Cổ phiếu FMCG Việt hiếm hoi hội tụ tăng trưởng – dòng tiền – quy mô
Ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) luôn là một trong những trụ cột ổn định của nền kinh tế trong mọi giai đoạn phát triển, bởi nhu cầu của người tiêu dùng không bao giờ mất đi, thậm chí gia tăng theo thời gian.
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán toàn cầu còn nhiều biến động và nhà đầu tư ngày càng tìm kiếm tài sản phòng thủ có chất lượng cao, cổ phiếu MCH của Công ty Cổ phần Hàng tiêu dùng Masan (Masan Consumer) đang nổi lên như một biểu tượng tiêu biểu cho ngành FMCG tại Việt Nam, thu hút sự chú ý đặc biệt của các quỹ đầu tư nước ngoài.
Trên thị trường vốn quốc tế, khi các quỹ đầu tư tìm cách tiếp cận một nền kinh tế, họ hiếm khi bắt đầu bằng việc chọn lọc hàng chục, hàng trăm doanh nghiệp riêng lẻ. Thay vào đó, cách tiếp cận phổ biến là tìm kiếm những cổ phiếu mang tính đại diện của quốc gia đó trong các ngành kinh tế mũi nhọn, giàu tiềm năng phát triển.
Trong bức tranh đó, ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) thường là một ngành không thể bỏ qua, đặc biệt đối với các quốc gia đang phát triển với dân số đông và tiếp tục tăng, trong khi thu nhập và chi tiêu ngày càng "nở ra".
Chẳng hạn tại Ấn Độ, Hindustan Unilever Limited (HUL), niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Quốc gia Ấn Độ (NSE) và Sở Giao dịch Chứng khoán Bombay (BSE), có vốn hóa thị trường khoảng 5,3–5,4 nghìn tỷ INR tính đến cuối quý III/2025, thuộc nhóm doanh nghiệp vốn hóa lớn nhất tại Ấn Độ và là cổ phiếu trụ cột trong các chỉ số chứng khoán chính. Được biết, HUL là một trong những doanh nghiệp FMCG lớn nhất tại Ấn Độ, với danh mục sản phẩm trải rộng từ thực phẩm, gia vị, đồ uống đến các sản phẩm chăm sóc cá nhân và gia đình. Nhờ mạng lưới phân phối sâu rộng từ khu vực thành thị đến nông thôn, sản phẩm của HUL hiện diện trong phần lớn các hộ gia đình Ấn Độ. Do đó, cổ phiếu HUL thường được giới đầu tư xem là đại diện tiêu biểu cho ngành tiêu dùng thiết yếu của Ấn Độ.
Tương tự, tại Indonesia là trường hợp của Indofood trong khi tại Nhật Bản, Ajinomoto từ lâu đã trở thành "cổ phiếu quốc dân" và thu hút sự quan tâm đặc biệt từ các nhà đầu tư nước ngoài.
Sức hấp dẫn từ giá trị nội tại
Đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, cổ phiếu MCH của Masan Consumer đang nổi lên như là một cái tên tiệm cận nhất với vai trò đại diện cho ngành FMCG tại Việt Nam.
Một trong những lý do đầu tiên khiến MCH thu hút nhà đầu tư nước ngoài là mức độ thâm nhập thị trường vượt trội và sức mạnh thương hiệu được củng cố qua nhiều thập kỷ. Suốt hơn 23 năm hình thành và phát triển, MCH đã xây dựng một hệ sinh thái tiêu dùng rộng lớn với các thương hiệu như Nam Ngư, Chinsu, Omachi, Kokomi hay Vinacafé, cũng như các sản phẩm hóa mỹ phẩm – tất cả đều trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của người Việt. Tỷ lệ 98% hộ gia đình Việt Nam sử dụng sản phẩm MCH là một minh chứng sinh động về mức độ gắn kết sâu rộng với người tiêu dùng, điều mà rất ít doanh nghiệp FMCG trong khu vực đạt được.
Không chỉ dừng lại ở thương hiệu, MCH thể hiện sức mạnh của mình trên phương diện tài chính. Việc duy trì tốc độ tăng trưởng doanh số khoảng 13% mỗi năm trong giai đoạn 2017–2024 đưa MCH lọt vào nhóm những công ty hàng tiêu dùng tăng trưởng nhanh nhất trong khu vực Đông Nam Á và châu Á. Các chỉ số tài chính như biên lợi nhuận sau thuế khoảng 20%, biên EBITDA khoảng 25% đều nằm trong nhóm cao nhất ngành, cho thấy khả năng tạo ra lợi nhuận ổn định từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Điểm nổi bật hơn cả là khả năng tạo dòng tiền mạnh mẽ và hiệu quả sử dụng vốn vượt trội. Với tỷ suất sinh lời trên vốn cao và vòng quay doanh thu trên tài sản cố định lên tới bốn lần, tức là mỗi 1 đồng tài sản cố định tạo ra 4 đồng doanh thu, MCH hoàn vốn đầu tư chỉ sau một năm - một tốc độ rất hiếm trong hầu hết các ngành chứ không chỉ ngành FMCG. Điều này phần nào cho thấy năng lực quản trị tài chính xuất sắc, đồng thời là cơ sở để MCH chi trả khoảng 1,5 tỷ USD cổ tức cho cổ đông trong giai đoạn 2018–2022, điều khiến các quỹ ngoại đánh giá rất cao.
Trong một nền kinh tế mà nhiều doanh nghiệp phải đối mặt với biến động chu kỳ, chi phí vốn cao và áp lực cạnh tranh, khả năng tạo ra dòng tiền ổn định và cao vượt trội như MCH là yếu tố then chốt giúp cổ phiếu này trở thành tài sản phòng thủ hấp dẫn trong danh mục đầu tư của các quỹ ngoại.
Không chỉ sở hữu sức mạnh thương hiệu và tài chính, MCH còn được đánh giá cao bởi chiến lược kinh doanh bài bản và mô hình vận hành hiện đại, gắn liền với đổi mới sáng tạo.
Cụ thể, thay vì cạnh tranh dàn trải trên mọi mặt trận, Masan Consumer lựa chọn chiến lược rất rõ ràng: bước vào những ngành hàng có quy mô lớn, sau đó phân mảnh thành các phân khúc cụ thể và tập trung giành vị thế hàng đầu ở những phân khúc đó. Khi đã đứng đầu, doanh nghiệp không chỉ có lợi thế gia tăng thị phần mà còn nắm giữ phần lớn lợi nhuận trong phân khúc. Chiến lược này giúp MCH tránh được "bẫy" doanh thu càng cao, lợi nhuận càng mỏng.
Đặc biệt, MCH không ngừng cải tiến mô hình vận hành với mục tiêu tăng cường hiểu biết người tiêu dùng theo thời gian thực. Nhờ vào hệ thống phân phối rộng khắp cùng lợi thế sở hữu chuỗi bán lẻ riêng, công ty có thể thu thập một lượng dữ liệu tiêu dùng để nghiên cứu, từ đó tùy biến chiến lược sản phẩm và phân phối - điều mà rất ít doanh nghiệp làm được không chỉ tại Việt Nam mà xét trong cả khu vực. Điều đó lý giải tại sao MCH có hàng nghìn phát kiến sản phẩm mới trong những năm qua và duy trì tỷ lệ thành công vượt trội so với mặt bằng chung ngành FMCG châu Á. Thế mạnh này càng khiến cho MCH trở nên hấp dẫn trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài.
Thời cơ đang đến
Một mặt, MCH có giá trị nội tại mạnh mẽ không thể phủ nhận, mặt khác, bối cảnh dòng vốn quốc tế cũng đang có chiều hướng thuận lợi cho cổ phiếu này.
Báo cáo của các quỹ quản lý tài sản lớn, tiêu biểu là Schroders, cho thấy nhà đầu tư đang chú ý hơn tới các lĩnh vực ít nhạy cảm với chu kỳ kinh tế, trong đó tiêu dùng thiết yếu (consumer staples) là một trong những nhóm ngành được ưu tiên. Trong bối cảnh thị trường toàn cầu có những lo ngại về định giá cổ phiếu cao, lãi suất và rủi ro kinh tế vĩ mô, các nhóm cổ phiếu phòng thủ như thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh được đánh giá là bình ổn hơn và có thể tạo ra dòng tiền bền vững cho danh mục đầu tư dài hạn.
Trong hoàn cảnh đó, cổ phiếu FMCG chất lượng cao như MCH trở nên hấp dẫn vì sở hữu cả tính ổn định lẫn khả năng tăng trưởng dài hạn. Nhờ việc cạnh tranh trong ngành hàng thiết yếu với thị phần vượt trội trong nước, dòng tiền dồi dào và mô hình kinh doanh vững chắc, MCH phù hợp với khẩu vị đầu tư của đa số quỹ ngoại.
Một minh chứng khác từ khu vực châu Á: vào năm 2025, quỹ đầu tư Temasek của Singapore đã đầu tư khoảng 1 tỷ USD vào Haldiram’s – doanh nghiệp thực phẩm tiêu dùng nội địa lớn tại Ấn Độ – ở mức định giá cả doanh nghiệp khoảng 10 tỷ USD, đánh dấu một trong những thương vụ quy mô lớn nhất trong lĩnh vực FMCG của nước này. Đây là động thái cho thấy các nhà đầu tư nuóc ngòa đánh giá rất cao thị trường tiêu dùng tại các quốc gia đang phát triển, nhờ tốc độ tăng trưởng và quy mô thị trường hấp dẫn.
Đối với MCH, việc được niêm yết lên sàn giao dịch chứng khoán TP. HCM (HoSE) càng giúp cổ phiếu này trở nên dễ tiếp cận hơn với dòng vốn quốc tế. Sau khi niêm yết, MCH có cơ hội sớm được giao dịch ký quỹ, đưa vào các chỉ số lớn như VN30 và các rổ ETF lớn trong nước và gần như đáp ứng các tiêu chí để được xem xét vào danh mục FTSE Emerging Markets.
So với một số cổ phiếu FMCG khác trên thị trường Việt Nam, MCH có nhiều ưu thế vượt trội rõ nét. Một số doanh nghiệp FMCG truyền thống khác có thị phần tập trung vào các phân khúc cụ thể hoặc có mô hình phân phối còn hạn chế, nên thường thiếu khả năng phản ứng nhanh với thay đổi hành vi tiêu dùng. Trong khi đó, MCH có danh mục sản phẩm thiết yếu trải rộng, cùng hệ thống phân phối và năng lực R&D vượt trội, giúp kéo gần khoảng cách giữa thị trường và sản phẩm hơn bao giờ hết.
Với độ phủ thị trường, năng lực tài chính, khả năng đổi mới và tiềm năng tăng trưởng, MCH đang đứng trước ngưỡng cửa trở thành cổ phiếu tiêu biểu cho ngành FMCG Việt Nam và là cái tên mà các quỹ ngoại khó có thể bỏ qua trong chiến lược đầu tư dài hạn.
