Cúng ông Công ông Táo trước ngày 23 tháng Chạp có được không?

Trong đời sống văn hóa truyền thống của người Việt, lễ cúng ông Công ông Táo là một nghi lễ quen thuộc, được duy trì qua nhiều thế hệ và gắn liền với thời điểm kết thúc năm cũ, chuẩn bị đón Tết Nguyên đán.

Theo quan niệm dân gian, Táo quân gồm ba vị thần giữ vai trò trông coi bếp núc, sinh hoạt và nề nếp của mỗi gia đình. Hàng năm, vào ngày 23 tháng Chạp, các Táo sẽ rời hạ giới để lên thiên đình, báo cáo với Ngọc Hoàng những việc tốt, xấu của gia chủ trong suốt một năm.

Chính vì vậy, lễ cúng tiễn ông Táo về trời được người Việt coi trọng, không chỉ mang ý nghĩa nghi lễ mà còn thể hiện sự biết ơn, mong cầu một năm mới thuận lợi, ấm no. Tuy nhiên, trong bối cảnh đời sống hiện đại, nhiều gia đình không đủ điều kiện để thực hiện lễ cúng đúng ngày 23 tháng Chạp. Điều này dẫn đến băn khoăn: cúng ông Công ông Táo trước ngày 23 tháng Chạp có được không?

Cúng ông Táo trước 23 tháng Chạp có được không?

Theo lịch vạn niên, Tết ông Công ông Táo năm nay (ngày 23 tháng Chạp năm Ất Tỵ) rơi vào thứ Ba ngày 10/2/2026 Dương lịch. Đây là ngày làm việc trong tuần, vì vậy không ít gia đình gặp khó khăn trong việc sắp xếp thời gian để chuẩn bị mâm lễ chu đáo.

Theo ý kiến của nhiều nhà nghiên cứu văn hóa và chuyên gia, việc cúng ông Công ông Táo hoàn toàn có thể linh hoạt tùy theo điều kiện sinh hoạt của từng gia đình. Gia chủ có thể tiến hành lễ cúng sớm hơn ngày 23 tháng Chạp khoảng 1–2 ngày, miễn sao nghi lễ được thực hiện trước thời điểm các Táo lên thiên đình.

Tuy nhiên, không nên cúng muộn hơn 23h ngày 23 tháng Chạp. Theo quan niệm truyền thống, mỗi năm chỉ có một ngày Ngọc hoàng mở triều để nghe Táo quân tâu trình. Nếu Táo quân lên chầu quá muộn sẽ không kịp dự buổi thiết triều, còn nếu lên quá sớm thì cũng phải chờ đến đúng ngày. Vì vậy, cúng sau thời điểm trên sẽ không còn phù hợp với ý nghĩa của nghi lễ.

Như vậy, trong trường hợp bận rộn vì công việc hay học tập, các gia đình vẫn có thể yên tâm cúng ông Công ông Táo trước ngày 23 tháng Chạp, miễn là không để muộn hơn thời điểm quy định.

Cúng ông Công ông Táo năm 2026 vào ngày nào, giờ nào?

Theo quan niệm dân gian, lễ cúng ông Công ông Táo nên được hoàn tất trước 12h ngày 23 tháng Chạp, bởi sau thời điểm này, các Táo đã rời hạ giới để lên thiên đình. Nhiều gia đình thường lựa chọn giờ đẹp với mong muốn gửi gắm những điều tốt lành cho năm mới.

Các khung giờ buổi sáng thường được ưu tiên, đặc biệt là giờ Thìn (7h – 9h) và giờ Tỵ (9h – 11h), bởi đây được xem là khoảng thời gian mang ý nghĩa khởi đầu thuận lợi, cát lành.

Theo sách “Lịch âm dương cát tường năm Bính Ngọ 2026” của tác giả Cao Minh (Nhà xuất bản Hồng Đức), những ngày và khung giờ được đánh giá là phù hợp để cúng ông Công ông Táo năm 2026 bao gồm:

Ngày 21 tháng Chạp (Chủ nhật, 8/2/2026)

• Giờ Thìn (07h – 09h)
• Giờ Ngọ (11h – 13h)

Ngày 22 tháng Chạp (thứ Hai, 9/2/2026)

• Giờ Thìn (07h – 09h)
• Giờ Tỵ (09h – 11h)
• Giờ Mùi (13h – 15h)
• Giờ Tuất (19h – 21h)

Ngày 23 tháng Chạp (thứ Ba, 10/2/2026)

• Giờ Mão (05h – 07h)
• Giờ Thìn (07h – 09h)
• Giờ Tỵ (09h – 11h).

Trong trường hợp không thể sắp xếp đúng các khung giờ trên, gia chủ vẫn có thể cúng vào thời điểm thuận tiện nhất. Thực tế, cúng ông công ông táo không đặt nặng yếu tố giờ giấc tuyệt đối, mà đề cao sự chu đáo, nghiêm túc và lòng thành của người thực hiện.

Mâm cúng ông Công ông Táo gồm những gì?

Bên cạnh thời gian cúng, mâm lễ cũng là vấn đề được nhiều gia đình quan tâm. Theo phong tục truyền thống, mâm cúng ông Công ông Táo thường bao gồm lễ vật và mâm cỗ cúng.

Lễ vật

Lễ vật thường có mũ ông Công ông Táo gồm ba chiếc (hai mũ Táo ông và một mũ Táo bà). Mũ của Táo ông có hai cánh chuồn, mũ Táo bà không có cánh.

Trên mũ thường có gương tròn nhỏ, trang trí kim tuyến nhiều màu sắc. Màu sắc mũ, áo, hia thay đổi theo từng năm, dựa trên ngũ hành. Hia ông Táo và một lượng vàng mã tượng trưng.

Ngoài ra, cá chép được xem là phương tiện để ông Công ông Táo lên trời. Tùy vào vùng miền mà có thể là cá chép sống để phóng sinh hoặc cá chép giấy.

Lễ vật khác gồm:

• Một mâm ngũ quả
• Một ấm trà sen
• Ba chén rượu
• Một quả cau, lá trầu
• Hoa tươi
• Một đĩa gạo, một đĩa muối

Sau khi hoàn tất lễ cúng ngày 23 tháng Chạp, các đồ vàng mã như mũ, áo, hia sẽ được hóa cùng với bài vị cũ. Sau đó, gia đình lập bài vị mới cho Táo quân.

Mâm cỗ cúng ông Táo

Tùy điều kiện và phong tục từng gia đình, mâm cỗ Cúng ông công ông táo có thể là lễ mặn hoặc lễ chay.

Mâm cỗ mặn truyền thống thường bao gồm:

• Một con gà trống luộc cánh tiên, ngậm hoa (có thể thay bằng thịt heo luộc hoặc vịt quay)
• Một bát canh mọc hoặc canh măng
• Một đĩa xào thập cẩm
• Một đĩa giò, chả rán hoặc thịt đông
• Một đĩa xôi gấc
• Một đĩa chè kho

Nhiều gia đình đồ cúng chỉ đơn giản là trà, bánh, kẹo với mong muốn Táo quân “ngọt giọng” khi tâu với Ngọc Hoàng, không nhất thiết phải chuẩn bị mâm cỗ cầu kỳ.

So với trước đây, mâm cỗ Cúng ông công ông táo ngày nay đã được giản lược đáng kể, phù hợp hơn với nhịp sống hiện đại. Tuy nhiên, dù đơn giản hay đầy đủ, nghi lễ vẫn cần sự trang nghiêm và thành tâm.

Điều quan trọng nhất không nằm ở số lượng hay hình thức lễ vật, mà ở thái độ trân trọng truyền thống, giữ gìn nét đẹp văn hóa gia đình. Một mâm cúng gọn gàng, sạch sẽ, được chuẩn bị chu đáo chính là cách thể hiện sự kính trọng đối với vị thần cai quản bếp núc và đất đai, đồng thời gửi gắm mong ước về một năm mới bình an, thuận lợi.

Văn khấn ngày 23 tháng Chạp

Bài văn khấn cúng ông Công ông Táo 2026 theo sách "Văn khấn cổ truyền Việt Nam" của Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin.

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Con lạy chín phương Trời, mười phương Phật, chư Phật mười phương

Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.

Tín chủ chúng con là... ngụ tại...

Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp, tín chủ chúng con thành tâm sắp sửa hương hoa phẩm luật, xiêm hài áo mũ, kính dâng tôn thần. Thắp nén tâm hương, tín chủ con thành tâm kính bái.

Chúng con kính mời ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật. Cúi xin tôn thần gia ân xá tội cho mọi lỗi lầm trong năm qua gia chủ chúng con sai phạm. Xin tôn thần ban phước lộc, phù hộ toàn gia chúng con, trai gái, già trẻ sức khỏe dồi dào, an khang thịnh vượng, vạn sự tốt lành.

Chúng con lễ bạc tâm thành, kính lễ cầu xin, mong tôn thần phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Bài văn khấn cúng ông Công ông Táo do GS Lương Ngọc Huỳnh giới thiệu:

Kính lạy Thượng đế

Kính lạy Ngũ đế, Đông phương Thanh đế, Nam phương Xích đế, Tây phương Bạch đế, Bắc phương Hắc đế, Trung ương Hoàng đế.

Kính lạy Thượng đàm thần tướng thiên thiên tướng, Trung đàm thần tướng thiên thiên binh, Hạ đàm thần tướng thiên thiên mã.

Kính lạy Sơn thần, Long thần, Thổ địa, Thổ công, Táo quân, Thổ kỳ lai sàng chứng giám.

Hôm nay là ngày 23 tháng Chạp là ngày thần Táo quân về trời tấu sớ. Tín chủ con tên là... sinh ngày... tháng... năm... nguyên quán... địa chỉ thường trú...

Với tấm lòng thành kính, con xin có chút lễ vật, nhang đăng thỉnh cầu kính mời Thượng đế, Ngũ đế, các vị Thần tướng, Thiên tướng, Thiên binh, Thiên mã cùng chư vị thần tiên trên trời dưới đất, chứng giám cho con được làm lễ tiễn thần Thổ công Táo quân về trời.

Kính lạy Thổ thần Thổ địa, Thổ công Táo quân, Thổ kỳ lai sàng chứng giám. Trong năm qua, nhờ ân phúc của các ngài, chúng con được mạnh khoẻ, hạnh phúc, mọi điều may mắn. Nay con làm lễ với tấm lòng thành kính tiễn ngài về trời tấu xin Thượng đế, Ngũ đế cùng chư vị thần tiên phù hộ độ trì cho đất nước con, quê hương con, gia tộc và gia đình con được mạnh khoẻ hạnh phúc, an khang thịnh vượng.

Con cầu xin Thượng đế, Ngũ đế các vị thần tiên cùng chư ngài chứng giám cho tấm lòng thành kính của con. Kính chúc Thượng đế, Ngũ đế, các vị thần tiên cùng chư ngài thiên thiên tuế!

Con xin đa tạ!

Con xin đa tạ!

Con xin đa tạ!

Tham khảo: Trọn bộ Văn khấn Tết Bính Ngọ 2026 mới nhất

Những câu hỏi liên quan đến cúng lễ 23 tháng Chạp

Những thắc mắc thường gặp xoay quanh việc cúng lễ ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp được nhiều gia đình quan tâm.

Không cúng ông Táo có ảnh hưởng gì không?

Trong đời sống văn hóa của người Việt, hoạt động thờ cúng nói chung và cúng ông công ông táo nói riêng vốn bắt nguồn từ tín ngưỡng dân gian, được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Quan niệm “có thờ có thiêng, có kiêng có lành” khiến nhiều gia đình duy trì nghi lễ này như một phần sinh hoạt tinh thần quen thuộc mỗi dịp cuối năm.

Theo quan niệm truyền thống, người xưa tin rằng mỗi lĩnh vực trong đời sống đều có thần linh cai quản, thể hiện qua câu nói quen thuộc “Đất có Thổ Công, sông có Hà Bá”. Vì vậy, việc thờ cúng được xem là cách để con người bày tỏ sự tôn kính và mong nhận được sự phù hộ.

Tuy nhiên, cần khẳng định rằng cúng ông công ông táo là một tập tục mang tính tín ngưỡng dân gian, không phải quy định bắt buộc. Việc có thực hiện nghi lễ hay không hoàn toàn phụ thuộc vào quan điểm, niềm tin và điều kiện của từng gia đình, từng cá nhân.

Do đó, nếu không cúng ông Công ông Táo thì cũng không gây ảnh hưởng tiêu cực hay tác động trực tiếp nào đến đời sống sinh hoạt hằng ngày. Đây đơn thuần là một nét văn hóa truyền thống, không mang tính áp đặt.

Có thể cúng ông Táo từ ngày 21 tháng Chạp hay không?

Không ít gia đình đặt câu hỏi liệu có thể tiến hành cúng ông công ông táo sớm vào các ngày 21 hoặc 22 tháng Chạp, hay bắt buộc phải thực hiện đúng ngày 23 tháng Chạp theo phong tục.

Trả lời báo Sức khỏe & Đời sống, chuyên gia phong thủy Nguyễn Ngọc Châu cho biết, theo tập tục lâu đời, thời điểm trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp được xem là mốc phù hợp nhất để làm lễ tiễn Táo quân về trời.

Tuy nhiên, ông Châu cũng nhấn mạnh rằng việc nhiều gia đình lựa chọn cúng sớm hơn ngày 23 là điều hoàn toàn bình thường và không tồn tại khái niệm “phạm” hay sai lệch nghi lễ. Điều quan trọng nhất trong quá trình cúng lễ vẫn là giữ được sự nghiêm túc, chỉn chu và thành tâm.

Dẫu vậy, chuyên gia này lưu ý rằng dù bận rộn đến đâu, các gia đình cũng không nên tiến hành lễ cúng sau ngày 23 tháng Chạp.

Dẫn lại nội dung trong cuốn “Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong văn hóa Việt Nam”, ông Nguyễn Ngọc Châu cho biết: vào giờ Ngọ (từ 11h đến 13h) ngày 23 tháng Chạp, các vị thần bắt đầu hành trình lên thiên đình. Vì vậy, nghi lễ Cúng ông công ông táo cần được hoàn tất trước 12 giờ trưa ngày 23 để phù hợp với ý nghĩa truyền thống.

Cúng ông Công ông Táo trong bếp hay trên bàn thờ?

Bên cạnh thời gian cúng, vị trí đặt mâm lễ cũng là vấn đề khiến nhiều người băn khoăn. Một số tài liệu phong tục xưa cho rằng lễ cúng nên được thực hiện dưới bếp – nơi Táo quân cai quản. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu văn hóa hiện nay có cách nhìn linh hoạt và thực tế hơn.

Theo ông Nguyễn Ngọc Châu, lễ Cúng ông công ông táo nên được tiến hành tại bàn thờ chính của gia đình. Trong trường hợp nhà có bàn thờ Táo quân riêng thì có thể cúng tại đó. Nếu không, gia chủ nên đặt mâm lễ trên bàn thờ gia tiên.

Chuyên gia này cũng cho rằng không nên đặt mâm cúng dưới bếp, bởi không gian bếp thường chật hẹp, không đảm bảo sự trang nghiêm cần thiết cho một nghi lễ truyền thống.

Ngoài ra, mâm lễ không cần quá cầu kỳ hay “mâm cao cỗ đầy”. Điều cốt lõi của Cúng ông công ông táo vẫn là sự thành kính, gọn gàng và thái độ trân trọng đối với giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Xem thêm bài viết: Nên rút tỉa chân nhang ban thờ vào ngày nào đẹp

Theo Nhật Thùy/VTC