Chiến sự Trung Đông bùng nổ, doanh nghiệp xăng dầu họp khẩn bàn kế hoạch ứng phó
TPO - Giá dầu thế giới bật tăng hơn 7% chỉ trong một phiên giao dịch sau khi xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran leo thang. Ngay trong sáng 2/3, các doanh nghiệp xăng dầu đã họp khẩn, rà soát kế hoạch nhập khẩu và chuẩn bị phương án ứng phó trước nguy cơ chi phí nhập khẩu, vận tải và bảo hiểm tăng mạnh.
Họp gấp lên phương án ứng phó
Sáng nay, thị trường năng lượng toàn cầu chứng kiến cú bật tăng mạnh của giá dầu ngay khi mở cửa phiên giao dịch mới, phản ánh rõ tâm lý lo ngại rủi ro nguồn cung lan rộng sau những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông.
Cụ thể, giá dầu WTI của Mỹ tăng gần 5 USD, tương đương 7,2%, lên 71,6 USD/thùng. Dầu Brent tăng gần 5,8 USD, tương đương 7,4% lên 78,4 USD/thùng. Đáng chú ý, đà tăng này diễn ra ngay sau khi giá dầu chuẩn toàn cầu vừa chốt phiên cuối tuần trước ở mức 73 USD/thùng, mức cao nhất kể từ tháng 7 năm ngoái.
Nhiều tổ chức phân tích quốc tế cảnh báo, nếu xung đột tiếp tục leo thang hoặc lan rộng, giá dầu hoàn toàn có thể tiến sát mốc 90-100 USD/thùng.
Chia sẻ với PV Tiền Phong , một lãnh đạo Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) cho biết, ngay trong sáng nay, doanh nghiệp đã triệu tập cuộc họp sớm với sự tham gia đầy đủ của Chủ tịch HĐQT, ban lãnh đạo để rà soát kế hoạch kinh doanh và chuẩn bị phương án ứng phó.
Theo vị này, giá dầu sáng nay có lúc tăng mạnh song trước mắt do nguồn cung tháng 3 đã được chủ động nhập khẩu từ trước nên về cơ bản vẫn duy trì theo đúng kế hoạch, đảm bảo sản lượng bình thường. Đối với nguồn cung tháng 4, doanh nghiệp đang theo dõi sát diễn biến thị trường, đặc biệt là tình hình chiến sự ở Trung Đông trong những ngày tới.
Các hãng tàu ngay lập tức thông báo tăng phí dịch vụ.
“Thời điểm này, các đối tác chưa thông báo tăng phụ phí song với diễn biến hiện tại khả năng họ sẽ sớm tăng. Theo nhận định của doanh nghiệp, nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, giá có thể còn tăng mạnh. Trong trường hợp xuất hiện biến động tăng đột biến, doanh nghiệp sẽ tiếp tục tính toán và xây dựng phương án dự phòng cho giai đoạn tiếp theo”, vị này nói.
Về chi phí logistics, lãnh đạo PVOIL cho biết, cước vận tải và chi phí bảo hiểm đã tăng và phản ứng gần như ngay lập tức với biến động thị trường, mức điều chỉnh tùy từng loại tàu.
Điều lo ngại là nếu xảy ra tình trạng đứt gãy một số đơn vị bên ngoài giảm bán hoặc dừng bán, khiến nguồn cung dồn áp lực lên một vài đầu mối lớn, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn. "Trong cuộc họp sáng nay doanh nghiệp kiến nghị Bộ Công Thương tiếp tục điều hành theo hướng ổn định thị trường, đảm bảo sự phân bổ trách nhiệm cung ứng hợp lý giữa các đầu mối, tránh dồn gánh nặng lên một số doanh nghiệp", vị này cho hay.
Đại diện một doanh nghiệp đầu mối xăng dầu ở phía Bắc cho biết, đang theo dõi sát từng phiên giao dịch quốc tế để chủ động tính toán phương án nguồn hàng. “Biến động lần này đến rất nhanh và biên độ lớn, nên chúng tôi phải chuẩn bị kịch bản nguồn cung theo nhiều mức giá khác nhau, không chỉ cho 1-2 tuần mà cho cả quý tới”, vị này nói.
Rủi ro lớn đến chuỗi cung ứng
Chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho rằng, tác động từ cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran không chỉ nằm ở việc giá dầu tăng, mà ở hiệu ứng dây chuyền mà nó tạo ra đối với toàn bộ nền kinh tế thế giới. Eo biển Hormuz - nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu và LNG toàn cầu là “cổ chai” mang tính hệ thống. Chỉ cần rủi ro gián đoạn, dù chưa xảy ra trong thực tế, thị trường đã phản ứng trước, giá đã tăng.
Theo chuyên gia, với xung đột Mỹ - Israel với Iran hiện tại, rủi ro lớn hơn nằm ở chuỗi cung ứng.
Với Việt Nam, độ nhạy rất rõ khi vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhập khẩu xăng dầu. Khi giá dầu thế giới tăng, giá cơ sở tăng và truyền vào giá bán lẻ theo cơ chế điều hành. Nhưng xăng dầu không chỉ là câu chuyện ở cây xăng; đó là chi phí nền của nền kinh tế. Cước phí vận tải tăng trước, giá hàng tiêu dùng và vật liệu tăng sau, rồi kỳ vọng lạm phát khiến doanh nghiệp phải “cài” biên an toàn vào giá bán.
Theo ông Long, với xung đột ở Trung Đông, hiện tại rủi ro lớn hơn nằm ở chuỗi cung ứng. Khi căng thẳng leo thang, cước tàu, phụ phí chiến sự, phí bảo hiểm và thời gian vận chuyển đều tăng. Chỉ cần tàu neo chờ hoặc đi chậm, vòng quay container kéo dài là chi phí đội lên ngay. Doanh nghiệp xuất khẩu có thể đối mặt với nguy cơ trễ đơn hàng, thiếu nguyên phụ liệu, buộc phải tăng tồn kho an toàn và chấp nhận chi phí vốn cao hơn.
Theo vị chuyên gia này, kịch bản “leo thang kéo dài” mới là đáng ngại nhất, bởi chi phí logistics sẽ lan rộng và neo kỳ vọng giá ở vùng cao, tạo áp lực lên lạm phát và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Trong trường hợp cực đoan, nếu xảy ra gián đoạn nghiêm trọng tại Hormuz, cú sốc sẽ không chỉ là giá xăng tăng mà còn là thiếu lịch tàu, thiếu container cục bộ và đứt nhịp sản xuất.
Ông Long cho rằng, Việt Nam cần phản ứng sớm bằng cách ổn định kỳ vọng thị trường thông qua thông tin minh bạch, đồng thời giảm chi phí logistics trong nước để bù đắp cú sốc từ bên ngoài. Việc đa dạng hóa nguồn cung, điều chỉnh điều kiện hợp đồng vận tải và có cơ chế tín dụng linh hoạt cho các ngành chịu tác động mạnh cũng là những giải pháp cần tính tới.
Ngày 28/2, Mỹ và Israel đã phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn tấn công Iran, nhắm vào các cơ quan chỉ huy, hệ thống quân sự và lãnh đạo chủ chốt, trong đó Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị thiệt mạng và nhiều quan chức cao cấp khác cũng bị tiêu diệt.
Ngày 1/3, Iran nhanh chóng mở chiến dịch đáp trả nhằm vào lãnh thổ Israel, cũng như hàng loạt căn cứ Mỹ tại các nước Trung Đông. Nước này tuyên bố quốc tang 40 ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran thề sẽ “trả thù dữ dội”.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố các đợt “ném bom nặng nề và chính xác” sẽ kéo dài trong tuần hoặc lâu hơn nếu cần thiết. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại sâu sắc về bất ổn khu vực Trung Đông kéo dài và những tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu.
