Chủ tịch FED Jerome Powell cảnh báo: Các tập đoàn lớn đang "khao khát" dùng AI để thay thế hàng nghìn nhân sự

Tờ Fortune cho hay thế hệ Z đang bước vào thị trường lao động trong một giai đoạn có thể coi là thách thức bậc nhất trong lịch sử hiện đại. Những vị trí vốn từng rất dồi dào cho sinh viên mới tốt nghiệp cách đây vài năm nay đã trở nên khan hiếm.

Đứng trước sự chuyển đổi công nghệ mang tính chất "sinh tồn", AI hiện lên như một bóng ma đe dọa sự nghiệp của những người trẻ tuổi, nhưng theo góc nhìn của người quyền lực nhất hệ thống tài chính Mỹ, AI đồng thời cũng chính là giải pháp.

Trong một buổi trò chuyện đầy thẳng thắn với gần 400 sinh viên kinh tế tại Đại học Harvard, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell đã gửi đi một thông điệp đanh thép: Thay vì lo lắng về việc trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ cướp mất công việc, thế hệ lao động trẻ hãy đầu tư thời gian để làm chủ nó.

Thực trạng đắng lòng

Giáo sư David Moss từ Harvard đã đặt Jerome Powell vào thế khó khi thay mặt các sinh viên đặt câu hỏi về một nền kinh tế mà tỉ lệ tạo việc làm mới đang ở mức thấp. Đáp lại sự trăn trở này, ông Powell thừa nhận Fed hoàn toàn nhận thức được khó khăn mà các sinh viên vừa ra trường đang đối mặt. Theo ông, đây là thời điểm mà việc tạo việc làm diễn ra rất chậm chạp, kết hợp với sức ép cộng hưởng từ sự bùng nổ của AI.

“Không thể phủ nhận đây là một thời điểm đầy thách thức để gia nhập thị trường lao động”, Chủ tịch Powell thừa nhận.

Ông Powell chỉ ra rằng có một sự thay đổi mang tính "thế kỷ" đang diễn ra xung quanh công nghệ này. Sự kết hợp giữa các yếu tố chính sách nhập cư và lực lượng mang tính phá vỡ của công nghệ mới đã tạo nên một khúc quanh đầy chông gai. Tuy nhiên, thay vì khuyên các bạn trẻ nên thận trọng hay lùi bước, ông lại hướng họ trực tiếp vào thứ công cụ đang gây gián đoạn sự nghiệp của họ.

Chia sẻ từ kinh nghiệm cá nhân, Chủ tịch Fed tiết lộ rằng chính ông cũng đang sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để làm việc. Ông Powell nhận thấy chúng khiến con người trở nên năng suất hơn hẳn vì khả năng học hỏi và tổng hợp thông tin cực nhanh.

“Quan sát của tôi là các mô hình ngôn ngữ lớn này khiến con người trở nên năng suất hơn nhiều,” ông Powell nói. “Tôi cảm thấy nó đang khiến tôi làm việc hiệu quả hơn, bởi vì tôi có thể học mọi thứ rất nhanh chóng.”

Những cuộc trò chuyện với con trai mình và các đồng nghiệp trẻ khác đã củng cố niềm tin của Chủ tịch Fed rằng với những ai học được cách sử dụng AI tốt, nó sẽ trở thành một bộ khuếch đại năng suất (amplifier) thay vì một mối đe dọa.

Sự thẳng thắn của ông Powell đến vào thời điểm nhạy cảm khi tỉ lệ thất nghiệp tại Mỹ dù vẫn ở mức thấp, nhưng con số này không phản ánh hết nỗi đau của những tân cử nhân đang vật lộn tìm việc làm đầu đời.

Ông Powell lưu ý rằng các đợt tuyển dụng đại học mới vốn dĩ rất nhiều chỉ vài năm trước đây đã trở nên khan hiếm, khi các công ty đánh giá công việc nào có thể tự động hóa trước khi quyết định tuyển dụng nhân sự mới.

Thậm chí, Chủ tịch Fed gần như xác nhận một thực tế phũ phàng rằng nhiều tập đoàn lớn tại Mỹ đang khao khát đi theo bước chân của Jack Dorsey (CEO Block) để cắt giảm hàng nghìn nhân sự, một hành vi mà Sam Altman (CEO OpenAI) gọi là "AI washing".

Theo phân tích của ông Powell, lãnh đạo các công ty lớn mà Fed thường xuyên tiếp xúc đều đang xem xét những gì họ có thể cắt giảm. Sự thật là họ có thể loại bỏ rất nhiều vị trí công việc có thể được tự động hóa bởi một mô hình ngôn ngữ lớn đủ thông minh. Họ sẽ làm điều đó vì đối thủ của họ cũng đang làm như vậy. Trong kinh doanh, không một doanh nghiệp nào có thể chấp nhận mức chi phí vận hành cao hơn đối thủ cạnh tranh nếu muốn tồn tại.

Dưới góc nhìn của một nhà kinh tế học, Jerome Powell đã nhắc lại bài học lịch sử về chiếc máy dệt từ hàng trăm năm trước. Khi đó, máy dệt đã đẩy rất nhiều thợ dệt thủ công vào cảnh thất nghiệp, thậm chí làm dấy lên phong trào “Luddite”, nghĩa là những công nhân phẫn nộ đi đập phá máy móc vì cho rằng chúng cướp mất sinh kế của họ.

Tuy nhiên, lịch sử đã chứng minh rằng mọi tiến bộ công nghệ cuối cùng đều giúp nâng cao năng suất và tiêu chuẩn sống của toàn xã hội, miễn là xã hội đó tiếp tục đào tạo ra những con người có kỹ năng và tư duy phù hợp để hưởng lợi từ công nghệ. AI, theo ông Powell, chính là phiên bản hiện đại của chiếc máy dệt năm xưa.

Dù thừa nhận rất khó để khẳng định "dài hạn" là bao lâu, 10 năm, 20 năm hay cả một vòng đời của Gen Z, và giai đoạn chuyển giao này chắc chắn sẽ đầy thách thức, ông Powell vẫn giữ thái độ lạc quan. Ông dự đoán rằng việc áp dụng AI trong những năm 2020 sẽ tập trung vào các vị trí quản lý cấp trung và các công việc hậu cần (back-office). Những người sử dụng AI thành thạo sẽ ít bị ảnh hưởng nhất trong làn sóng này.

Lời khuyên cuối cùng của người đứng đầu Fed dành cho thế hệ trẻ rất rõ ràng: Hãy kiên nhẫn và tích cực. Trong trung và dài hạn, nền kinh tế này vẫn sẽ mang lại những cơ hội tuyệt vời cho những ai biết cách đứng trên vai "người khổng lồ" công nghệ thay vì đứng đối đầu với nó.

*Nguồn: Fortune, BI

Băng Băng