Elon Musk tuyên bố lạnh gáy: Nghề lập trình sẽ 'chết' ngay cuối năm nay, con người cần kỹ năng mới này để tồn tại!

Một đoạn video ghi lại phát biểu của CEO Tesla đang lan truyền trên mạng, trong đó ông cho rằng đến cuối năm nay, con người có thể sẽ không còn “cần bận tâm đến việc viết code” nữa. Nghề lập trình có thể sẽ “chết” vào cuối năm 2026.

“Tôi nghĩ đến cuối năm nay, bạn thậm chí không cần phải lập trình. AI sẽ trực tiếp tạo ra mã nhị phân. Và AI có thể tạo ra mã nhị phân hiệu quả hơn nhiều so với bất kỳ lập trình viên nào hiện nay”, Musk nói. Ông cho rằng sự thay đổi này có thể bỏ qua toàn bộ quy trình phát triển phần mềm truyền thống, đồng thời thiết lập một tương lai mới cho nghề lập trình.

Theo Musk, sẽ không còn cần đến những bước trung gian như viết mã nguồn, biên dịch rồi chuyển đổi sang mã máy. Thay vào đó, các hệ thống AI có thể tự đảm nhiệm toàn bộ quy trình.

Lãnh đạo Tesla và SpaceX từ lâu đã nhiều lần nhấn mạnh tốc độ phát triển chóng mặt của trí tuệ nhân tạo và tác động của nó đến thị trường lao động. Trước đây, ông từng cảnh báo rằng AI có thể làm thay đổi sâu sắc, thậm chí làm gián đoạn nhiều ngành nghề, trong đó có lĩnh vực phát triển phần mềm.

Thực tế cho thấy những biến động đã bắt đầu xuất hiện. Theo phân tích của IEEE Spectrum, thị trường việc làm công nghệ tại Mỹ ghi nhận sự sụt giảm đáng kể ở nhóm kỹ sư mới vào nghề kể từ khi các công cụ AI tạo sinh như ChatGPT, GitHub Copilot trở nên phổ biến. Stack Overflow Blog trong một báo cáo cuối năm cũng cho biết nhu cầu tuyển dụng lập trình viên trẻ đã giảm mạnh so với giai đoạn trước 2022, đặc biệt ở các vị trí xử lý tác vụ lặp lại - vốn là “bàn đạp” của người mới bước vào ngành.

Business Insider dẫn lời nhiều kỹ sư phần mềm tại Thung lũng Silicon cho biết họ đang trải qua tình trạng “AI fatigue” -mệt mỏi vì phải chạy đua với tốc độ của công cụ. Thay vì làm việc chậm rãi, viết từng dòng code, giờ đây họ phải kiểm tra, sửa lỗi và giám sát lượng mã khổng lồ do AI tạo ra. Áp lực không giảm đi, mà chuyển sang một dạng khác: giám sát máy móc thay vì trực tiếp tạo ra sản phẩm.

Tuy nhiên, điều đáng lo ngại hơn không chỉ là nguy cơ mất việc, mà là sự thay đổi cấu trúc nghề nghiệp. AI xử lý rất tốt những nhiệm vụ có quy luật rõ ràng, các đoạn mã tiêu chuẩn, hoặc thao tác kỹ thuật lặp lại. Điều đó đồng nghĩa các vị trí entry-level - nơi kỹ sư trẻ học nghề thông qua làm việc thực tế - có thể dần biến mất. Nếu AI làm hết phần cơ bản, con đường tích lũy kinh nghiệm của thế hệ mới sẽ bị thu hẹp. Đây là vòng xoáy nguy hiểm: ít cơ hội học việc hơn đồng nghĩa với ít chuyên gia thực thụ trong tương lai.

Dù vậy, nhiều chuyên gia tại Carnegie Mellon và các bootcamp công nghệ lớn lại cho rằng tuyên bố “nghề lập trình sẽ chết” có thể là cách nói phóng đại. Họ lập luận rằng AI đang thay đổi vai trò kỹ sư, chứ không xóa bỏ hoàn toàn. Nếu trước đây kỹ sư viết từng dòng mã, thì trong tương lai họ có thể trở thành người thiết kế kiến trúc hệ thống, người ra quyết định chiến lược và giám sát AI. Vai trò chuyển từ “người thợ thủ công” sang “người chỉ huy”.

Vấn đề đặt ra là: ai thích nghi được với vai trò mới? Trong bối cảnh AI ngày càng giỏi ở kỹ thuật thuần túy, giá trị của kỹ sư nằm ở tư duy hệ thống, khả năng hiểu bài toán kinh doanh, và năng lực đánh giá rủi ro. Kỹ năng bảo mật, kiểm thử, tối ưu hóa kiến trúc, cùng sự am hiểu sâu về lĩnh vực chuyên ngành sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh. Khả năng tương tác hiệu quả với AI, từ thiết kế prompt đến kiểm soát đầu ra, cũng được xem là “ngôn ngữ mới” của ngành công nghệ.

Trước đây, Musk cũng từng nhấn mạnh rằng không phải con người sẽ “vô dụng”. Ông cho rằng thách thức lớn nhất của kỷ nguyên AI không phải là thất nghiệp hàng loạt, mà là con người phải học cách thích nghi với một thế giới nơi máy móc vượt trội về năng lực. Trong bối cảnh đó, kỹ năng cốt lõi mà mọi người nên có là khả năng tư duy phản biện và học hỏi liên tục.

Với Musk, AI có thể làm thay rất tốt các tác vụ được định nghĩa rõ ràng, nhưng con người vẫn cần giữ vai trò giám sát, đặt mục tiêu và đánh giá giá trị. Khả năng đặt câu hỏi đúng, hiểu bối cảnh xã hội, đạo đức và điều chỉnh hướng đi của công nghệ là thứ mà máy móc chưa thể tự có. Musk từng nói rằng trong tương lai, lợi thế của con người không nằm ở việc “làm nhanh hơn AI”, mà ở chỗ biết làm việc cùng AI và biết khi nào không nên để AI quyết định

Quay lại phát ngôn của Musk. Nó có thể gây tranh cãi, nhưng buộc ngành công nghệ phải đối diện câu hỏi cốt lõi: liệu kỹ năng lập trình có còn là tài sản khan hiếm khi máy móc cũng làm được? Nếu AI có thể viết code nhanh hơn, rẻ hơn và không mệt mỏi, giá trị của con người sẽ nằm ở đâu?

Có thể nghề lập trình sẽ không “chết” theo nghĩa biến mất hoàn toàn vào năm 2026. Nhưng rõ ràng, định nghĩa về lập trình viên đang thay đổi. Và trong cuộc chuyển dịch này, điều đáng sợ nhất không phải là AI quá mạnh, mà là con người không kịp chuyển mình trước khi cỗ máy kịp làm điều đó.

Theo: India Times, CNBC

Vũ Anh