Bế tắc vì em gái 2k10 "đú đởn, a dua", thậm chí dọa tự tử nếu không được chiều, anh trai phải lên mạng xin ý kiến gấp
Lứa tuổi thiếu niên là giai đoạn nhạy cảm, khi trẻ bắt đầu khẳng định cái tôi và dễ bị tác động bởi môi trường, bạn bè.
Tuổi dậy thì là giai đoạn nhiều biến động nhất trong hành trình trưởng thành của một đứa trẻ. Khi cái tôi bắt đầu hình thành mạnh mẽ, khoảng cách thế hệ và sự khác biệt quan điểm giữa cha mẹ, con cái cũng dễ trở thành mồi lửa cho những xung đột gay gắt. Không ít gia đình rơi vào trạng thái căng thẳng, bất lực khi con có biểu hiện chống đối, nổi loạn.
Mới đây, một bài đăng trong nhóm phụ huynh Hà Nội đã thu hút sự chú ý khi người anh trai chia sẻ câu chuyện bế tắc về cô em gái sinh năm 2010 của mình. Mở đầu bài viết, người anh cho biết: "Em có cô em gái sinh năm 2010, đang tuổi khó nói, đú đởn a dua đua đòi, yêu đương loạn xạ không muốn học". Gia đình vốn theo nếp gia giáo, quản lý con khá chặt chẽ, song mâu thuẫn ngày càng leo thang.
Theo chia sẻ, dịp Tết vừa qua cô em muốn nhuộm tóc, làm móng theo bạn bè. Gia đình đồng ý cho làm kiểu đơn giản nhưng cô bé không chấp nhận. Khi không được chiều theo ý muốn, em có phản ứng tiêu cực, thậm chí "bắt nạt mẹ" và "đập phá bánh chưng".
Người anh cho biết thêm, em gái nhiều lần đòi bỏ học, bỏ nhà lên Hà Nội đi làm. Điều khiến gia đình lo lắng nhất là việc cô bé thường xuyên dọa tự tử nếu không được đáp ứng mong muốn. "Em là anh cả nhưng bế tắc không nghĩ em nó đi theo chiều hướng như này, anh chị cho em tham khảo ý kiến với ạ" , người anh viết.
Quá đau đầu vì em gái đua đòi, người anh phải lên mạng xin lời khuyên (Ảnh minh họa)
Bài đăng nhanh chóng thu hút hàng trăm bình luận với nhiều quan điểm trái chiều.
Một số ý kiến cho rằng gia đình cần cứng rắn hơn, thậm chí đề xuất các biện pháp răn đe mạnh tay. Một tài khoản bình luận: "Với những đứa trẻ hư, gia đình khó dạy bảo như này nên đề xuất Nhà nước mở 1 số trung tâm bồi dưỡng nhận thức tuổi vị thành niên. Vào đó sáng dậy 5h tập thể dục, 7h đi lao động công ích, không chịu làm, thời gian lao động tăng lên…".
Người khác chia sẻ cách dạy con theo hướng "cho va chạm thực tế": "Cứ cho đi làm 1 tuần xem như nào, 2h sáng mưa phùn gió bấc chở thẳng ra chợ đầu mối. Con không chịu học thì mẹ sẽ cho con 1 slot luôn và ngay".
Tuy nhiên, không ít ý kiến lại nhìn nhận câu chuyện ở góc độ tâm lý tuổi vị thành niên. Một bình luận được nhiều người đồng tình cho rằng: "Nhiều đứa trẻ hư xuất thân từ gia đình gia giáo… Đứa trẻ cá tính mà bị ép khuôn phép quá, nó sẽ gãy luôn hoặc nó muốn bứt ra khỏi vòng kim cô… Không có đứa trẻ hư, chỉ có đứa trẻ chưa tìm đúng đường cho mình".
Theo quan điểm này, càng mắng mỏ, ép buộc, trẻ càng phản kháng. Điều quan trọng là tìm được người mà đứa trẻ thực sự nể phục, đồng thời kiên nhẫn đồng hành thay vì đối đầu.
Trẻ nổi loạn, gia đình nên nghiêm khắc hay mềm mỏng?
Lứa tuổi thiếu niên vốn được xem là giai đoạn nhạy cảm, khi trẻ bắt đầu khẳng định cái tôi và dễ bị tác động bởi môi trường, bạn bè. Nếu gia đình quá nghiêm khắc, trẻ có thể phản ứng tiêu cực, nhưng nếu buông lỏng, nguy cơ trượt dài cũng khiến phụ huynh lo lắng. Trong trường hợp cô bé sinh năm 2010 nói trên, việc thường xuyên dọa tự tử là tín hiệu đáng báo động, cần được nhìn nhận nghiêm túc thay vì chỉ xem là chiêu "đe dọa".
Điều quan trọng đầu tiên là phân biệt giữa hành vi nổi loạn mang tính phát triển vốn khá phổ biến ở tuổi dậy thì và những dấu hiệu cảnh báo rối loạn cảm xúc thực sự. Không phải mọi phản ứng gay gắt, chống đối hay thu mình đều là "hư hỏng"; đôi khi đó chỉ là cách một đứa trẻ đang học cách khẳng định bản thân. Tuy nhiên, nếu các biểu hiện tiêu cực kéo dài, đi kèm thay đổi bất thường về giấc ngủ, ăn uống, học tập hay các mối quan hệ, phụ huynh không nên chủ quan.
Phụ huynh cần lưu ý đến cảm xúc của con cái tuổi dậy thì (Ảnh minh họa)
Giải pháp được nhiều chuyên gia khuyến nghị không phải là siết chặt kỷ luật một cách cực đoan, mà là thiết lập ranh giới rõ ràng trong sự tôn trọng. Lắng nghe thay vì quy kết, đối thoại thay vì áp đặt và khi cần thiết, tìm đến tư vấn tâm lý chuyên nghiệp đó là những bước đi có thể giúp giảm xung đột và ngăn khủng hoảng leo thang. Một môi trường gia đình an toàn về cảm xúc thường là "vùng đệm" quan trọng để trẻ vượt qua giai đoạn nhiều biến động này.
Giữ được kênh giao tiếp mở trong những thời điểm căng thẳng nhất mới là "chìa khóa" quan trọng. Bởi khi cánh cửa trò chuyện khép lại, khoảng cách sẽ ngày càng lớn. Còn khi đối thoại được duy trì, những đứa trẻ vẫn còn cơ hội điều chỉnh, sửa sai và trưởng thành sau va vấp.
