Bộ Công Thương đề xuất đổi giờ cao điểm sử dụng điện, EVN lo xảy ra tranh chấp

Thay đổi phụ tải sang buổi chiều tối, theo mùa

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa có góp ý gửi Bộ Công Thương về dự thảo quy định khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia.

Theo đề xuất của Bộ Công Thương, khung giờ cao điểm sẽ không còn cố định quanh năm như hiện hành mà được thiết kế theo mùa, phản ánh đúng biến động nhu cầu sử dụng điện. Cụ thể, trong các tháng ít nắng nóng, giờ cao điểm được xác định từ 14h-19h, áp dụng từ thứ Hai đến thứ Bảy.

Đối với giai đoạn cao điểm nắng nóng (từ tháng 5 đến tháng 8), khung giờ cao điểm được chia thành hai khoảng rõ rệt, gồm từ 14h30-16h30 và từ 19h30-22h30. Đây là thay đổi đáng chú ý cho thấy phụ tải không chỉ dồn vào buổi chiều mà còn kéo dài sang buổi tối muộn.

Điểm mới quan trọng là ngày Chủ nhật không còn được tính giờ cao điểm, nhằm giảm áp lực chi phí cho sản xuất và tiêu dùng vào ngày nghỉ. Khung giờ thấp điểm tiếp tục được giữ ổn định từ 0h đến 6h hằng ngày, trong khi toàn bộ thời gian còn lại được xác định là giờ bình thường. So với quy định hiện hành (cao điểm vào buổi sáng 9h30-11h30 và chiều 17h-20h), phương án mới thể hiện sự dịch chuyển rõ rệt của phụ tải sang buổi chiều, tối, đặc biệt trong mùa nắng nóng.

Nguy cơ phát sinh khiếu nại?

Góp ý về đề xuất của Bộ Công Thương, EVN cho rằng việc điều chỉnh khung giờ sử dụng điện sẽ tác động trực tiếp đến hệ thống đo đếm với quy mô rất lớn, hiện có khoảng 1,25 triệu công tơ áp dụng biểu giá theo thời gian sử dụng, trong đó gần 1 triệu công tơ bán lẻ cho khách hàng. Phần lớn thiết bị đang vận hành được cài đặt theo khung giờ cố định nên nếu thay đổi sẽ phải cấu hình lại, thực hiện cả từ xa và trực tiếp tại hiện trường, kéo theo khối lượng công việc rất lớn.

Đáng chú ý, EVN cho biết tại một số đơn vị quy mô lớn, thời gian hoàn tất việc cài đặt lại công tơ có thể kéo dài tới khoảng 90 ngày. Nếu áp dụng khung giờ theo mùa với tần suất điều chỉnh nhiều lần trong năm, áp lực về chi phí, nhân lực và rủi ro sai sót sẽ tăng cao, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh khiếu nại từ khách hàng và ảnh hưởng đến vận hành toàn hệ thống.

Trên cơ sở đó, EVN kiến nghị trước mắt chưa áp dụng cơ chế điều chỉnh khung giờ theo mùa, thay vào đó duy trì một khung giờ thống nhất trong năm nhằm giảm chi phí và bảo đảm tính ổn định. Theo đề xuất, giờ cao điểm được xác định từ 17h30 đến 22h30 các ngày từ thứ Hai đến thứ Bảy, trong khi Chủ nhật không bố trí giờ cao điểm; giờ thấp điểm áp dụng từ 0h đến 6h hàng ngày; thời gian còn lại là giờ bình thường.

Đề xuất này của EVN đã kéo dài hơn thời gian tính giá điện của giờ cao điểm đến 22h30, so với quy định hiện hành là chỉ đến 20h, nhưng lại bỏ khung giờ cao điểm ban ngày là từ 9h30-11h30.

Về đối tượng áp dụng giá điện theo thời gian sử dụng, EVN đề xuất tiếp tục thực hiện theo quy định hiện hành, tập trung vào nhóm khách hàng sản xuất, kinh doanh có quy mô sử dụng điện lớn, các đơn vị bán lẻ điện trong khu công nghiệp và các tổ hợp thương mại, dịch vụ.

Để bảo đảm triển khai đồng bộ, EVN cũng kiến nghị cho phép các đơn vị có tối đa 90 ngày để hoàn tất việc cài đặt lại công tơ sau khi khung giờ mới có hiệu lực. Trong thời gian chuyển tiếp, tiếp tục áp dụng khung giờ hiện hành nhằm tránh gián đoạn hoạt động và hạn chế phát sinh tranh chấp.

Một chuyên gia Hiệp hội Năng lượng nhận định, nếu triển khai quá nhanh cơ chế khung giờ theo mùa khi hạ tầng đo đếm và quản lý dữ liệu chưa sẵn sàng, chi phí xã hội có thể lớn hơn lợi ích mang lại. Ngược lại, nếu trì hoãn quá lâu, hệ thống sẽ tiếp tục phải gánh áp lực phụ tải cao vào buổi chiều tối, buộc phải huy động các nguồn điện giá cao, làm tăng chi phí toàn hệ thống.

Hướng đi hợp lý được nhiều chuyên gia đề xuất là triển khai theo lộ trình hai bước: Trước mắt áp dụng khung giờ cố định như đề xuất của EVN để bảo đảm ổn định; về trung hạn, từng bước nâng cấp hạ tầng công tơ thông minh và hệ thống dữ liệu, tiến tới áp dụng khung giờ linh hoạt theo mùa hoặc thậm chí theo thời gian thực.

Theo Dương Hưng