Trong thời đại AI, thứ đắt giá nhất lại là một tờ lịch cũ

Trước đây, gia đình tôi đón bé đầu lòng vào đầu năm 2017. Theo truyền thống, ngày xưa bố tôi từng giữ lại tờ lịch ngày tôi sinh ra, nên tôi cũng muốn giữ tờ lịch ngày con chào đời. Nhưng bẵng đi một thời gian, tôi cũng quên mất đã để nó ở đâu, và khi muốn tìm lại thì rất vất vả. Khởi đầu từ trải nghiệm đó giúp tôi nhận ra nhiều điều.

Thứ nhất, đây là một thị trường có nhu cầu thật. Cuộc sống trôi quá nhanh, đôi khi người ta bị cuốn theo công việc, áp lực mưu sinh mà vô tình quên đi những ngày đặc biệt.

Thứ hai, đây là công việc tạo ra giá trị. Mỗi tờ lịch không chỉ để xem ngày tháng, mà đánh dấu một cột mốc đặc biệt của một con người và trong cột mốc ấy luôn chứa đựng một khát vọng. Chẳng hạn, ngày con chào đời là khát vọng con lớn lên có một cuộc sống tốt đẹp; ngày cưới là khát vọng về một mái ấm hạnh phúc; ngày thành lập công ty là khát vọng phát triển và trường tồn…

Hơn thế, mỗi tờ lịch còn là sợi dây gắn kết, giữa người tặng và người được tặng, dù là con cái, bố mẹ, bạn bè hay đồng nghiệp, đều sẽ trân trọng và giữ mãi.

Thứ ba, đây là công việc có lợi thế riêng trong thời đại AI. AI là xu thế không thể chối từ, và nó đang dần thay thế rất nhiều ngành nghề. Nhưng có một thứ AI không thể làm được - đó là quay ngược thời gian. Một tờ lịch thật của đúng ngày ấy mang trong nó thứ cảm xúc mà công nghệ không thể tạo ra. Và đó cũng chính là điều mà thời đại AI đang khiến chúng ta dần đánh mất.

Đúng vậy, hành trình đó không hề dễ dàng. Lịch là thứ gần như ai cũng xé rồi bỏ đi ngay, nên một tờ còn nguyên vẹn sau nhiều năm là rất hiếm, càng lùi về những năm xa, số lượng còn sót lại càng ít.

Đặc biệt, khi tìm hiểu rồi mới thấy có rất nhiều loại lịch khác nhau, chứ không riêng lịch bloc vốn đã quen thuộc với mọi người.

Sau đó, tôi cùng mọi người bắt tay vào công cuộc đi sưu tầm. Để có được lượng lịch tương đối phong phú như hiện nay, chúng tôi đã phải liên hệ rất nhiều nơi trong một thời gian dài, từ các tiệm sách cũ, các nhà xuất bản, các hội nhóm trên mạng xã hội… Bất cứ ở đâu có thông tin là chúng tôi sẽ tìm đến. Và đến giờ vẫn đang tiếp tục công việc đó mỗi ngày.

Trước đây tôi là Phó giám phụ trách kinh doanh của một công ty tài chính. Tôi thấy mình làm mãi kinh doanh cũng chỉ đến vậy, chẳng có gì bứt phá. Trong khi thời đại hiện nay mọi thứ phát triển quá nhanh, kể cả con người cũng vậy.

Bởi vậy, khi bắt đầu startup với những tờ lịch cũ, tôi biết là rất khó, nhưng càng khó thì sản phẩm của mình mới càng có giá trị. Nếu như khó, mà mình tìm được cho khách hàng, thì càng quý giá hơn. Ngược lại, nếu như một sản phẩm mà ai cũng dễ dàng sở hữu thì lúc đó không còn là lợi thế nữa.

May mắn, tôi được gia đình hoàn toàn ủng hộ và hỗ trợ. Hiện vợ của tôi cũng đang đồng hành cùng chồng trong vận hành công ty.

Hiện công ty đang có những tờ lịch tầm khoảng những năm 1950, khoảng hơn 70 năm trước.

Một tờ lịch, với người này là cả bầu trời kỷ niệm, với người khác lại chỉ là tờ giấy bỏ đi. Giá trị của tờ lịch không nằm ở tờ giấy, mà ở ký ức người ta gửi vào đó. Mà giữa cuộc sống trôi quá nhanh, những ký ức ấy lại là thứ người ta dễ vô tình lướt qua nhất.

Chính vì vậy tôi càng tin vào việc mình làm. Sứ mệnh của chúng tôi là "Khơi dậy triệu khát vọng" - mang lại giá trị thật từ những tờ lịch tưởng chừng vô nghĩa. Và mỗi khi một người tìm lại được ngày đặc biệt của đời mình, tôi biết công sức bỏ ra hoàn toàn xứng đáng.

Có rất nhiều câu chuyện, và Aspiring Milestones cũng là nơi đã lấy đi không ít nước mắt của khách hàng. Có những giọt nước mắt hạnh phúc, như của rất nhiều người mẹ khi nhìn lại tờ lịch ngày con mình chào đời. Hay sự bất ngờ, xúc động khi được bạn tặng món quà là chính ngày đặc biệt của đời mình.

Nhưng cũng có những câu chuyện khiến chúng tôi lặng đi suy nghĩ. Có một chị khách nhắn rằng "chị đang mang bệnh suy tim nặng, chị muốn giữ lại kỷ niệm cho ba đứa con của mình". Dù cả ba tờ lịch ấy, tờ xa nhất cũng chỉ mười mấy năm, nghĩa là chị vẫn còn rất trẻ nhưng đang đối mặt với điều xấu nhất phía trước.

Hay có một chị đặt hai tờ lịch chỉ cách nhau vài ngày, một là ngày sinh, và tờ còn lại là ngày mất của chính đứa con vừa chào đời của chị.

Những lúc như vậy, tôi hiểu rằng thứ chúng tôi trao đi không đơn thuần là một tờ lịch, mà là một phần ký ức, một phần tình thương yêu dành cho nhau. Và đó cũng là điều khiến tôi trân trọng công việc này.

Đây là câu hỏi mà rất nhiều người thắc mắc, và tôi nghĩ sự hoài nghi đó là hoàn toàn chính đáng. Để phân biệt, mọi người có thể nhìn vào nhiều yếu tố: thiết kế, màu sắc, chất liệu giấy - một tờ lịch thật đã đi qua mấy chục năm sẽ có độ ngả màu, dấu vết thời gian rất riêng mà đồ in mới khó lòng tái hiện được.

Nhưng thực lòng mà nói, trong thời đại công nghệ hiện nay, người ta có thể làm được rất nhiều thứ, và tôi không loại trừ khả năng ai đó có thể làm lại. Chính vì vậy, điều quan trọng nhất vẫn là uy tín của người bán. Aspiring Milestones đứng ra lấy uy tín của công ty để cam kết: mỗi tờ lịch chúng tôi trao đi là lịch thật của đúng năm đó. Chúng tôi kiểm soát chặt chẽ ngay từ khâu đầu vào, và sẵn sàng chịu trách nhiệm với từng sản phẩm của mình.

Đúng là như vậy. Khi chúng tôi tìm được lịch về thì đầu tiên sẽ là phân loại lịch theo số tuổi. Ví dụ như lịch năm gần, năm xa. Sau đó, chúng tôi thường dùng túi nilon để bọc từng tờ lịch và để ở nơi khô thoáng.

Với những lịch có độ tuổi cao tức là rất quý, mình phải bảo quản cẩn thận hơn. Còn lại những tờ lịch năm gần đây thì hiện tại bây giờ công nghệ in ấn, chất liệu giấy… mọi thứ cũng sẽ tốt hơn, cách bảo quản cũng dễ dàng hơn.

Đặc biệt, ở miền Bắc và nhất là Hà Nội sẽ có mùa nồm, không khí cực kỳ ẩm ướt. Lúc đó, Aspiring Milestones sẽ phải dốc toàn lực để bảo vệ những "đứa con tinh thần" của mình như dùng hộp, đồ chống ẩm, thậm chí bật điều hòa khô cả ngày.

Trong tất cả những điều bạn vừa nhắc đến, với tôi, bài toán khó nhất không phải vận hành hay nguồn cung, mà là tạo ra sự kết nối giữa khách hàng và sản phẩm.

Lịch vốn là một sản phẩm truyền thống, gắn bó lâu đời với người Việt. Nhưng cùng với thời gian, nó dần bị lãng quên, ít người còn để tâm đến. Cái khó của chúng tôi là làm sao để mọi người nhìn lại một tờ lịch cũ và thấy được giá trị thật sự ẩn trong đó - không phải một tờ giấy bỏ đi, mà là một cột mốc, một kỷ niệm.

Kinh doanh là phải có lợi nhuận nhưng thời gian đầu chúng tôi không đặt vấn đề lợi nhuận lên trước. Câu hỏi tôi luôn tự đặt ra là "mình đang tạo ra giá trị gì cho khách hàng". Thu nhập rồi sẽ đến khi mình thực sự tạo ra giá trị và mang lại điều gì đó ý nghĩa cho khách hàng, cộng đồng.

Còn điều khiến tôi tự hào nhất không phải doanh số hay con số tăng trưởng, mà là giá trị thật mà Aspiring Milestones tạo ra cho mọi người. Mỗi tờ lịch trao đi không chỉ giữ lại một ngày đặc biệt, mà còn khơi dậy lại khát vọng; khát vọng về một đứa con khôn lớn, một mái ấm hạnh phúc, một hành trình được tiếp tục.

Tôi lại nhìn theo hướng ngược lại - chính bối cảnh đó mới là điểm mạnh của chúng tôi.

Thứ chúng tôi mang lại không phải công cụ xem ngày, mà là giá trị cảm xúc và kỷ niệm, điều mà công nghệ càng phát triển, người ta lại càng khao khát.

Giữa một cuộc sống ngày càng nhanh, con người rồi sẽ tìm về những giá trị cũ, cần những khoảng lặng để chậm lại, nhìn lại mình và tiếp thêm động lực bước tiếp. Một tờ lịch cũ chính là khoảng lặng cần thiết như thế.

Có chứ. Tôi đang ấp ủ thêm một vài hướng đi mới, nhưng tất cả vẫn còn trong giai đoạn thai nghén. Điều tôi có thể khẳng định: dù phát triển theo hướng nào, chúng tôi vẫn sẽ bám sát một sứ mệnh "Khơi dậy triệu khát vọng" trong mỗi cá nhân, tổ chức.

Với tôi, đó là tờ lịch ngày tôi sinh ra. Điều đặc biệt là tôi có tới hai tờ cùng ngày hôm đó. Ngày xưa thường các nhà hoàn cảnh khó khăn, nhà tôi cũng vậy, cả nhà chắc chỉ có đúng một bloc lịch, nhưng mình lại có hai tờ - có lẽ ngày ấy bố tôi đã sang xin thêm của nhà hàng xóm. Cũng chính những tờ lịch ấy là khởi nguồn cho Aspiring Milestones.

Và đến hiện tại, tôi cũng đang giữ gìn rất kỹ tờ lịch là ngày tháng năm sinh của bố tôi. Bố chính là nguồn động lực to lớn và là người truyền cảm hứng để tôi khởi nghiệp dự án Tiệm lịch cũ.

Với tôi, đó chính là sứ mệnh "Khơi dậy triệu khát vọng". Nó vừa là kim chỉ nam, vừa là khát vọng của chính tôi trên con đường này. Tôi luôn tin vào một điều: Chỉ khi mình làm được điều gì đó có ích cho cộng đồng, mang lại giá trị thật cho xã hội, thì khi ấy doanh nghiệp mới có thể phát triển bền vững.