40 tuổi, có 10 tỷ đồng trong tay: Có nên về hưu sớm?

 Đây không còn là câu chuyện mơ mộng, mà là một bài toán tài chính – tâm lý – lối sống cần được nhìn nhận tỉnh táo.

Xét trên bề mặt, 10 tỷ đồng là một khối tài sản lớn. Nhưng khi đặt nó trong bối cảnh "nghỉ hưu sớm", ý nghĩa của con số này thay đổi hoàn toàn. Về hưu ở tuổi 40 đồng nghĩa với việc bạn có thể còn 35–40 năm sống phía trước mà không còn thu nhập chủ động từ lao động. Khi đó, 10 tỷ không phải là đích đến, mà chỉ là điểm xuất phát cho một chặng đường rất dài của chi tiêu, rủi ro và biến động kinh tế.

Nếu duy trì mức sống trung lưu khá tại các đô thị lớn, chi tiêu 40–50 triệu đồng mỗi tháng là con số không hiếm gặp. Quy đổi theo năm, mức chi này tương đương 500–600 triệu đồng. Trong kịch bản đơn giản nhất, nếu 10 tỷ chỉ nằm yên và không tạo ra dòng tiền, khối tài sản này có thể cạn sau chưa đầy 20 năm. Điều đó có nghĩa là bạn mới chỉ "nuôi sống" được bản thân đến khoảng tuổi 60, trong khi tuổi thọ trung bình ngày càng kéo dài và chi phí y tế thường tăng mạnh ở giai đoạn sau.

Chính vì vậy, mấu chốt của câu chuyện không nằm ở việc có bao nhiêu tiền, mà là tiền đó tạo ra dòng tiền như thế nào. Một người có 10 tỷ nhưng phải rút dần vốn gốc để chi tiêu thực chất chưa phải đang nghỉ hưu, mà là đang tiêu tài sản. Ngược lại, nếu cùng số tiền đó được phân bổ hợp lý để tạo ra dòng tiền tương đối ổn định, đủ bù đắp phần lớn chi tiêu thường xuyên, áp lực tài chính sẽ giảm đi đáng kể. Khi dòng tiền thụ động chưa đủ mạnh, nghỉ hưu sớm chỉ là một trạng thái mong manh, dễ bị phá vỡ bởi biến cố.

Rủi ro lớn nhất trong mọi kế hoạch nghỉ hưu sớm chính là lạm phát và sức khỏe. Lạm phát không gây sốc trong một hay hai năm, nhưng lại bào mòn tài sản một cách âm thầm trong hàng thập kỷ. Với mức lạm phát trung bình 4–5% mỗi năm, chi phí sinh hoạt sau 20 năm có thể tăng gấp đôi. Những khoản chi tưởng chừng vừa phải ở tuổi 40 sẽ trở thành gánh nặng lớn ở tuổi 60. Cùng lúc đó, chi phí y tế, chăm sóc sức khỏe và các nhu cầu phát sinh của gia đình thường tăng mạnh khi con cái trưởng thành và cha mẹ già đi.

Bên cạnh bài toán tiền bạc là một yếu tố khó đo lường hơn nhưng không kém phần quan trọng: tâm lý sau nghỉ hưu sớm. Ở tuổi 40, rời bỏ hoàn toàn công việc đồng nghĩa với việc cắt đứt một phần lớn vai trò xã hội, nhịp sinh hoạt và cảm giác được tạo ra giá trị. Không ít người sau vài năm "tự do" lại rơi vào trạng thái trống rỗng, mất động lực và buộc phải quay lại làm việc trong thế bị động. Thực tế cho thấy, nhiều người không thực sự muốn nghỉ hưu, mà chỉ muốn thoát khỏi áp lực và guồng quay căng thẳng của công việc hiện tại.

Nhìn một cách thẳng thắn, 10 tỷ đồng ở tuổi 40 chưa phải là tấm vé chắc chắn cho một cuộc nghỉ hưu sớm trọn vẹn và an toàn. Nhưng đó là một lợi thế rất lớn để bạn có quyền lựa chọn: lựa chọn làm việc ít hơn, làm theo cách mình muốn, đầu tư cho sức khỏe, gia đình và xây dựng các nguồn thu bền vững hơn. Khi đó, "nghỉ hưu" không còn là dừng lại, mà là chuyển sang một nhịp sống khác.

Vì vậy, câu hỏi đúng ở tuổi 40 không phải là có nên về hưu sớm hay không, mà là làm thế nào để vừa giảm áp lực công việc, vừa không rời bỏ dòng tiền. Trong nhiều trường hợp, lựa chọn khôn ngoan nhất không phải là nghỉ hưu hoàn toàn, mà là nghỉ khỏi áp lực – trước khi nghĩ đến việc nghỉ khỏi lao động.

Theo Mai Anh