Dù thuộc nhóm quốc gia có thị trường tài sản mã hoá sôi động nhất thế giới, Đại diện Bộ Công an cảnh báo: Hàng triệu người Việt đang phải đối mặt với rủi ro nghiêm trọng!
Mặc dù Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có thị trường tài sản mã hoá sôi động nhất thế giới, song, theo Đại tá Hoàng Ngọc Bách, Trưởng phòng 4, Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, hàng triệu người dùng đang phải đối mặt với rủi ro về bảo mật dữ liệu cá nhân.
Thiết lập cơ chế giám sát và chuẩn vận hành cho thị trường tài sản số Việt Nam
Sáng ngày 25/3/2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) - Bộ Tài chính phối hợp cùng Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) tổ chức đối thoại “Thí điểm Sàn giao dịch tài sản số: Cơ chế giám sát, năng lực vận hành và chuẩn mực đầu tư” , với sự tham dự của hàng trăm khách mời là đại diện các cơ quan quản lý như Bộ Tài chính, Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; các doanh nghiệp tài sản mã hoá, công nghệ, ngân hàng, định chế tài chính và cộng đồng nhà đầu tư.
Phát biểu khai mạc, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch VBA, chia sẻ đây là diễn đàn mở để cơ quan quản lý lắng nghe thực tế, góp phần hoàn thiện các văn bản dưới luật, hướng dẫn thực thi Luật Công nghiệp Công nghệ số và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hoá. Đồng thời, đối thoại cũng là một “sân chơi” để các sàn đã nộp đơn xin cấp phép tìm kiếm khách hàng và đối tác cung cấp dịch vụ, giải pháp.
Các sàn giao dịch và những tổ chức lớn có tên tuổi trên thế giới cũng đang rất mong chờ những quyết định, thông tin và bước đi cụ thể từ phía Việt Nam để có thể tham gia vào thị trường quy mô hơn 200 tỷ USD này.
“VBA luôn giữ vững lập trường là cầu nối để lắng nghe và chuyển tải các thông điệp từ nhà đầu tư, các sàn giao dịch quốc tế cũng như các đơn vị phát triển thị trường Web3 đến cơ quan quản lý”, ông Trung chia sẻ.
Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch VBA khẳng định VBA luôn là cầu nối thông tin đa phương giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng.
Hàng triệu cá nhân đối mặt với nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân
Từ thực tế đấu tranh với các tội phạm liên quan đến tài sản mã hoá, Đại tá Hoàng Ngọc Bách, Trưởng phòng 4, Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, cho biết tình trạng tội phạm sử dụng tiền mã hóa như một "nơi ẩn trú an toàn" để rửa tiền và chuyển tiền xuyên biên giới đang diễn biến phức tạp.
Sự thiếu hụt về quy định pháp lý khiến quá trình điều tra không chỉ gặp khó ở giai đoạn truy vết mà ngay cả khi đã tìm ra manh mối cũng rất khó xử lý do các dòng tiền đều chuyển qua các sàn nước ngoài.
"Qua thống kê từ các chuyên án, điểm chung của hầu hết các vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản hiện nay là các đối tượng phạm tội đều lợi dụng các sàn giao dịch tiền mã hóa (tài sản ảo) làm công cụ để rửa tiền và tẩu tán tài sản xuyên biên giới”, Đại tá Hoàng Ngọc Bách cho hay.
Đại tá Hoàng Ngọc Bách, Trưởng phòng 4, Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an phát biểu tại Đối thoại về thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa.
Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có thị trường tài sản mã hoá sôi động nhất thế giới. Theo dữ liệu Chainalysis, Việt Nam đứng thứ 5 toàn cầu về mức độ sử dụng tài sản mã hoá, với hơn 17 triệu người dùng. Tuy nhiên, phần lớn hoạt động diễn ra trong “vùng xám pháp lý”, chưa có cơ chế giám sát rõ ràng, tiềm ẩn nguy cơ rửa tiền, lừa đảo và thất thu ngân sách.
Đại diện A05 cho hay, quy mô tham gia của người Việt Nam vào thị trường này ngày càng lớn, với giá trị giao dịch lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng, nhưng phần lớn chưa được kiểm soát và gần như chưa đóng góp nguồn thu thuế tương xứng. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn tạo ra khoảng trống trong quản lý.
Đồng thời, việc thiếu khung pháp lý cũng khiến quyền lợi của nhà đầu tư chưa được bảo vệ đầy đủ. Nhiều đối tượng đã lợi dụng sự thiếu hiểu biết và tính ẩn danh cao của không gian mạng để lập các sàn giao dịch giả mạo, lôi kéo người dân tham gia và chiếm đoạt tài sản. Trong khi đó, việc truy vết và xử lý các hành vi này gặp nhiều khó khăn.
“Việc thiếu khung quản lý cũng khiến quyền lợi của nhà đầu tư bị bỏ ngỏ, dễ trở thành nạn nhân của các sàn giao dịch giả mạo. Ngoài ra, khi tham gia các sàn giao dịch nước ngoài, người dân đang đối mặt với nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân nghiêm trọng (CCCD, số điện thoại, tài khoản ngân hàng...). Tội phạm mạng thường lợi dụng chính những dữ liệu này để ngụy tạo thông tin, mở tài khoản trực tuyến định danh (eKYC) và thực hiện các hành vi lừa đảo tinh vi từ thấp đến cao", Đại tá Hoàng Ngọc Bách cảnh báo.
Trước tình hình đó, Đại tá Hoàng Ngọc Bách cho rằng, sàn giao dịch chính thống sẽ giúp giảm thiểu hành vi phạm pháp luật, giúp tăng cường năng lực phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố và đưa Việt Nam ra khỏi Danh sách xám của FATF”, Đại tá Bách nhấn mạnh.
Thị trường tài sản mã hoá minh bạch cần sự tham gia của tất cả các bên. Ông khuyến nghị nhà đầu tư cần trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng. Các sàn giao dịch cần xây dựng quy trình vận hành minh bạch, kiểm soát chặt chẽ ngay từ danh tính người dùng, giám sát giao dịch bất thường và tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý với lực lượng thực thi. Cơ quan quản lý cần kiện toàn quy định pháp lý về quản lý giao dịch, chủ động phòng ngừa và xử lý các hành vi lợi dụng tài sản mã hóa để trục lợi.
