Đề xuất 'khai tử' tem kiểm định màu xanh
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo quy định mới về đăng kiểm đường bộ, trong đó nổi bật là đề xuất bãi bỏ tem kiểm định màu xanh và chuẩn hóa rạch ròi khái niệm các dòng xe điện, hybrid hay xe tự lái.
Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định lĩnh vực đăng kiểm đường bộ đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến có một điểm nhấn quan trọng: Đề xuất bãi bỏ quy định về dấu hiệu nhận biết xe cơ giới sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh (hay còn gọi là tem kiểm định màu xanh).
Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, động thái này nhằm đảm bảo sự đồng bộ với Luật số 118/2025 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự. Quan trọng hơn, việc khai tử tem xanh sẽ giúp cắt giảm một thủ tục hành chính không còn cần thiết, từ đó giúp chủ phương tiện cũng như các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu ô tô tiết kiệm được thời gian và không bị phát sinh thêm chi phí.
Bộ Xây dựng đề xuất bỏ tem kiểm định xe 'xanh'. Ảnh: Lộc Liên.
Sự bùng nổ của các dòng phương tiện công nghệ mới tại Việt Nam đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuẩn hóa hệ thống khái niệm pháp luật. Cơ quan quản lý nhận định, việc làm rõ các định nghĩa không chỉ giúp công tác đăng kiểm thống nhất, minh bạch mà còn tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hải quan, cơ quan thuế áp mã HS chính xác, ngăn chặn nguy cơ thất thu ngân sách và thúc đẩy các hãng xe đưa công nghệ tiên tiến vào Việt Nam.
Xe hybrid được dự thảo phân loại rất chi tiết: Xe hybrid điện nhẹ (MHEV), trong đó mô-tơ điện chỉ có chức năng hỗ trợ động cơ đốt trong khi khởi động, tăng tốc, phanh tái tạo và cấp điện cho các hệ thống phụ trợ; hoàn toàn không thể cắm sạc ngoài.
Xe hybrid hoàn toàn (FHEV/SHEV) có khả năng chạy hoàn toàn bằng điện ở tốc độ thấp, khi khởi hành hoặc trong một quãng đường ngắn, không cắm sạc ngoài. Nhóm này được chia nhỏ thành hybrid song song, nối tiếp và hỗn hợp tùy thuộc vào cách thức động cơ đốt trong và mô-tơ điện kết hợp để truyền động tới bánh xe hoặc phát điện,.
Xe hybrid nạp điện ngoài (PHEV) là dòng xe lai nhưng có khả năng cắm sạc từ nguồn điện bên ngoài.
Riêng với mảng xe điện, dự thảo định nghĩa dòng xe điện mở rộng phạm vi hoạt động (REEV/EREV) là phương tiện phát triển từ xe thuần điện, chỉ dùng động cơ điện làm nguồn dẫn động duy nhất, có thể cắm sạc và được trang bị thêm máy phát điện để sạc pin. Đáng chú ý, dự thảo yêu cầu dòng xe này phải có phạm vi hoạt động thuần điện tối thiểu không nhỏ hơn 250 km.
Các dòng xe thuần điện (PEV/BEV) được quy định là xe chỉ sử dụng hệ thống truyền động điện, hoàn toàn không có bộ chuyển đổi năng lượng từ nhiên liệu. Trong khi đó, xe dùng pin nhiên liệu thuần túy (FCEV/PFCEV) là loại xe dùng hệ thống pin nhiên liệu làm nguồn năng lượng duy nhất.
Việc chuẩn hóa hệ thống khái niệm cùng với nỗ lực cắt giảm các thủ tục không cần thiết sẽ giúp thị trường xe xanh và xe thông minh tại Việt Nam tăng tốc. Ảnh: Lộc Liên.
Bắt kịp xu hướng công nghệ toàn cầu, dự thảo cũng lần đầu tiên đưa ra lằn ranh rõ ràng giữa các cấp độ tự lái. Khái niệm "phương tiện giao thông thông thường" được dùng để chỉ xe do người lái trực tiếp điều khiển, có thể đi kèm các hệ thống an toàn chủ động hoặc tự động hóa một phần (tương ứng mức độ tự động hóa từ cấp 0 đến cấp 3).
Ngược lại, "phương tiện giao thông thông minh" là những chiếc xe có khả năng vận hành hoàn toàn không cần người lái trực tiếp, tương ứng với mức độ tự động hóa cao nhất (cấp 4 và cấp 5).
Giới chuyên gia kỳ vọng, bước tiến trong việc chuẩn hóa hệ thống khái niệm cùng với nỗ lực cắt giảm các thủ tục không cần thiết sẽ tạo ra bệ phóng pháp lý rõ ràng, giúp thị trường xe xanh và xe thông minh tại Việt Nam tăng tốc, bắt nhịp với xu hướng chuyển đổi giao thông bền vững trên toàn cầu...
