Elon Musk: Không phải USD hay Bitcoin, đây mới là đồng tiền của tương lai

Trong thế giới tài chính truyền thống, tiền tệ là một "cơ sở dữ liệu" dùng để phân bổ sức lao động của con người. Tuy nhiên, trong bài phỏng vấn gần đây với Tiến sĩ Peter Diamandis vào đầu năm 2026, Elon Musk đã đưa ra một lời sấm truyền mới về kinh tế học: Khi lao động của con người không còn là thước đo giá trị, năng lượng sẽ trở thành đồng tiền thực sự duy nhất.

Đây không chỉ là một ý tưởng trừu tượng, mà là một sự chuyển dịch tất yếu về mặt vật lý khi nhân loại bước vào kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo (AI) và robot hình người.

Thước đo giá trị

Trong nhiều năm, Elon Musk liên tục lặp lại một ý tưởng nghe có vẻ cực đoan nhưng ngày càng nhất quán: trong tương lai, tiền tệ như chúng ta đang hiểu sẽ không còn giữ vai trò trung tâm. Thứ thực sự quyết định sức mạnh kinh tế của một quốc gia, một doanh nghiệp hay thậm chí một cá nhân sẽ là năng lượng. Không phải Bitcoin, không phải USD, mà là số kilowatt-giờ có thể tạo ra, lưu trữ và sử dụng.

Đây không phải một phát ngôn ngẫu hứng. Nó là sợi chỉ đỏ xuyên suốt các dự án và phát biểu của Musk, từ Tesla, SpaceX cho tới cách ông nhìn về AI và xã hội hậu lao động.

Trong logic của Elon Musk, tiền chỉ là một công cụ trung gian để phân bổ nguồn lực trong điều kiện khan hiếm. Con người cần tiền vì lao động có hạn, sản xuất tốn công sức, và không phải ai cũng có thể tạo ra mọi thứ mình cần. Tuy nhiên theo ông chủ Tesla, giả định này đang bị phá vỡ.

Elon Musk lập luận rằng tiền tệ hiện nay, dù là USD hay bất kỳ loại tiền pháp định nào, về cơ bản là công cụ để chúng ta trao đổi công sức lao động với nhau. Thế nhưng trong tương lai rất gần, khi AI xử lý mọi luồng thông tin và robot Optimus thực hiện mọi công việc tay chân, giá trị của lao động con người sẽ tiến dần về mức bằng không.

Trong một nền kinh tế mà hàng hóa và dịch vụ được tạo ra với sự dư thừa tuyệt đối nhờ máy móc, tiền bạc theo cách hiểu cũ sẽ mất đi ý nghĩa. Thứ thực sự giới hạn không còn là vốn tài chính, mà là khả năng vận hành hệ thống đó.

Và ở điểm này, tỷ phú giàu nhất hành tinh quay về với vật lý cơ bản: để AI suy nghĩ, để robot hành động, để nhà máy vận hành, thứ không thể thiếu là năng lượng.

Ông chủ Tesla tin rằng bất cứ thứ gì bạn muốn tạo ra trong tương lai, từ việc vận hành một mô hình AI khổng lồ cho đến việc sản xuất một sản phẩm vật chất, đều đòi hỏi một đầu vào không thể thay thế: Watt (đơn vị đo điện năng).

Năng lượng trở thành đơn vị tính toán cơ bản, một loại "tiền tệ" không thể làm giả hay in thêm một cách tùy tiện bởi các chính phủ, vì nó bị ràng buộc chặt chẽ bởi các định luật vật lý.

Khác với tiền fiat có thể được in thêm bằng quyết định chính sách, năng lượng tuân theo các định luật tự nhiên. Bạn không thể “nới lỏng định lượng” để tạo thêm điện nếu không có mặt trời, gió, uranium hay công nghệ lưu trữ phù hợp. Với Elon Musk, đó là lý do năng lượng mới là thước đo giá trị thực.

Quan điểm này giải thích vì sao ông thường tỏ ra hoài nghi với nhiều tranh luận tài chính thuần túy, nhưng lại ám ảnh với pin, lưới điện và năng lượng mặt trời. Tesla, nhìn từ góc này, không đơn thuần là hãng xe điện, mà là một nỗ lực xây dựng hạ tầng cho “nền kinh tế năng lượng”: từ sản xuất điện, lưu trữ điện cho đến tiêu thụ điện.

Khi Elon Musk nói “tiền tệ tương lai về cơ bản là năng lượng”, ông không đề xuất một đồng tiền mới. Ông đang nói rằng giá trị cuối cùng của mọi thứ như dữ liệu, AI, sản phẩm vật chất, đều có thể quy đổi về lượng năng lượng cần để tạo ra và duy trì chúng.

Kỷ nguyên giá trị hữu hình

Một điểm then chốt khác trong lập luận của Musk là mối quan hệ trực tiếp giữa AI và năng lượng. AI không bị giới hạn bởi ý tưởng, mà bị giới hạn bởi điện. Mỗi mô hình lớn hơn, thông minh hơn đều đòi hỏi nhiều năng lượng hơn để huấn luyện và vận hành.

Trong thế giới đó, quốc gia hay công ty nào kiểm soát được nguồn năng lượng rẻ, ổn định và dồi dào sẽ có lợi thế vượt trội. Không phải vì họ có nhiều tiền hơn trên sổ sách, mà vì họ có khả năng “nuôi” những hệ thống trí tuệ nhân tạo mạnh nhất.

Theo cách nhìn này, cuộc cạnh tranh địa chính trị và kinh tế trong tương lai có thể không xoay quanh tiền tệ dự trữ hay thị trường vốn, mà xoay quanh năng lực sản xuất và lưu trữ năng lượng ở quy mô hành tinh.

Bên cạnh đó, tầm nhìn của Musk về năng lượng là tiền tệ gắn liền với một thực thể duy nhất: Mặt trời. Ông thường xuyên nhắc nhở giới đầu tư rằng chúng ta đang sở hữu một "lò phản ứng hạt nhân khổng lồ miễn phí" cách Trái Đất 93 triệu dặm, chiếm tới 99,8% khối lượng của hệ Mặt trời.

Quan điểm của Elon Musk về việc cố gắng tái tạo phản ứng nhiệt hạch trên Trái Đất trên thực tế giống như cố gắng tạo ra băng ở Nam Cực, một nỗ lực tốn kém và không cần thiết khi nguồn lực đã có sẵn ở quy mô không tưởng.

Khi năng lượng mặt trời được khai thác triệt để và lưu trữ qua hệ thống pin khổng lồ như Megapack, chi phí biên của năng lượng sẽ giảm xuống mức cực thấp. Một nền kinh tế dựa trên "đơn vị Watt" sẽ tạo ra sự dư thừa mà Musk gọi là "Universal High Income" (Thu nhập cao phổ quát). Ở đó, sự thịnh vượng không được đo bằng số dư ngân hàng, mà bằng khả năng tiếp cận và sử dụng năng lượng để biến đổi thế giới vật chất theo ý muốn.

Quan điểm này của Musk cũng giải thích lý do tại sao ông dành sự ủng hộ cho các hệ thống như Bitcoin trong quá khứ, không phải vì khía cạnh đầu cơ, mà vì tính chất "Proof of Work" (Bằng chứng công việc) của nó vốn dựa trên việc tiêu thụ năng lượng thực tế. Đối với ông chủ Tesla, giá trị thực phải được neo giữ vào một thứ gì đó khó sản xuất và không thể làm giả trong thế giới vật lý.

Hấp dẫn nhưng chưa hoàn chỉnh

Dù có sức thuyết phục về mặt logic vật lý, quan điểm của Musk vẫn để ngỏ nhiều câu hỏi. Ngay cả khi năng lượng trở nên dồi dào, xã hội vẫn cần cơ chế phân phối, quyền sở hữu và ra quyết định. Tiền có thể thay đổi hình thức, nhưng chưa chắc biến mất hoàn toàn.

Tuy vậy, điều đáng chú ý là Musk không nói về năng lượng như một khẩu hiệu môi trường, mà như nền móng của trật tự kinh tế mới. Với ông, chuyển đổi năng lượng không chỉ là cứu khí hậu, mà là chuẩn bị cho một thế giới nơi AI và máy móc làm phần lớn công việc, còn giá trị được đo bằng khả năng khai thác các quy luật tự nhiên.

Nhìn rộng hơn, phân tích của Musk buộc chúng ta phải tái định nghĩa lại sự giàu có. Trong tương lai, người giàu nhất có thể không phải là người có nhiều tiền nhất, mà là người kiểm soát được mạng lưới thu thập, lưu trữ và phân phối năng lượng hiệu quả nhất.

Khi "Watt" trở thành đồng tiền chung, nhân loại sẽ chuyển từ một nền kinh tế dựa trên niềm tin vào định chế sang một nền kinh tế dựa trên sự thực thi của các quy luật tự nhiên.

Nếu nhìn theo cách đó, câu nói “năng lượng là tiền tệ của tương lai” không còn là một tuyên bố gây sốc, mà là lời cảnh báo: trong kỷ nguyên AI, ai kiểm soát được năng lượng, người đó sẽ kiểm soát cuộc chơi./

Băng Băng