Chủ tịch Hóa chất Đức Giang Đào Hữu Huyền: Từ kỹ sư hoá học đến doanh nhân giàu có
Từ một kỹ sư hóa học, ông Đào Hữu Huyền từng bước xây dựng Hóa chất Đức Giang thành doanh nghiệp sản xuất phốt pho quy mô lớn, trước khi vướng vòng lao lý trong một vụ án liên quan đến môi trường và kinh tế.
Mới đây, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã khởi tố vụ án với các tội danh gồm "Gây ô nhiễm môi trường", "Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên" và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng", xảy ra tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang và các đơn vị liên quan.
Cơ quan điều tra đồng thời khởi tố 14 bị can, trong đó có ông Đào Hữu Huyền.
Hành trình khởi nghiệp
Trước vướng vòng lao lý, ông Đào Hữu Huyền khởi nghiệp từ hoạt động thương mại. Sau thời gian học ngành hóa học tại Áo, ông trở về Việt Nam và năm 1993 thành lập Công ty TNHH Văn Minh, chuyên nhập khẩu hóa chất từ Trung Quốc để phân phối trong nước. Đây là giai đoạn ông tham gia thị trường với vai trò nhà cung ứng, tích lũy dần vốn và mạng lưới khách hàng.
Cơ hội mở rộng xuất hiện vào năm 2004, khi doanh nghiệp tiền thân của Hóa chất Đức Giang hoàn tất cổ phần hóa. Ba năm sau, Nhà nước giảm tỷ lệ sở hữu xuống 20%. Ông Huyền cùng gia đình mua lại lượng lớn cổ phần, trở thành nhóm cổ đông chi phối.
Từ thời điểm này, ông đảm nhiệm vai trò Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc, trực tiếp điều hành hoạt động của doanh nghiệp.
Ông Đào Hữu Huyền trước khi bị khởi tố. Ảnh: DGC
Bước ngoặt với phốt pho
Trước năm 2014, hoạt động của Đức Giang tập trung vào bột giặt và chất tẩy rửa, mảng này chiếm gần 70% doanh thu giai đoạn 2012–2013.
Doanh nghiệp sau đó đầu tư khoảng 2.000 tỷ đồng vào tổ hợp hóa chất tại Lào Cai, đưa vào vận hành năm 2014. Dự án này, cùng với nhà máy phốt pho vàng sẵn có, đánh dấu việc mở rộng sang chế biến sâu quặng apatit.
Danh mục sản phẩm được mở rộng sang các dòng hóa chất như phốt pho vàng (P4), axit phosphoric (HPO, WPA), phân bón (SSP, DAP, MAP) và phụ gia thức ăn chăn nuôi (DCP).
Nguồn nguyên liệu chính là quặng apatit tại Lào Cai, với sản lượng khai thác dự kiến khoảng 3,7 triệu tấn trong 6 năm.
Sau khi mở rộng sản xuất, cơ cấu doanh thu của Đức Giang thay đổi theo hướng tăng tỷ trọng hóa chất phốt pho. Năm 2021, nhóm sản phẩm này chiếm khoảng 60% doanh thu và đóng góp khoảng 80% kim ngạch xuất khẩu.
Khách hàng của doanh nghiệp gồm nhiều tập đoàn trong các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp và thực phẩm như Mitsubishi, UNID Global Corp, UPL, CJ, Cargill, Proconco và Wilmar.
Kết quả kinh doanh ghi nhận sự gia tăng qua các năm. Năm 2018, sau khi sáp nhập Công ty cổ phần Hóa chất Đức Giang Lào Cai, lợi nhuận trước thuế đạt 907 tỷ đồng, tăng hơn 5 lần. Doanh thu vượt 6.000 tỷ đồng, với hơn 90% đến từ xuất khẩu.
Giai đoạn 2020–2021, tổng tài sản doanh nghiệp tăng từ khoảng 5.800 tỷ đồng lên 8.500 tỷ đồng.
Năm 2025, doanh thu thuần đạt 11.262 tỷ đồng, tăng 14% so với năm trước; lợi nhuận sau thuế đạt 3.189 tỷ đồng, tăng 3% và vượt kế hoạch năm.
Tại Hóa chất Đức Giang, ông Đào Hữu Huyền vừa là người điều hành, vừa là cổ đông cá nhân lớn nhất với tỷ lệ nắm giữ khoảng 18,38% vốn, tương đương 69,79 triệu cổ phiếu DGC, tính đến cuối năm ngoái.
Với thị giá tại thời điểm thống kê, lượng cổ phiếu này có giá trị khoảng 4.801,9 tỷ đồng, chiếm phần lớn tài sản gắn trực tiếp với doanh nghiệp. Ngoài ra, ông Huyền còn sở hữu 1,92 triệu cổ phiếu PAT, tương ứng 7,687% vốn, trị giá khoảng 145,1 tỷ đồng.
Tổng cộng, danh mục cổ phiếu niêm yết đứng tên cá nhân ông đạt xấp xỉ 5.000 tỷ đồng, chưa bao gồm phần sở hữu gián tiếp thông qua người thân hoặc các pháp nhân liên quan.
Cơ cấu sở hữu tại Đức Giang.
Đáng chú ý, nhóm cổ đông gia đình ông Huyền cũng nắm giữ lượng cổ phần đáng kể tại Đức Giang, gồm bà Ngô Thị Ngọc Lan (6,64%), ông Đào Hữu Kha (5,97%), bà Nguyễn Thị Hồng Lan (3,76%), ông Đào Hữu Duy Anh (3,01%) và bà Đào Hồng Hạnh (1,35%). Nếu cộng gộp, nhóm này tạo thành một khối sở hữu có ảnh hưởng lớn tại doanh nghiệp.
Trong bối cảnh cổ phiếu DGC từng duy trì vùng giá cao, quy mô tài sản này là yếu tố đưa ông Đào Hữu Huyền vào nhóm những người có giá trị tài sản lớn trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
