Lần đầu tiên trong lịch sử trứng người được tạo ra từ tế bào da: Phụ nữ vô sinh hoặc người đồng giới vẫn có thể sinh con cùng huyết thống

Nguyễn Phượng | 09/10/2025 15:51 PM | Sống  »  Sức khỏe

Một bước đột phá trong y học, mở ra hy vọng cho những người vô sinh có thể có con mang gen của chính mình chỉ từ một tế bào da.

Vô sinh ảnh hưởng đến 1/6 người trưởng thành trên thế giới, và khoa học đang nỗ lực tìm hiểu nguyên nhân cũng như phát triển các phương pháp điều trị mới.

Nguyên nhân phổ biến nhất gây vô sinh là do tế bào trứng không đủ hoặc bị thoái hóa. Trong những trường hợp như vậy, thụ tinh trong ống nghiệm thông thường có thể không phải lựa chọn khả thi.

Tuy nhiên, khoa học gần đây đã khám phá một phương pháp mới là chuyển nhân tế bào soma: hoán đổi nhân tế bào trứng hiến tặng với nhân tế bào khác.

Nghiên cứu mới mở ra triển vọng điều trị vô sinh, mang lại cơ hội làm cha mẹ cho nhiều người

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Communications đã trình bày chi tiết cách các nhà khoa học Mỹ tạo ra một tế bào trứng người, còn gọi là noãn bào, bằng cách cô lập nhân của một tế bào da và cấy ghép nó vào trứng của người hiến tặng vốn không có nhân.

Quá trình này được coi là một bước ngoặt trong điều trị vô sinh cho phụ nữ lớn tuổi không có trứng và mở ra khái niệm mang tính cách mạng về một tế bào trứng khỏe mạnh có nguồn gốc từ DNA của nam giới.

"Điều này cho phép phụ nữ lớn tuổi, hoặc phụ nữ không có trứng vì bất kỳ lý do gì (ví dụ như đã từng điều trị ung thư) có thể có con cùng huyết thống", đồng tác giả nghiên cứu, Tiến sĩ Paula Amato ở Trường Đại học Khoa học và Sức khỏe Oregon nói. "Ngoài ra, nó cũng cho phép các cặp đôi đồng giới (ví dụ như hai người đàn ông) có con cùng huyết thống với cả hai người".

Sau khi cấy ghép nhân tế bào da vào trứng được hiến tặng, tế bào trứng vẫn không thể sống được vì nó chứa đầy đủ 46 nhiễm sắc thể, thay vì 23, số lượng chính xác của trứng người.

Sau đó, các nhà khoa học đã áp dụng một xung điện nhẹ và xử lý hóa học để loại bỏ một nửa số nhiễm sắc thể khỏi trứng đó và để lại số lượng nhiễm sắc thể phù hợp cho quá trình sinh sản.

Tổng cộng, nhóm đã tạo được 82 tế bào trứng hoạt động bình thường từ quá trình này. Sau đó nhóm cho chúng thụ tinh với tinh trùng trong phòng thí nghiệm. Trong số này, có khoảng 9% phát triển thành phôi nang, giai đoạn đầu của quá trình phát triển phôi, sau sáu ngày.

Các cặp đôi đồng giới nam vẫn có thể có con cùng huyết thống với cả hai người

Việc nuôi cấy không được tiếp tục sau thời điểm này vì đây là lúc chuyển phôi nang vào tử cung trong quá trình thụ tinh trong ống nghiệm thông thường.

Giáo sư Roger Sturmey, làm việc tại Đại học Hull (Anh) và không tham gia nghiên cứu, nhận định nghiên cứu này rất quan trọng vì mở ra khả năng tạo ra các tế bào trứng mới có chức năng, chứa vật liệu di truyền mà về nguyên tắc có thể lấy từ các tế bào ở bất kỳ đâu trong cơ thể.

Tuy nhiên, giáo sư Sturmey và chính nhóm tác giả cũng chỉ ra rằng tỉ lệ thành công của phương pháp này là khá thấp. Dù vậy, nghiên cứu này chứng minh rằng việc chuyển nhân tế bào soma không chỉ là một khả năng trên lý thuyết.

Nhóm nghiên cứu cho biết cần nghiên cứu sâu thêm trong tương lai để tối ưu hóa phương pháp này nếu nó được sử dụng trong lâm sàng. Ngoài ra, đây cũng là một bước tiến giúp nhiều phụ nữ có con mang chính gene của bản thân.

Nguyễn Phượng

Cùng chuyên mục
XEM