Mỡ máu cao “rất sợ” 2 thực phẩm này: Biết cách ăn thì chỉ số đẹp bất ngờ
Hai thực phẩm quen thuộc được chuyên gia tim mạch đánh giá có thể hỗ trợ giảm mỡ máu hiệu quả, góp phần bảo vệ tim mạch khi kết hợp lối sống lành mạnh.
Các bác sĩ tim mạch mới đây đã chỉ ra hai loại thực phẩm quen thuộc có thể giúp giảm cholesterol theo cách tương tự thuốc statin – nhóm thuốc phổ biến dùng để kiểm soát mỡ máu. Theo các chuyên gia từ Quỹ Tim mạch Anh, việc bổ sung đúng thực phẩm vào chế độ ăn có thể hỗ trợ cải thiện sức khỏe tim mạch, đặc biệt khi kết hợp với lối sống lành mạnh.
Cholesterol là yếu tố quan trọng đối với cơ thể, nhưng nếu tăng cao sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và các vấn đề tuần hoàn. Có hai loại cholesterol chính: LDL (cholesterol “xấu”) và HDL (cholesterol “tốt”). LDL vận chuyển cholesterol từ gan đến các bộ phận khác trong cơ thể, trong khi HDL giúp đưa cholesterol trở lại gan để xử lý. Khi mức LDL tăng cao, các mảng bám mỡ có thể hình thành trong thành động mạch, lâu dần gây hẹp mạch, cản trở lưu thông máu.
Tình trạng này đặc biệt nguy hiểm vì làm giảm lượng máu đến tim và não, từ đó làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc bệnh động mạch ngoại vi. Nếu mảng bám bị vỡ, nó có thể tạo cục máu đông và gây tắc mạch đột ngột. Ngoài ra, cholesterol cao còn liên quan đến các bệnh như tăng huyết áp và tiểu đường, càng làm tăng nguy cơ tim mạch.
Tóm tắt các thông tin về cholesterol cao.
Statin là loại thuốc có hiệu quả cao trong việc giảm cholesterol bằng cách ức chế enzyme sản xuất cholesterol trong gan. Tuy nhiên, một số thực phẩm tự nhiên cũng có thể hỗ trợ quá trình này nhờ chứa chất xơ hòa tan, phytosterol (sterol thực vật) và axit béo omega-3. Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng thực phẩm không thể thay thế hoàn toàn thuốc, mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ trong chiến lược tổng thể.
1. Yến mạch – “khắc tinh” tự nhiên của cholesterol xấu
Một trong những thực phẩm được đánh giá cao là yến mạch. Nghiên cứu từ Đại học Bonn cho thấy chỉ cần ăn yến mạch trong hai ngày cũng có thể giúp giảm cholesterol đáng kể. Thành phần quan trọng nhất trong yến mạch là beta-glucan – một loại chất xơ hòa tan.
Khi đi vào hệ tiêu hóa, beta-glucan tạo thành dạng gel, giúp “bẫy” các axit mật chứa cholesterol và ngăn chúng hấp thụ vào máu. Điều này buộc gan phải sử dụng nhiều cholesterol hơn từ máu để sản xuất mật, từ đó làm giảm mức LDL.
Một phân tích tổng hợp 58 thử nghiệm đăng trên British Journal of Nutrition cho thấy những người trung niên tiêu thụ khoảng 3,5g beta-glucan mỗi ngày trong 3–12 tuần đã giảm trung bình 4,2% cholesterol xấu. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) khuyến nghị nên tiêu thụ khoảng 3g beta-glucan mỗi ngày để hỗ trợ giảm LDL.
Yến mạch cũng rất dễ đưa vào chế độ ăn: có thể dùng làm cháo buổi sáng, trộn vào bánh nướng, hoặc thêm vào súp và món hầm. Không chỉ tốt cho tim mạch, thực phẩm này còn giúp cải thiện tiêu hóa và sức khỏe tổng thể.
2. Sterol và stanol thực vật – “đối thủ” của cholesterol trong ruột
Một số loại bơ thực vật, sữa và sữa chua được quảng cáo là giúp giảm mức cholesterol. Những sản phẩm này được bổ sung các sterol và stanol thực vật, còn được gọi là phytosterol, đã được khoa học chứng minh là giúp giảm cholesterol. Đây là những hợp chất có cấu trúc tương tự cholesterol, cho phép chúng cạnh tranh hấp thụ trong ruột, từ đó làm giảm lượng cholesterol đi vào máu.
Một tổng quan lớn năm 2014 trên 124 nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ khoảng 3,3g phytosterol mỗi ngày có thể giúp giảm từ 6–12% cholesterol LDL trong khoảng bốn tuần.
Một lượng nhỏ phytosterol cũng có thể được tìm thấy trong nhiều loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật như trái cây, rau củ, dầu thực vật, các loại hạt và ngũ cốc. Tuy nhiên, tổng lượng thường chỉ dưới 600mg mỗi ngày, thấp hơn đáng kể so với 2g hiệu quả có trong các sản phẩm sữa được bổ sung. Hiệp hội Dinh dưỡng Vương quốc Anh cho biết: "Cùng với một chế độ ăn uống lành mạnh, việc ăn các loại thực phẩm cung cấp cho bạn khoảng 2g stanol và sterol thực vật mỗi ngày đã được chứng minh là làm giảm mức cholesterol trong máu."
Tuy nhiên, giống như yến mạch, những chất này không thể thay thế thuốc statin. Dù có thể giúp cải thiện chỉ số mỡ máu, vẫn chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy chúng giúp giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim hay đột quỵ như statin.
Rất đáng bổ sung
Các bác sĩ nhấn mạnh rằng statin vẫn là phương pháp hiệu quả nhất để giảm cholesterol và nguy cơ tim mạch. Tuy nhiên, việc kết hợp thuốc với chế độ ăn lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý và bỏ thuốc lá sẽ mang lại hiệu quả tối ưu.
Việc bổ sung yến mạch và thực phẩm chứa sterol thực vật là lựa chọn đơn giản nhưng hữu ích để hỗ trợ kiểm soát cholesterol. Tuy nhiên, trước khi thay đổi chế độ ăn hoặc sử dụng sản phẩm bổ sung, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ, đặc biệt nếu đang điều trị hoặc có bệnh nền.
Tóm lại, không có “thực phẩm thần kỳ” nào có thể thay thế hoàn toàn thuốc điều trị, nhưng những lựa chọn đúng đắn trong ăn uống có thể góp phần quan trọng trong việc bảo vệ trái tim và sức khỏe lâu dài.
