Giải mã Harvard - 'cỗ máy' đào tạo giới tinh hoa toàn cầu
Trong gần 400 năm tồn tại, Đại học Harvard (Mỹ) không chỉ là biểu tượng học thuật danh tiếng, mà còn “sản sinh” nhiều tổng thống, tỷ phú và học giả nhất thế giới.
Harvard không chỉ là nơi cấp bằng, ngôi trường danh tiếng từ lâu được ví như "cỗ máy" nhào nặn giới tinh hoa, nơi những mối quan hệ triệu đô được hình thành từ trên bàn ăn và những đế chế kinh doanh được phác thảo ngay trong ký túc xá.
Harvard dẫn đầu về số lượng tỷ phú, nhân vật quyền lực ở Nhà trắng
Tờ Money.com dẫn nghiên cứu phân tích lịch sử giáo dục các nhân vật quyền lực toàn cầu – cho thấy Harvard cấp bằng cho 662 người thuộc nhóm tinh hoa toàn cầu ("Global elites”, gồm các tỷ phú, lãnh đạo chính trị toàn cầu, giám đốc các tập đoàn lớn, người đứng đầu các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ và các viện nghiên cứu), chiếm khoảng 9% tổng số tinh hoa toàn cầu. Số liệu lấy từ cuộc khảo sát quy mô lớn trên 6.141 cá nhân thuộc nhóm tinh hoa toàn cầu.
Đại học Harvard đứng đầu bảng xếp hạng các đại học đào tạo nhiều tinh hoa nhất.
Đại học Harvard được xem là “lò đào tạo" tỷ phú hàng đầu với 144 tỷ phú từng theo học. Theo thống kê được công bố năm 2025, mỗi tỷ phú tốt nghiệp Harvard sở hữu trung bình 9,65 tỷ USD, người giàu nhất trong số này là Mark Zuckerberg với khối tài sản 236 tỷ USD.
Ngoài CEO Meta, các cựu sinh viên từng theo học Harvard bao gồm Bill Gates, nhà đầu tư Bitcoin Cameron và Tyler Winklevoss, cựu CEO Goldman Sachs Lloyd Blankfein...
Bill Gates nhận bằng danh dự của Đại học Harvard năm 2007. (Ảnh: CNBC)
Phân tích của MarketWatch trích dẫn báo cáo của hãng dữ liệu tài sản Altrata cho biết, Harvard có khoảng 18.000 cựu sinh viên thuộc nhóm siêu giàu, và vẫn dẫn đầu thế giới về số lượng này.
Theo U.S. News, Harvard cũng được xem là “trường của các nhà lãnh đạo chính trị” khi là ngôi trường có số tổng thống Mỹ tham gia học nhiều nhất trong các đại học Mỹ, với 8 tổng thống từng theo học ở đây, bao gồm John Adams, John Quincy Adams, Theodore Roosevelt, Franklin D. Roosevelt, John F. Kennedy, George W. Bush và Barack Obama.
Trong lĩnh vực công nghệ và khởi nghiệp, Harvard cũng là cái nôi của nhiều doanh nghiệp có ảnh hưởng toàn cầu. Business Insider và CNBC từng phân tích vai trò của Harvard trong việc hình thành các công ty công nghệ lớn, trong đó nổi bật là Meta (Facebook), được Mark Zuckerberg sáng lập khi còn là sinh viên tại đây.
Không chỉ trong chính trị và kinh doanh, Harvard còn là trung tâm học thuật hàng đầu. Theo bảng xếp hạng của Center for World University Rankings (CWUR) được Forbes phân tích, Harvard nhiều năm liên tiếp đứng đầu thế giới về chất lượng đào tạo, nghiên cứu và khả năng tuyển dụng sau tốt nghiệp.
Harvard cũng nổi bật trong các giải thưởng học thuật: với hàng chục giải Nobel, các học giả đoạt Fields Medal và nhiều học bổng Rhodes, Marshall danh giá.
Vì sao Harvard trở thành “cái nôi tinh hoa”?
Không phải ngẫu nhiên Harvard đạt được vị thế này - mà là kết quả của nhiều yếu tố hệ thống, lịch sử và mô hình đào tạo. Dưới đây là những yếu tố cốt lõi đằng sau điều đó:
Lịch sử lâu đời và danh tiếng toàn cầu
Harvard được thành lập năm 1636, là một trong những trường đại học đầu tiên ở Mỹ. Với bề dày truyền thống học thuật, nó sớm thu hút các nhà tư tưởng, nhà lãnh đạo và nhà tài trợ - xây dựng nền tảng cho uy tín mà trường giữ tới hôm nay.
Danh tiếng này giúp Harvard thu hút được nhân tài toàn cầu cả ở phía sinh viên lẫn giảng viên. Thương hiệu Harvard giúp cựu sinh viên, giảng viên của họ mở ra những cánh cửa mà người thường không thể chạm tới.
Trong gần 400 năm tồn tại, Đại học Harvard là cái nôi sản sinh nhiều tổng thống, tỷ phú và học giả nhất thế giới.
Tuyển chọn khắt khe
Theo U.S News & World Report, tỷ lệ trúng tuyển của Harvard những năm gần đây chỉ khoảng 3 - 4%, thuộc nhóm thấp nhất thế giới. Việc chọn lọc những học sinh xuất sắc ngay từ đầu tạo nền tảng cho chất lượng đầu ra vượt trội.
Các chuyên gia phân tích cho rằng, Harvard sở hữu quy trình tuyển chọn đầu vào cực kỳ tinh vi. Họ không chỉ chọn người thông minh nhất, điểm cao nhất, mà chọn những người có tiềm năng lãnh đạo, nói một cách hình tượng "Harvard không biến một viên sỏi thành kim cương; họ chỉ thu thập những viên kim cương thô và đánh bóng chúng dưới một thương hiệu chung".
Đặc biệt, ngôi trường danh giá tìm kiếm cá nhân có "gene thống trị" sở hữu sẵn nền tảng gia đình vững chắc. Đây là cách họ nuôi dưỡng di sản và đặc quyền nhờ duy trì mối quan hệ với các gia tộc tài phiệt thông qua diện "Legacy" (con em cựu sinh viên), đảm bảo dòng máu giàu sang luôn được tiếp nối.
Tài chính mạnh: Quỹ Endowment khổng lồ
Một trong những tài sản lớn nhất của Harvard là quỹ tài trợ giáo dục (endowment). Theo Forbes, Harvard sở hữu quỹ tài trợ hơn 50 tỷ USD, lớn nhất trong hệ thống đại học toàn cầu.
Với hơn 50 tỷ USD, quỹ tài trợ này không chỉ đảm bảo nguồn lực sư phạm (cho phép đầu tư dài hạn vào nghiên cứu, học bổng và cơ sở vật chất) mà còn hoạt động như một định chế tài chính chiến lược, củng cố vị thế của Harvard trong cấu trúc quyền lực và kinh tế thế giới.
Mạng lưới cựu sinh viên quyền lực phủ sóng khắp thế giới
Business Chief North America từng thống kê Harvard là một trong những trường đại học dẫn đầu về tỷ lệ cựu sinh viên giữ vị trí điều hành cấp cao trong các công ty toàn cầu, chiếm tỷ lệ lớn so với nhiều trường quốc tế khác.
Các nghiên cứu về vốn xã hội trong giáo dục đại học cho thấy mạng lưới alumni (cựu sinh viên) của Harvard tạo ra “hiệu ứng khuếch đại cơ hội”, giúp sinh viên dễ tiếp cận vốn, nhân sự và thị trường - yếu tố đặc biệt quan trọng với doanh nhân và nhà lãnh đạo tương lai.
Tỷ phú Mark Zuckerberg (giữa) nhận bằng tốt nghiệp danh dự Đại học Harvard. (Ảnh: FBNV)
Cách các tỷ phú cựu sinh viên quay lại đầu tư cho trường để củng cố sức mạnh cho thế hệ kế cận, tạo nên vòng lặp "tiền - quyền - tiền".
Đào tạo liên ngành và thực tiễn
Harvard khuyến khích sinh viên học song ngành, nghiên cứu độc lập và tham gia các dự án chính sách - kinh doanh - khoa học ngay từ sớm, qua đó hình thành tư duy lãnh đạo và năng lực giải quyết vấn đề phức hợp.
Các chương trình tại Harvard chú trọng vào: Phát triển tư duy phản biện, nghiên cứu độc lập và tranh luận học thuật, tương tác với lãnh đạo các ngành nghề khác nhau
Việc mở rộng phạm vi học tập - từ luật, kinh tế, khoa học xã hội đến công nghệ giúp sinh viên dễ dàng phát triển kỹ năng lãnh đạo và đổi mới trong những bối cảnh đa ngành.
Vị thế địa lý và học thuật
Nằm trong vùng đô thị Boston - Cambridge, trung tâm khoa học - công nghệ - tài chính lớn của Mỹ, Harvard có lợi thế tiếp cận sớm với các tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ quan hoạch định chính sách.
Có thể nói, Đại học Harvard sản sinh ra nhiều tổng thống, tỷ phú và học giả hàng đầu không phải vì một “bí mật” đơn lẻ, mà là do tập hợp nhiều yếu tố mạnh mẽ cùng hoạt động đồng bộ: tuyển chọn nghiêm ngặt, chất lượng giảng dạy cao, cơ sở vật chất dồi dào, mạng lưới cựu sinh viên quyền lực và triết lý đào tạo thúc đẩy tư duy lãnh đạo.
Chính sự hội tụ đó đã giúp Harvard, từ giảng đường nhỏ tại Cambridge, Massachusetts, liên tục tạo ra những cá nhân có ảnh hưởng ở Nhà Trắng, thung lũng Silicon và các trung tâm học thuật lớn nhất thế giới.
