Lần đầu tiên trong lịch sử, một công trình tại Việt Nam đứng chung bảng xếp hạng với Trung Quốc về quy mô lớn nhất thế giới
Từ một công trình tâm linh tại miền Tây, Việt Nam lần đầu góp mặt trong danh sách quy mô lớn nhất thế giới, đứng cùng Trung Quốc và các cường quốc Phật giáo.
Theo bình chọn của tạp chí Wanderlust (Anh), Việt Nam nằm trong nhóm 8 quốc gia sở hữu các tượng Phật có kích thước khổng lồ ấn tượng trên thế giới, sánh cùng những “cường quốc Phật giáo” như Trung Quốc, Bhutan hay Thái Lan.
Đại diện tiêu biểu của Việt Nam trong danh sách này là tượng Phật Di Lặc tại chùa Vĩnh Tràng, tỉnh Tiền Giang (nay là tỉnh Đồng Tháp).
Công trình có chiều cao 20 m, nặng khoảng 250 tấn, được đúc bằng bê tông cốt thép và hoàn thành vào năm 2010. Bên trong tượng được thiết kế văn phòng làm việc của Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Tiền Giang và một giảng đường, với sức chứa khoảng 200 người.
Tượng Phật Di Lặc tại chùa Vĩnh Tràng được tạp chí Wanderlust (Anh) bình chọn là tượng Phật có kích thước khổng lồ ấn tượng trên thế giới.
Nằm cách trung tâm thành phố Mỹ Tho (trước sáp nhập) khoảng 3 km, chùa Vĩnh Tràng được xem là một trong những ngôi chùa lớn nhất miền Tây với khuôn viên rộng gần 20.000 m2. Chùa hiện lưu giữ khoảng 60 tượng Phật, được chế tác từ nhiều chất liệu như gỗ, đồng, đất nung, xi măng… với niên đại trải dài từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX.
Điểm đặc sắc của chùa không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở kiến trúc. Công trình là sự giao thoa độc đáo giữa nhiều phong cách Á – Âu, kết hợp các yếu tố của Pháp, La Mã, Thái Lan, Khmer và Chăm. Dọc hành lang, hệ thống cột trụ và không gian mở gợi cảm giác như những hành lang châu Âu cổ điển. Tuy nhiên, cốt lõi kiến trúc truyền thống Việt Nam vẫn được giữ vững, thể hiện qua bố cục hình chữ “Quốc” của Hán tự, gồm 4gian nối tiếp: Tiền đường, Chánh điện, Nhà Tổ và Nhà Hậu.
Toàn bộ khuôn viên rộng khoảng 2 ha, bao gồm nhiều hạng mục như Phật đài A Di Đà, chánh điện, đài Quan Âm và khu vườn tháp.
Phía trước chùa nổi bật với hệ thống tam quan kiểu cổ lầu được xây dựng từ năm 1933 bởi các nghệ nhân xứ Huế. Điểm nhấn của công trình này là nghệ thuật ghép sành sứ tinh xảo, tái hiện các tích truyện Phật giáo thông qua hình tượng long, lân, quy, phượng… cùng nhiều họa tiết trang trí đặc sắc. Cổng giữa được thiết kế bằng sắt theo phong cách Pháp, tạo nên sự hòa trộn đa dạng về thẩm mỹ.
Không gian phía trước chánh điện là sự giao thoa văn hóa rõ nét với các chi tiết mang phong cách Phục Hưng, vòm cửa La Mã, hoa sắt kiểu Pháp và gạch men Nhật Bản. Song song với đó là hệ thống chữ Hán viết theo lối triện cổ và chữ Quốc ngữ theo phong cách Gothic. Theo truyền lại, Hòa thượng Minh Đàng cùng ông Huỳnh Trí Phú đã tiếp thu tinh hoa kiến trúc từ nhiều quốc gia, đặc biệt là khu vực Đông Nam Á, để tạo nên diện mạo độc đáo cho chùa.
Phía sau chánh điện là nhà Tổ, kết nối với hành lang Đông – Tây theo phong cách kiến trúc Trung Hoa nhưng đã được biến đổi để phù hợp với bản sắc Việt. Khoảng không gian giữa các khu vực được bố trí non bộ, tái hiện cảnh quan núi non, chùa tháp, tạo nên tổng thể hài hòa giữa kiến trúc và thiên nhiên.
Bên trong chánh điện, hệ thống tượng Phật được bài trí trang nghiêm, phần lớn được thếp vàng và chế tác từ cuối thế kỷ XIX. Trong khi đó, cổng tam quan với tầng mái trang trí các linh vật như long, lân, quy, phượng, cùng các tích cảnh dân gian.
Năm 2007, Trung tâm Sách Kỷ lục Việt Nam đã xác lập chùa Vĩnh Tràng là ngôi chùa đầu tiên tại Việt Nam kết hợp hài hòa kiến trúc phương Đông và phương Tây.
Chùa Vĩnh Tràng là ngôi chùa đầu tiên tại Việt Nam kết hợp hài hòa kiến trúc phương Đông và phương Tây.
Bên cạnh Việt Nam, danh sách của Wanderlust còn ghi nhận nhiều tượng Phật khổng lồ nổi tiếng thế giới. Tại Trung Quốc, có Linh Sơn Đại Phật cao 88 m, được đúc bằng đồng và đặt trong quần thể công viên Phật giáo rộng lớn. Bên cạnh đó là Lạc Sơn Đại Phật – bức tượng đá cao 71 m được tạc vào vách núi từ năm 713, hướng ra nơi hợp lưu của ba con sông lớn, mang ý nghĩa bảo hộ giao thông đường thủy.
Một công trình khác tại Trung Quốc cũng có tên trong danh sách là Trung Nguyên Đại Phật, từng giữ kỷ lục tượng Phật cao nhất thế giới trong một thập kỷ, với tổng chiều cao lên tới 208 m, sử dụng hơn 3.300 tấn đồng và 108 kg vàng.
Tại Thái Lan, chùa Wat Pho nổi tiếng với tượng Phật nằm dài 46 m, cao 15 m, được dát vàng và trang trí tinh xảo với 108 biểu tượng cát tường trên bàn chân. Trong khi đó, tại Bhutan, tượng Phật Dordenma cao 51 m, được dát vàng và đặt tại vị trí nhìn ra toàn bộ thung lũng, trở thành biểu tượng quốc gia về cả tâm linh lẫn kiến trúc.
