Hơn 47.000 sản phẩm và 17.000 gian hàng trên sàn thương mại điện tử bị xử lý

Phát biểu tại Diễn đàn "Gian lận thương mại trên không gian mạng, thách thác và giải pháp để ngắn chặn", ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho biết: Theo báo cáo của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), chỉ tính riêng 9 tháng đầu năm 2025, doanh số thương mại điện tử trong nước đã đạt 305,9 nghìn tỷ đồng, tăng 34,35% so với cùng kỳ năm 2024. Chính sự tăng trưởng bứt phá này đã góp phần đưa Việt Nam thành một trong những thị trường tiềm năng nhất khu vực ASEAN.

Tuy nhiên bên cạnh ưu thế vô cùng to lớn mà thương mại điện tử đem lại thì lĩnh vực này cũng đem lại không ít hệ lụy cho xã hội và người tiêu dùng.

Theo ghi nhận từ Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, chỉ riêng quý III/2025, các đơn vị, địa phương đã phát hiện, bắt giữ và xử lý hơn 31.000 vụ việc liên quan đến buôn lậu và gian lận thương mại. Số tiền thu nộp ngân sách nhà nước vượt 3.600 tỷ đồng. Lực lượng chức năng đã khởi tố 462 vụ án hình sự với 915 đối tượng, phản ánh mức độ gia tăng cả về quy mô lẫn tính chất tinh vi của các hành vi vi phạm.

Ông Trần Đức Đông, Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia đánh giá, gian lận thương mại và hàng giả là một trong những vấn nạn của xã hội, gây ra những hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp và lâu dài đến kinh tế, sức khỏe, tính mạng của người tiêu dùng. Ngoài ra là xâm hại lợi ích, uy tín thương hiệu của các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh chân chính…

Nói thêm về vấn đề này, bà Lê Thị Hà, Trưởng phòng Quản lý hoạt động Thương mại điện tử (Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số - Bộ Công Thương) cho biết, riêng năm 2025, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đã gỡ bỏ khoảng trên 47.000 thông tin về các sản phẩm, hàng hóa được xác định là hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc hàng hóa có dấu hiệu vi phạm.

"Trước đây, con số này chưa từng vượt quá 10.000 thông tin. Vì vậy, có thể nói, trong năm 2025, đây là một con số rất cao", bà Hà thông tin.

Đối với các gian hàng bị khóa trên các nền tảng thương mại điện tử, theo đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, con số này vào khoảng 17.000 gian hàng, tập trung chủ yếu trên các nền tảng thương mại điện tử lớn.

Về giải pháp, từ ngày 23/12, Bộ Công Thương đã chính thức đưa hệ thống truy xuất nguồn gốc tại địa chỉ www.verigoods.vn đi vào vận hành.

Với hệ thống này, khi Thông tư quy định về truy xuất nguồn gốc hàng hóa có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, việc áp dụng sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp kinh doanh nhóm hàng hóa có mức độ rủi ro cao như: hóa chất và sản phẩm có chứa hóa chất, tiền chất công nghiệp, tiền chất thuốc nổ, vật liệu nổ công nghiệp, nguyên liệu và sản phẩm thuốc lá, đồng thời khuyến khích áp dụng đối với các nhóm hàng hóa khác.

Hệ thống được xây dựng theo định hướng minh bạch hóa thông tin sản phẩm bằng các phương thức xác thực như mã QR để có thể dễ dàng nhận diện sản phẩm chính hãng.

Ông Nguyễn Đăng Sinh - Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ Thương hiệu Việt Nam - các sàn thương mại điện tử đều có công cụ kiểm soát về chất lượng hàng hóa, song vẫn có tình trạng người bán lách luật, khai báo thông tin sai. Do vậy, khi vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc, người tiêu dùng có thể chủ động truy xuất nguồn gốc để phát hiện, báo cáo các sàn về chất lượng hàng hóa, gian hàng đang kinh doanh hàng nhập lậu, hàng giả để các sàn có cơ sở xử lý.

Trong khi đó, một số ý kiến cũng cho hay, việc áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý được hệ thống sản xuất và chuỗi cung ứng (vòng đời sản phẩm), giúp chống làm giả hiệu quả nhờ vào mã định danh duy nhất, mà còn là cơ hội để doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu và phát triển thương mại ra thị trường quốc tế.

Để nâng cao công tác chống hàng giả, các cơ quan chức năng cũng cho rằng, cần đổi mới phương thức quản lý thị trường thương mại điện tử. Theo đó, các chủ sàn phải nâng cao ý thức, trách nhiệm ngăn chặn, xóa bỏ gian hàng vi phạm.

Theo Thuỳ An