Cơn khát 130.000 MW: Big Tech sẵn sàng đánh cược hàng tỷ USD vào điện hạt nhân để nuôi 'quái vật' AI
Cuộc đua AI đang khiến cơn khát điện năng bùng nổ trên toàn cầu.
Trước cơn khát điện kinh hoàng của trí tuệ nhân tạo, các "ông lớn" công nghệ như Microsoft, Google và Amazon đang đổ hàng tỷ USD vào các dự án hạt nhân thế hệ mới. Với dự báo nhu cầu năng lượng có thể đạt tới 130.000 MW vào năm 2030.
Big Tech rót vốn vào điện hạt nhân để nuôi AI
Hãng tin Reuters cho biết các tập đoàn công nghệ đang ký hàng loạt thỏa thuận tài trợ công nghệ hạt nhân mới nhằm đảm bảo nguồn điện cho trung tâm dữ liệu AI, đồng thời giúp các công ty hạt nhân có dòng tiền rõ ràng để thương mại hóa dự án.
Nhiều doanh nghiệp Mỹ đang phát triển các lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) có quy mô nhỏ hơn, linh hoạt hơn so với nhà máy hạt nhân truyền thống, nhưng chưa có dự án nào bắt đầu sản xuất điện thương mại do vướng mắc về tài chính và rủi ro công nghệ thế hệ đầu tiên.
Nhu cầu điện tăng mạnh từ AI đang tạo cú hích mới cho ngành, khi các tập đoàn công nghệ trở thành khách hàng mua điện dài hạn giúp giảm rủi ro cho nhà phát triển.
Dữ liệu cho thấy Meta đã đồng ý tài trợ phát triển hai lò phản ứng TerraPower với tổng công suất lên tới 690 MW trong tháng 1, đồng thời ký thỏa thuận với Oklo để xây dựng khu công nghệ hạt nhân 1,2 GW tại bang Ohio.
Tập đoàn Amazon đang hợp tác với X-energy để đưa vào vận hành hơn 5 GW lò phản ứng mô-đun nhỏ tại Mỹ trước năm 2039, trong khi Alphabet-Google ký thỏa thuận với Kairos Power với mục tiêu đưa lò phản ứng SMR đầu tiên vào hoạt động vào năm 2030.
Các chuyên gia BMI thuộc Fitch Solutions cho biết những thỏa thuận này giúp ngành hạt nhân có “độ chắc chắn doanh thu” mà ngân hàng thương mại yêu cầu để cấp vốn xây dựng.
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, tiêu thụ điện của quốc gia này dự kiến tăng 1% trong năm 2026 và tăng thêm 3% trong năm 2027, chủ yếu do nhu cầu từ trung tâm dữ liệu. Quỹ Gabelli Utilities Fund nhận định SMR trở nên dễ huy động vốn hơn nhờ quy mô nhỏ và thời gian xây dựng ngắn, giúp giảm rủi ro vốn đầu tư ban đầu.
Nhu cầu điện AI bùng nổ đẩy Big Tech tìm nguồn riêng
Cơ quan Năng lượng Quốc tế cho biết nhu cầu điện của trung tâm dữ liệu toàn cầu có thể tăng gấp đôi vào năm 2030 khi AI phát triển nhanh.
Boston Consulting Group dự báo nhu cầu điện của trung tâm dữ liệu tại Mỹ có thể đạt 100-130 GW (130.000 MW) vào năm 2030, so với 45-50 GW hiện nay, đồng thời cảnh báo nước này có thể thiếu hụt tới 80 GW công suất điện nếu nguồn cung không mở rộng.
Cuộc đua tìm điện khiến các công ty công nghệ xem xét những giải pháp riêng như sử dụng turbine máy bay cải hoán để cấp điện cho data center tại Mỹ, xây trung tâm dữ liệu dưới nước tại Trung Quốc hoặc thậm chí nghiên cứu đặt data center ngoài không gian.
Việc ưu tiên đảm bảo đủ điện cho AI đang khiến mục tiêu năng lượng xanh bị nới lỏng, với 114 GW nhà máy điện khí mới đang trong pipeline tại Mỹ tính đến giữa năm 2025, gấp hơn hai lần so với một năm trước, trong đó trung tâm dữ liệu chiếm gần một nửa tăng trưởng nhu cầu điện.
Một số công ty công nghệ cũng đầu tư vào điện khí kết hợp công nghệ thu giữ carbon (CCS), điển hình là Google ký thỏa thuận hỗ trợ nhà máy điện khí tại Illinois có thể giảm 90% phát thải khi đi vào hoạt động đầu những năm 2030.
Dù CCS vẫn là công nghệ đắt đỏ và chưa phổ biến, điện hạt nhân tiếp tục được xem là lựa chọn ổn định hơn cho nguồn điện nền 24/7.
Microsoft đã đồng ý khởi động lại nhà máy Three Mile Island tại Pennsylvania nhằm cung cấp điện cho trung tâm dữ liệu, trong khi các lò SMR được xem là lựa chọn linh hoạt hơn nhờ quy mô nhỏ và khả năng vận hành liên tục.
Phía TerraPower cho rằng SMR cung cấp điện nền sạch 24/7 và phù hợp hơn với nhu cầu AI so với năng lượng tái tạo không ổn định.
Tuy nhiên, dù nhiều dự án đã huy động hàng tỷ USD, SMR vẫn đối mặt hoài nghi từ nhà đầu tư hạ tầng do công nghệ chưa được chứng minh ở quy mô lớn.
Deloitte nhận định các lò SMR khó có thể triển khai rộng trước thập niên 2030, nghĩa là chưa giải quyết được nhu cầu điện cấp bách của AI trong ngắn hạn.
Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Công nghiệp của Deloitte ước tính điện hạt nhân có thể đáp ứng khoảng 10% nhu cầu điện liên quan đến AI tại Mỹ trong dài hạn.
*Nguồn: Reuters
