử dụng robot từ AutoStore. Hệ thống này cho phép lưu trữ hàng hóa với mật độ cao, sử dụng robot để lấy và di chuyển sản phẩm một cách nhanh chóng. Nhờ đó, Amazon có thể tối ưu không gian và tăng tốc độ xử lý đơn hàng.

Amazon cũng đang phát triển một hệ thống nội bộ mới có tên Orbital, có khả năng xử lý đồng thời hàng thường, hàng đông lạnh và hàng ướp lạnh trong cùng một hệ thống tự động. Nếu được triển khai, Orbital sẽ giúp giảm sự phức tạp trong vận hành và nâng cao hiệu quả xử lý hàng hóa.

Dù được tự động hóa cao, mô hình Kobe vẫn cần sự tham gia của con người. Các mặt hàng cồng kềnh hoặc thực phẩm tươi sống vẫn phải được xử lý thủ công. Điều này cho thấy AI và robot chưa thể thay thế hoàn toàn con người, mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Địa điểm Kobe đầu tiên tại Orland Park dự kiến sẽ mở cửa vào cuối năm 2027, theo như Amazon đã từng cho biết trước đó.

Một điểm nổi bật của Dự án Kobe là việc sử dụng AI để xác định danh mục sản phẩm cho từng cửa hàng. Các nhà quản lý chỉ cần nhập mục tiêu chiến lược, hệ thống sẽ tự động đề xuất sản phẩm phù hợp dựa trên dữ liệu. Điều này giúp giảm đáng kể công việc thủ công và tăng độ chính xác trong việc lựa chọn hàng hóa.

Các thiết bị robot di chuyển các container tại trung tâm phân phối của Amazon

Amazon đang phát triển một trợ lý AI nội bộ tên là Frida, giúp hỗ trợ ra quyết định và tối ưu hóa quy trình. Hệ thống này có thể phân tích nhu cầu thị trường, hạn chế về không gian và hiệu suất vận hành để đưa ra đề xuất tối ưu. Tuy nhiên, công nghệ này vẫn đang trong giai đoạn phát triển và chưa đạt đến mức hoàn thiện.

Tham vọng

Dù là “ông lớn” thương mại điện tử, Amazon vẫn còn tụt hậu trong lĩnh vực tạp hóa với chỉ khoảng 3% thị phần tại Mỹ, trong khi Walmart chiếm tới 21%. Walmart cũng có lợi thế lớn về mạng lưới cửa hàng, cho phép họ tiếp cận tới 93% hộ gia đình với dịch vụ giao hàng nhanh.

Bên cạnh đó, để vận hành theo mô hình công nghệ trí tuệ nhân tạo, Amazon phải đối mặt với bài toán chi phí cao và những thách thức vận hành rất lớn. Mô hình Kobe được dự báo có chi phí cao hơn so với các hệ thống hiện tại của Amazon.

Chi phí hoàn tất đơn hàng có thể cao hơn khoảng 12% so với mạng lưới giao hàng nhanh hiện nay. Đặc biệt, hàng tạp hóa vốn dễ hỏng là yếu tố làm tăng chi phí. Việc phải lấy hàng từ khu vực bán lẻ khiến nhân viên phải di chuyển nhiều hơn, làm giảm hiệu quả vận hành.

Chi phí đầu tư ban đầu cho một cửa hàng có thể lên tới 33 triệu USD. Khi mở rộng mô hình này ra nhiều địa điểm, Amazon sẽ phải đối mặt với áp lực lớn về tài chính và hiệu quả. Ngoài ra, nhu cầu tăng cao tại các thị trường lớn có thể khiến hệ thống trở nên quá tải, đặc biệt với các mặt hàng cần bảo quản lạnh.

Dự án Kobe được xem là nỗ lực quan trọng để Amazon thu hẹp khoảng cách với Walmart. Bằng cách kết hợp bán lẻ truyền thống với công nghệ tiên tiến, Amazon kỳ vọng tạo ra lợi thế cạnh tranh mới. Nếu thành công, mô hình này có thể được nhân rộng thành hàng chục hoặc thậm chí hàng trăm cửa hàng trong tương lai.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt với Walmart và các đối thủ khác, Dự án Kobe có thể trở thành bước ngoặt quan trọng, định hình tương lai của ngành bán lẻ toàn cầu.

*Nguồn bài viết: Business Insider

Lại Dịu