Hơn 1 thập kỷ làm “ông trùm” rạp chiếu, Minh Beta trở lại vạch xuất phát với “thương vụ bạc tỷ” mới: “Đến giờ tôi thấy mình đã chiến thắng rồi”

Công chúng có thể nhớ đến doanh nhân Bùi Quang Minh (Minh Beta) với vai trò nhà sáng lập chuỗi rạp Beta Cinemas, “cá mập” quen thuộc trên sóng Shark Tank hay chủ nhân bản hit Việt Nam ơi tạo sức lan tỏa mạnh mẽ. Thế nhưng, ít ai biết, hơn một thập kỷ trước, anh từng xuất hiện trên màn ảnh rộng với tư cách một diễn viên chỉ có vỏn vẹn một câu thoại trong bộ phim Long Ruồi.

Chính khoảnh khắc ấy lại trở thành điểm khởi đầu cho một hành trình bền bỉ nhưng lặng lẽ với điện ảnh của Minh Beta. Anh kể, ở thời điểm ghi hình Shark Tank, trước ống kính truyền hình, anh là nhà đầu tư đưa ra những quyết định tiền tỷ. Phía sau màn ảnh, anh lại kiên trì trở thành “học viên lớn tuổi nhất” trong các lớp diễn xuất và đạo diễn.

Doanh nhân 8x âm thầm tích lũy từng trải nghiệm, từng bước tiến gần hơn tới giấc mơ tạo nên những tác phẩm mang dấu ấn riêng với mong muốn khai phá “đại dương xanh” cho điện ảnh Việt.

15 năm kể từ vai diễn nhỏ trong Long Ruồi, cơ hội thực hiện ước mơ lớn của Minh Beta đã đến với vai trò đạo diễn trong bộ phim đầu tay - Mùi Phở.

Vì sao anh chọn phở làm chủ đề chính cho bộ phim đầu tay mà không phải một món ăn khác?

Khi bắt tay vào sản xuất bộ phim điện ảnh đầu tay với vai trò đạo diễn, tôi suy nghĩ rất nhiều về việc lựa chọn một chủ đề đủ cảm hứng và tạo ra tác động nhất định đối với điện ảnh, văn hóa - xã hội Việt Nam.

Cách tôi khởi sự dự án cũng mang nhiều tư duy của người làm kinh doanh, luôn bắt đầu từ nhu cầu thị trường. Mùa phim Tết là thời điểm khán giả trên khắp cả nước đến rạp đông nhất, nhưng trong nhiều năm, nguồn cung phim Tết chủ yếu đến từ các nhà sản xuất phía Nam. Điều đó cho tôi thấy một cơ hội để tạo ra tác phẩm mang nét riêng, khai phá một “đại dương xanh” trong sản xuất phim Việt mà có thể phục vụ được bà con trên mọi miền đất nước.

Tôi chọn phở vì đây là món ăn mang tính biểu tượng của dân tộc, gần gũi với mọi người và gợi cảm giác ấm no, hạnh phúc. Từ cảm xúc ấy, tôi muốn kể câu chuyện về một thời kỳ mới của xã hội - nơi con người được tận hưởng thành quả phát triển, nhưng đồng thời cũng đối diện với những thay đổi trong tâm thức, trong quan hệ giữa các thế hệ và những mâu thuẫn tất yếu nảy sinh.

Cái tên “Mùi Phở” có ý nghĩa gì đặc biệt?

Tôi từng cân nhắc nhiều phương án như Phở đại chiến, Nghiệp phở… với nhiều hướng tiếp cận khác nhau. Nhưng rồi cái tên Mùi Phở đến một cách rất tự nhiên.

Khi viết kịch bản và hình dung về bát phở, tôi nhận ra điều đọng lại sâu nhất chính là hương thơm. Từ đó, tôi cảm thấy bộ phim cũng cần có màu sắc, hương vị và cảm xúc như vậy.

Đặc biệt, “Mùi” không chỉ là mùi hương của phở mà còn có thể là tên nhân vật chính. Những cái tên như vậy gợi sự gần gũi, thân thương, giống cách đặt tên của các thế hệ trước. Dù vậy, tôi vẫn mong mỗi khán giả khi xem phim sẽ có cách cảm nhận và suy ngẫm riêng về tên gọi này.

Một bộ phim về ẩm thực ngay từ tên gọi đã gợi liên tưởng đến khứu giác, vị giác. Anh làm gì để truyền tải trọn vẹn cảm giác ấy và ý nghĩa văn hóa muốn gửi gắm đến khán giả qua màn ảnh?

Tôi nghĩ để tạo nên một khung hình đẹp thì mọi yếu tố trong đó đều phải đạt chất lượng tốt nhất. Giống như nấu một bát phở ngon, nguyên liệu trước hết phải tươi và chuẩn, không thể dùng nguyên liệu kém rồi trông chờ gia vị che lấp.

Với “Mùi Phở”, tôi tiếp cận dự án theo tư duy đó, sẵn sàng “tất tay” mời những gương mặt mà tôi đánh giá cao nhất trong từng lĩnh vực chuyên môn.

Về diễn xuất, phía Bắc tôi mời nghệ sĩ gạo cội Xuân Hinh, còn vai nữ đối trọng phía Nam là Thu Trang - một diễn viên được công nhận cả về sức hút lẫn năng lực. Phần biên kịch là sự kết hợp giữa tôi, Cù Trọng Xoay - cây bút giàu chiều sâu và duyên dáng của miền Bắc cùng Kay Nguyễn, người đứng sau nhiều kịch bản điện ảnh thành công như Mắt biếc, Cô Ba Sài Gòn.

Về hình ảnh, tôi làm việc với DOP Dominic, người từng cộng tác trong nhiều dự án của đạo diễn Victor Vũ. Khâu dựng phim có Vũ Khắc Thuận, cùng sự tư vấn của đạo diễn Hàm Trần và giám đốc kỹ thuật Trương Huỳnh Đức.

Bên cạnh đội ngũ chuyên môn, “linh hồn” bộ phim nằm ở chính món phở. Chúng tôi tìm về làng nghề Vân Cù - một trong những cái nôi của nghề phở - để nhận được sự hỗ trợ trực tiếp từ các nghệ nhân, từ cách nấu nước dùng, lựa chọn nguyên liệu đến chuẩn bị bối cảnh.

Ekip ghi hình tại những không gian thật như căn bếp cổ ở Nam Định hơn 40 năm tuổi, giữ nguyên từng viên gạch, bức tường, nồi niêu… bởi những dấu vết thời gian ấy không thể tái tạo hoàn toàn bằng kỹ thuật.

Khi hoàn thiện các yếu tố này, bộ phim sẽ đủ sức khơi gợi cảm giác rất thật, để khán giả không chỉ xem mà còn có thể “cảm” được hương vị phở ngay trong rạp chiếu.

Với một dự án vừa có sự giao thoa của nhiều yếu tố văn hóa, vừa quy tụ ê-kíp nhiều tên tuổi trong ngành, thử thách lớn nhất của người đạo diễn là gì?

Đó là phải xây dựng được một tầm nhìn đủ rộng, đủ rõ ràng và đủ hấp dẫn, nhưng đồng thời cũng phải rất chi tiết.

Với những cộng sự mà tôi mời, câu chuyện tài chính không còn là yếu tố quyết định. Điều khiến họ lựa chọn là cảm giác được góp phần tạo nên một điều mới mẻ, có ý nghĩa và có thể mở ra một dấu ấn khác cho điện ảnh Việt Nam.

Tầm nhìn đó là tạo nên một bộ phim như một “bữa tiệc” thực sự dành cho đại gia đình Việt để nhiều thế hệ có thể cùng thưởng thức, đồng thời hội tụ, hòa hợp các sắc thái văn hóa vùng miền khác nhau.

Bên cạnh đó, tôi cần đảm bảo cách kết hợp diễn xuất giữa các diễn viên miền Nam và miền Bắc trôi chảy, tự nhiên, không làm mất đi nét riêng của mỗi bên. Đến việc đưa nghệ thuật ẩm thực Việt vào phim một cách chính xác và giàu cảm xúc, lồng ghép các yếu tố văn hóa truyền thống như hát văn, chèo, xẩm… sao cho tất cả hòa quyện mượt mà trong tổng thể câu chuyện cũng rất quan trọng.

Hy vọng sau tác phẩm này, thị trường điện ảnh Việt Nam sẽ nhận ra vẫn còn rất nhiều chủ đề mới có thể khai thác, trong đó có những câu chuyện gắn với văn hóa dân tộc vốn chưa từng bước vào dòng chảy chính thống của điện ảnh.

Để thực hiện tham vọng nghệ thuật đó, mức độ đầu tư của anh đến đâu?

Mùi Phở được tôi “thai nghén” suốt 4 năm với nhiều tâm sức, đầu tư cả về thời gian, tiền bạc. Hơn 10 năm qua, tôi và Beta Group đã nhận được rất nhiều sự ủng hộ từ ngành điện ảnh và khán giả. Tôi tin rằng điện ảnh chỉ có thể phát triển bền vững khi những người làm nghề chủ động đầu tư vào nội dung. Nếu chỉ dừng ở vai trò phát hành hay khai thác thị trường sẵn có, tương lai lâu dài sẽ khó duy trì.

Vì vậy, tôi dốc toàn lực cho bước đi mới trong lĩnh vực sản xuất. Dù có ngân sách dự kiến ban đầu, trong quá trình thực hiện, tôi vẫn sẵn sàng bổ sung để bộ phim đạt chất lượng tốt nhất. Kế hoạch quay đợt đầu chỉ khoảng 25 ngày nhưng thực tế kéo dài đến 40 ngày, sau đó còn thêm bốn đợt quay bổ sung nữa tôi mới cảm thấy hài lòng. Điều đó đồng nghĩa với việc chi phí tăng lên đáng kể, nhưng với tôi đây là lựa chọn xứng đáng.

Bất kỳ nhà làm phim nào cũng mong tác phẩm thành công về phòng vé. Thế nhưng tôi không xem việc bộ phim này phải đạt đến một kết quả cụ thể nào đó mới trở thành bước đi xứng đáng. Điều quan trọng hơn là làm hết sức để có một bộ phim chất lượng, mang lại trải nghiệm mới cho khán giả và một bước tiến cho chính mình. Còn mức độ đón nhận ra sao, tôi tin đó là câu chuyện của duyên và của một hành trình dài hơi với điện ảnh.

Không đặt nặng áp lực doanh thu, vậy việc chuyển hướng sang làm đạo diễn khi đã có vị thế vững chắc ở những lĩnh vực khác liệu có phải là một áp lực với anh?

Tôi cũng không tự đặt áp lực quá lớn vào việc mình là một “đạo diễn tay ngang”. Dù nhiều người nhìn tôi như một doanh nhân hay nhà đầu tư với những vị thế nhất định trên thương trường, tôi vẫn xem mình đơn giản là một người kiến tạo - luôn tìm cách tạo ra giá trị mới và liên tục nâng cấp bản thân bằng những kỹ năng, trải nghiệm mới.

Thực ra, mong muốn phát triển trong lĩnh vực điện ảnh đã hình thành trong tôi từ rất lâu, chứ không phải một quyết định bộc phát. Từ khi còn tham gia một vai nhỏ trong phim Long Ruồi của đạo diễn Charlie Nguyễn chỉ với đúng 1 câu thoại, tôi đã nuôi ước mơ làm đạo diễn.

Hơn 10 năm qua, tôi âm thầm chuẩn bị cho hành trình đó: đầu tư, sản xuất phim, theo học nhiều lớp diễn xuất, biên kịch, workshop của đạo diễn Trần Anh Hùng, Phan Đăng Di.

Khi tham gia Shark Tank, tôi vẫn đến lớp học diễn xuất cùng các bạn mới 20 tuổi. Tôi kiên trì theo học 5 khóa diễn xuất của chị Kathy Uyên. Trong buổi showcase tốt nghiệp, tôi còn được trao danh hiệu học viên xuất sắc nhất dù cũng là người lớn tuổi nhất lớp.

Vì vậy, việc thực hiện bộ phim điện ảnh này với tôi là một bước đi tự nhiên trong hành trình đã được định hình từ trước chứ không phải sự rẽ ngang bất ngờ.

Với lợi thế từ hệ thống rạp chiếu Beta, liệu Mùi Phở có được ưu tiên suất chiếu trên “sân nhà” không?

Về suất chiếu, tôi nghĩ thị trường rạp phim luôn đi theo khán giả. Một chuỗi rạp cũng giống như siêu thị: khách hàng thích “món” nào thì chúng tôi sẽ bày bán món đó.

Tôi cũng mong muốn khán giả thích “ăn” phở để Beta bán nhiều “phở” hơn, nhưng nguyên tắc vẫn là tôn trọng nhu cầu thực tế của người xem vì đó là sự cạnh tranh lành mạnh của thị trường điện ảnh.

Còn việc ưu ái quá mức cho phim mình thực hiện, tôi cho rằng điều đó không mang lại lợi ích lâu dài cho thị trường, nên chắc chắn chúng tôi sẽ không làm vậy.

Vậy còn nỗi lo về sự “lép vế” trên sân của đối thủ thì sao?

Tôi không lo lắng, vì từ đầu tôi đã tính đến chuyện phải hợp tác với đối tác. Bộ phim này không phải Beta phát hành đơn lẻ mà sẽ có đối tác phát hành là Lotte Cinema. Lotte là một chuỗi rạp cũng có thị phần rất lớn trên thị trường.

Sau tất cả những chuẩn bị và đầu tư cho dự án này, anh kỳ vọng như thế nào về dấu ấn của “Mùi Phở” cũng như sự ghi nhận dành cho vai trò đạo diễn của mình?

Tôi hy vọng “Mùi Phở” sẽ thành công và bản thân cũng nhận được sự công nhận. Nhưng nếu chỉ đạt một trong hai, tôi vẫn vui. Thậm chí, nếu còn điều gì chưa trọn vẹn, tôi xem đó là bài học để tiếp tục nỗ lực và phát triển. Đến giờ tôi thấy mình đã chiến thắng khi có được trải nghiệm và một bộ phim có giá trị.

Năm nay phim Tết cạnh tranh rất mạnh, nhưng tôi nghĩ cuối cùng phim nào chiến thắng thì tôi vẫn là người được chiến thắng. Một mùa phim sôi động sẽ giúp khán giả thưởng thức nhiều tác phẩm hơn và thị trường điện ảnh nhộn nhịp hơn.

Khi đó, cả Beta Cinema lẫn Aeon Beta Cinema đều có cơ hội phát triển và tôi cũng có thêm động lực để tiếp tục làm những bộ phim mới.

Giai đoạn 2025-2026 đánh dấu nhiều bước chuyển quan trọng của anh, từ sản xuất bộ phim đầu tay đến sự hợp tác cùng Aeon phát triển chuỗi rạp Aeon Beta Cinema. Sự hợp tác này mang đến trải nghiệm khác biệt như thế nào cho khán giả so với các cụm Beta Cinema trước đây?

Chuỗi rạp Beta Cinema được định vị ở phân khúc trung cấp, còn việc phát triển thêm mô hình Aeon Beta là bước mở rộng, không phải thay thế. Đây là chuỗi rạp ở phân khúc cao cấp hơn, có mức đầu tư, địa điểm và trải nghiệm khác biệt so với Beta Cinema cũng như nhiều hệ thống rạp trên thị trường.

Việc bắt tay với Aeon - một trong những hệ thống rạp chiếu phim lớn nhất tại Nhật Bản - là cơ hội để chúng tôi học hỏi, nâng cao năng lực và mở rộng phạm vi phục vụ. Chiến lược này giúp Beta bao phủ rộng hơn nhu cầu của thị trường, có thể phát triển song song ở hai phân khúc, đáp ứng đa dạng nhu cầu của khán giả.

Sự hợp tác giữa hai bên được xây dựng trên một cam kết dài hạn. Aeon xác định sẽ gắn bó lâu dài với thị trường Việt Nam. Chúng tôi đặt mục tiêu đầu tư khoảng 5.000 tỷ đồng để phát triển 50 cụm rạp chiếu phim, một cam kết cho thấy đối tác thực sự “all in” khi đã lựa chọn đồng hành.

Theo anh, đâu là yếu tố giúp Beta trở thành đối tác của Aeon cho chiến lược phát triển tại Việt Nam? Phải chăng giữa hai bên có sự đồng điệu trong tinh thần sẵn sàng “all in” cho những mục tiêu dài hạn?

Tôi nghĩ có lẽ đối tác cảm nhận được năng lượng đó nên họ đã chọn Beta giữa rất nhiều lựa chọn khác. Nhưng quan trọng hơn, để có thể hợp tác ngang hàng với một đối tác lớn, bản thân Beta phải có giá trị riêng.

Xét về các chỉ số vận hành, Beta hiện nằm trong nhóm tốt nhất trên thị trường rạp chiếu phim tại Việt Nam. Tỷ lệ lấp đầy phòng chiếu, tốc độ hoàn vốn hay lượng cụm rạp đông khách đều cho thấy tín hiệu tích cực. Thống kê của Box Office Việt Nam cho thấy nhiều rạp của Beta luôn lọt top đông khách nhất cả nước.

Khi Aeon đến Việt Nam và muốn phát triển chuỗi rạp phim, họ cần một đối tác bản địa hiểu sâu về thị trường, có uy tín, có chỗ đứng, có mạng lưới và thấu hiểu khách hàng - đó chính là những giá trị mà chúng tôi mang lại.

Ngược lại, họ cũng đem đến rất nhiều điều: nguồn lực mạnh, thương hiệu lớn và tư duy quản trị chuyên nghiệp để chúng tôi học hỏi. Trong kinh doanh hay bất kỳ mối quan hệ nào, sự bền vững chỉ có thể tồn tại khi hai bên ở vị thế bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau.

Đồng thời phát triển hai thương hiệu rạp chiếu phim và trực tiếp tham gia sản xuất điện ảnh, anh làm thế nào để vận hành hiệu quả tất cả các dự án này?

Để phát triển nhiều mô hình cùng lúc thì điều quan trọng là phải có đội ngũ cộng sự tốt và biết phân chia công việc hợp lý, xây dựng hệ thống vận hành hiệu quả.

Có những thời điểm tôi cần tập trung nhiều cho việc vận hành doanh nghiệp, nhất là khi tổ chức đang ở giai đoạn hình thành và cần những quyết định mang tính nền tảng. Nhưng khi một dự án đã định hình tương đối rõ, tôi muốn trao cơ hội cho các cộng sự để phát huy hết năng lực của họ, còn bản thân tôi có tâm sức để theo đuổi những việc mà nếu không phải mình làm thì có thể không ai làm.

Hiện nay các mảnh ghép hoạt động trong hệ thống Beta đang dần bổ trợ cho nhau, giúp bức tranh kinh doanh tổng thể cũng trở nên rõ ràng hơn.

Nhiều người thường hỏi vì sao tôi làm nhiều dự án như vậy, liệu có quản lý nổi không? Nhưng nếu nhìn ra thế giới, những tập đoàn lớn hay các doanh nhân, tỷ phú còn gánh vác khối lượng công việc lớn hơn rất nhiều. Vì vậy, tôi không nghĩ mình đã làm “quá nhiều” mà luôn coi đó là động lực để tiếp tục tiến về phía trước.

Xin cảm ơn anh về cuộc trò chuyện này!

Theo Hồng Đăng - Kim Linh - Thiết kế: Hải An