Cuộc cách mạng '0 đồng': Khi những phần mềm nghìn USD bỗng chốc miễn phí để hạ bệ Adobe

Tờ The Wired cho hay mọi đế chế công nghệ rồi cũng sẽ đến lúc suy tàn, và có vẻ như ngành công nghiệp phần mềm sáng tạo đã đồng lòng quyết định rằng thời điểm của Adobe đã điểm.

Suốt hàng thập kỷ, bộ công cụ Creative Cloud đã được coi là tiêu chuẩn vàng của ngành công nghiệp, bất chấp những quyết định gây tranh cãi từ việc lạm dụng AI tạo sinh cho đến việc khai tử giấy phép phần mềm vĩnh viễn để ép người dùng vào những gói đăng ký thuê bao đắt đỏ và phức tạp.

Chính sách giá cả của Adobe đã tạo ra một kẽ hở chí mạng, và các đối thủ đang tận dụng tối đa lỗ hổng này để tấn công. Những giải pháp thay thế tốt nhất hiện nay không chỉ đơn thuần là rẻ hơn Adobe, mà nhiều trong số đó hoàn toàn miễn phí. Và thực tế là, người dùng luôn khao khát những thứ miễn phí.

Chiêu bài “miễn phí”

Một ví dụ điển hình vừa xuất hiện trong tuần này là Autograph, một phần mềm thiết kế chuyển động có tính năng tương đương với Adobe After Effects. Autograph đã được Maxon (nhà sản xuất Cinema 4D) mua lại vào năm ngoái và vừa được tái khởi chạy với chính sách hoàn toàn miễn phí cho người dùng cá nhân.

Cần nhớ rằng, khi mới ra mắt vào năm 2023, phần mềm này từng có mức giá lên tới 1.795 USD cho bản quyền vĩnh viễn hoặc 59 USD mỗi tháng cho gói thuê bao. Mức giá đó từng khiến Autograph khó lòng cạnh tranh với gói After Effects riêng lẻ trị giá 34,49 USD/tháng của Adobe.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, khi Autograph cung cấp bộ công cụ hoạt hình và kỹ xảo tương tự mà không thu một xu nào, bài toán kinh tế đã thay đổi hoàn toàn.

Cùng lúc đó, Canva cũng tung ra một "quả bom" khác nhắm trực tiếp vào After Effects. Sau khi thâu tóm Cavalry vào tháng 2, Canva đã quyết định cung cấp phiên bản đầy đủ của phần mềm đồ họa chuyển động này hoàn toàn miễn phí, thay vì khóa nó sau lớp rào cản thuê bao người dùng.

Chiến lược này tương tự như cách Canva đã làm với Affinity vào năm ngoái. Bộ ba ứng dụng Affinity Designer 2, Affinity Photo 2 và Affinity Publisher 2 (vốn là đối thủ trực tiếp của Illustrator, Photoshop và InDesign) từng có giá 69,99 USD mỗi ứng dụng, nay đã được gộp chung vào một ứng dụng duy nhất và hoàn toàn không tốn phí.

Không dừng lại ở đó, các ứng dụng khác của Adobe cũng đang chịu áp lực nặng nề từ bản cập nhật DaVinci Resolve 21 mới nhất. Vốn đã là đối thủ đáng gờm của Premiere Pro trong lĩnh vực hậu kỳ, DaVinci Resolve bản miễn phí giờ đây còn tích hợp thêm các tính năng chỉnh sửa ảnh như hiệu chỉnh màu sắc, công cụ masking và hỗ trợ nhập dữ liệu trực tiếp từ Apple Photos hay Lightroom Catalog.

Đặc biệt, việc hỗ trợ định dạng tệp .af của Affinity càng giúp việc kết hợp các ứng dụng miễn phí trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, tạo ra một hệ sinh thái không có chỗ cho Adobe.

Ngay cả khi không miễn phí, các lựa chọn thay thế cũng đang có mức giá hấp dẫn hơn nhiều. Apple đã ra mắt gói Creator Studio vào tháng 1, cho phép truy cập vào hàng loạt ứng dụng biên tập như Final Cut Pro, Logic Pro, Pixelmator Pro, Motion, và Compressor chỉ với 12,99 USD/tháng.

Con số này rõ ràng là dễ thở hơn nhiều so với mức 69,99 USD/tháng của Creative Cloud Pro. Quan trọng hơn, Apple không ép buộc người dùng vào các kế hoạch đăng ký dài hạn khi họ vẫn có thể mua giấy phép vĩnh viễn cho từng ứng dụng trên App Store.

Khi nhìn vào bức tranh toàn cảnh, chúng ta thấy một phong trào mang tính hệ thống trong toàn ngành công nghiệp sáng tạo.

Procreate đã xây dựng được danh tiếng vững chắc nhờ lập trường kiên định chống lại AI và cung cấp các phần mềm minh họa, hoạt hình chất lượng cao trên iPad với mô hình "mua một lần, dùng mãi mãi". Họ thậm chí còn cam kết mang những công cụ này lên các thiết bị máy để bàn Mac.

Trong khi đó, Blender (bộ phần mềm đồ họa 3D mã nguồn mở miễn phí) liên tục được cập nhật các tính năng mới và đã chứng minh sức mạnh đủ tầm để sử dụng trong các bộ phim đạt giải Oscar.

Hay như Figma, một nền tảng tốt đến mức Adobe từng phải khai tử công cụ thiết kế sản phẩm XD của chính mình để cố gắng thâu tóm Figma (nhưng thất bại thương vụ tỷ USD này). Hiện tại, Figma vẫn duy trì một gói dịch vụ miễn phí cực kỳ chất lượng cho người dùng.

Giấc mơ về một cuộc sống "tự do", thoát khỏi hệ sinh thái đắt đỏ của Adobe đang dần trở nên khả thi hơn bao giờ hết. Và việc sự tự do đó ngày càng trở nên rẻ hơn, thậm chí là miễn phí, chính là đòn giáng mạnh nhất vào vị thế thống trị tưởng chừng như không thể lay chuyển của Adobe.

*Nguồn: Wired, CNET

Băng Băng