Nam kỹ sư suy thận giai đoạn 4 thoát cảnh lọc máu suốt đời nhờ tránh xa 3 loại bữa sáng này

Theo trang Stheadline, bác sĩ chuyên khoa thận Hung Wing-cheung (Đài Loan, Trung Quốc) gần đây đã chia sẻ trường hợp một người đàn ông 62 tuổi là kỹ sư đã nghỉ hưu, được chẩn đoán mắc suy thận mạn tính giai đoạn IV do bệnh thận tăng huyết áp trong lần khám ban đầu, với chỉ số eGFR chỉ là 28. Bác sĩ gia đình của bệnh nhân nói rằng ông cần chuẩn bị cho việc chạy thận nhân tạo, điều này khiến nam kỹ sư rơi vào trạng thái trầm cảm và sợ hãi tột độ, cảm thấy như nửa sau cuộc đời mình đã kết thúc quá sớm.

Sau khi xem xét kỹ lưỡng hồ sơ lối sống của bệnh nhân, bác sĩ Hung phát hiện ra rằng vấn đề bắt nguồn từ bữa sáng. Theo đó, người đàn ông 62 tuổi không tuân theo hướng dẫn chế độ ăn uống của bác sĩ chuyên khoa thận hoặc chuyên gia dinh dưỡng, bữa sáng hàng ngày của ông bao gồm hai lát bánh mì nguyên cám với một lớp bơ đậu phộng dày hoặc một chiếc bánh mì kẹp thịt chế biến sẵn, kèm theo một ly sữa dinh dưỡng "giàu protein".

Đây là bữa sáng tốt cho thận trong mắt hầu hết mọi người, nhưng lại là thảm họa đối với bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tính: bánh mì nguyên cám và đậu phộng có hàm lượng phốt pho cao, và sữa giàu protein sẽ càng làm tăng thêm gánh nặng chuyển hóa cho thận vốn đã suy yếu.

Sau khi các bác sĩ phân tích và điều chỉnh lại bữa sáng cho bệnh nhân, hướng dẫn ông chuẩn bị theo sáu nguyên tắc vàng của bữa sáng bảo vệ thận, một phép màu đã xảy ra ba tháng sau đó. Tốc độ lọc cầu thận của người đàn ông tăng lên 48 điểm, vượt qua ngưỡng phải chạy thận nhân tạo, và ông bắt đầu chăm sóc thận thường xuyên, trở lại cuộc sống bình thường.

Bác sĩ Hung cho biết bệnh nhân thận có thể trạng khác nhau, và để phục hồi chức năng thận, cần hạn chế lượng phốt pho, kali và protein trong khi vẫn đảm bảo đủ calo và chất dinh dưỡng. Chìa khóa nằm ở việc hiểu cơ chế lọc của thận.

Dưới đây là sáu nguyên tắc vàng cho bữa sáng của bệnh nhân thận, được tóm tắt từ các tài liệu y khoa quốc tế và thực tiễn lâm sàng:

1. Tránh các loại thực phẩm chế biến sẵn

Một nghiên cứu quy mô lớn được công bố trên Tạp chí của Hiệp hội Thận học Hoa Kỳ (JASN) năm 2021 đã chỉ ra mối tương quan mạnh mẽ giữa việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn và sự tiến triển nhanh chóng của bệnh thận mãn tính. Nghiên cứu cho thấy cứ mỗi 10% tăng tỷ lệ thực phẩm chế biến sẵn trong chế độ ăn, nguy cơ mắc bệnh thận tăng 24%. Thực phẩm chế biến sẵn chứa một lượng lớn chất phụ gia phốt pho vô cơ, chẳng hạn như phosphat. Tỷ lệ hấp thụ các hợp chất phốt pho này ở ruột gần như đạt 100%, so với chỉ khoảng 40% đến 60% đối với phốt pho hữu cơ trong protein tự nhiên. Phốt pho vô cơ trực tiếp dẫn đến sự tăng đột biến nồng độ phốt pho trong máu, vôi hóa mạch máu và có thể gây xơ hóa mô kẽ thận.

2. Định mức protein chính xác

Hướng dẫn thực hành lâm sàng về dinh dưỡng trong bệnh thận mãn tính (KDOQI) khuyến nghị rằng đối với bệnh nhân mắc bệnh thận mãn tính không chạy thận, chế độ ăn rất ít protein hoặc ít protein là tiêu chuẩn vàng để trì hoãn việc chạy thận. Hướng dẫn này đề xuất hạn chế lượng protein tiêu thụ hàng ngày ở mức 0,6 đến 0,8 gam trên mỗi kg trọng lượng cơ thể. Bữa sáng nên bao gồm hai phần (khoảng 14 gam) protein chất lượng cao. Tập trung lượng protein vào bữa sáng và bữa trưa (mỗi bữa hai phần), và giảm bữa tối xuống còn một phần, cho phép thận được nghỉ ngơi đầy đủ vào ban đêm, làm giảm áp lực lọc cầu thận ban đêm.

3. Hãy tiêu thụ ba khẩu phần chất xơ ít kali

Khái niệm "trục ruột - thận" được đề cập nhiều lần trong Nature Reviews Nephrology. Khi chức năng thận suy giảm, độc tố urê huyết làm thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột, dẫn đến tổn thương hàng rào ruột. Chất xơ trong chế độ ăn uống đầy đủ giúp liên kết các chất thải chuyển hóa. Tuy nhiên, bệnh nhân thận cần lưu ý đến lượng kali. Nên ăn ít nhất ba phần chất xơ vào bữa sáng, ưu tiên trái cây và rau quả như mướp, bí đao hoặc rau lá xanh chần. Luộc rau trong ba đến năm phút rồi chắt bỏ nước sẽ loại bỏ hơn 50% ion kali, cho phép bệnh nhân thận tiêu thụ chất xơ một cách an toàn và duy trì sức khỏe đường ruột.

4. Bổ sung chất béo Omega-3 và Omega-9 chất lượng cao

Bệnh nhân thận thường tránh ăn thịt vì lo ngại về lượng protein nạp vào, dẫn đến lượng calo không đủ. Khi lượng calo không đủ, cơ thể sẽ phân giải cơ bắp để lấy năng lượng, tạo ra nhiều chất thải chứa nitơ hơn. Theo nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ, axit béo Omega-3, chẳng hạn như dầu cá, có tác dụng chống viêm, thúc đẩy tuần hoàn và giảm cholesterol đáng kể, đồng thời có thể làm giảm xơ cứng cầu thận. Axit béo Omega-9, chẳng hạn như polyphenol trong dầu ô liu nguyên chất, là nguồn cung cấp chất chống viêm và calo tuyệt vời. Nên tránh chất béo chuyển hóa và chất béo bão hòa trong bữa sáng và bổ sung 20ml dầu tốt cho sức khỏe để cung cấp đủ calo và giúp bảo vệ hệ tim mạch.

5. Thay thế phô mai giàu phốt pho, không đường

Đối với hầu hết những người khỏe mạnh, ăn phô mai không đường vào bữa sáng là một lựa chọn thường được khuyến nghị. Tuy nhiên, đối với bệnh nhân thận có những hạn chế về chế độ ăn uống, phô mai, là một sản phẩm từ sữa, giàu phốt pho và protein, điều này không lý tưởng. Một nghiên cứu lâm sàng được công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Thận cho thấy rằng việc bổ sung các chủng "probiotics thận" bảo vệ thận cụ thể có thể sử dụng hiệu quả các độc tố urê huyết làm chất dinh dưỡng cho quá trình trao đổi chất trong ruột - một quá trình được gọi là thẩm tách ruột trong y học. Bằng cách đào thải các độc tố urê huyết ra khỏi ruột thông qua probiotics, gánh nặng giải độc cho thận có thể được giảm bớt trực tiếp.

6. Tiêu thụ tinh bột có hàm lượng nitơ thấp

Các loại tinh bột ít nitơ, chẳng hạn như miến, trân châu sago, tinh bột mì và tinh bột củ sen, hầu như không chứa protein, phốt pho hoặc kali, nhưng lại cung cấp nguồn calo carbohydrate ổn định và chất lượng cao. Tiêu thụ đủ lượng tinh bột ít nitơ là cách duy nhất để thực hiện chế độ ăn ít protein và tránh suy dinh dưỡng.

Các triệu chứng ban đầu của bệnh thận/suy thận

Theo Cơ quan Quản lý Bệnh viện Hồng Kông (Trung Quốc), các chức năng chính của thận bao gồm bài tiết các chất thải chuyển hóa, điều hòa lượng nước, chất điện giải, độ pH và huyết áp trong cơ thể, sản xuất hồng cầu và hormone, và hỗ trợ sản xuất vitamin D. Khi chức năng thận bị tổn thương nghiêm trọng trong thời gian dài do một số nguyên nhân nhất định, các chất thải sẽ tích tụ trong cơ thể, gây ra nhiều vấn đề sức khỏe và có thể dẫn đến suy thận mãn tính.

Tuy nhiên, các triệu chứng của bệnh thận giai đoạn đầu và suy thận mãn tính không rõ ràng. Các triệu chứng phổ biến hơn bao gồm:

- Có máu trong nước tiểu/Nước tiểu màu trà (tiểu máu).

- Nước tiểu có bọt (protein niệu).

- Nước tiểu đục (nhiễm trùng đường tiết niệu)

- Đi tiểu đau và thường xuyên.

- Khó tiểu hoặc tiểu không hết.

- Các hạt nhỏ li ti giống như cát được thải ra ngoài qua nước tiểu.

- Tiểu nhiều, giảm lượng nước tiểu, tiểu đêm.

- Đau lưng dưới và đau bụng.

- Sưng mắt cá chân hoặc mí mắt.

- Huyết áp cao.

Bốn nhóm đối tượng có nguy cơ cao bị suy thận

Khi chức năng thận bị tổn thương nghiêm trọng trong thời gian dài vì một lý do nào đó, khả năng bài tiết các chất thải chuyển hóa bị suy giảm, chất thải tích tụ trong cơ thể, gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe, dẫn đến suy thận mãn tính.

Khi suy thận tiến triển đến giai đoạn cuối, bệnh nhân cần lọc máu (rửa thận) hoặc ghép thận để duy trì sự sống. Bệnh nhân mắc các bệnh lý sau đây có nguy cơ cao hơn bị suy thận mãn tính:

- Bệnh tiểu đường.

- Viêm cầu thận, bao gồm viêm thận do lupus.

- Tăng huyết áp.

- Bệnh thận bẩm sinh và tiền sử gia đình mắc bệnh thận.

Theo Mỹ Diệu