159 triệu quảng cáo lừa đảo bị xóa trong 1 năm: 92% được phát hiện trước khi người dùng “dính bẫy”, mạng xã hội có loạt "lá chắn an toàn" mới?

Xóa 159 triệu quảng cáo lừa đảo, triệt phá hàng loạt tài khoản mạo danh

Theo Meta, các hình thức lừa đảo hiện nay không còn giới hạn ở quảng cáo mà đã lan rộng trên toàn bộ hệ sinh thái như Facebook, Messenger và WhatsApp.

Cùng với việc xóa quảng cáo, nền tảng này đã vô hiệu hóa tới 10,9 triệu tài khoản liên quan đến các đường dây lừa đảo, đồng thời tiếp tục triệt phá thêm hơn 150.000 tài khoản trong các chiến dịch phối hợp quốc tế và hỗ trợ nhiều vụ bắt giữ tội phạm công nghệ cao. Những con số này cho thấy các “ổ nhóm lừa đảo” không hoạt động đơn lẻ, mà vận hành như một hệ thống có tổ chức và quy mô lớn.

Điểm nguy hiểm là phần lớn chiêu trò hiện nay đều đánh vào tâm lý và sự chủ quan của người dùng. Các đối tượng thường mạo danh người nổi tiếng hoặc các thương hiệu lớn để tạo độ tin cậy, đồng thời tung ra những lời mời việc làm “lương cao, dễ trúng tuyển” nhằm dụ người dùng cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền.

Không ít trường hợp còn sử dụng chiêu trò khảo sát nhận quà hoặc thông báo trúng thưởng giả để dẫn dụ người dùng nhập thông tin thẻ ngân hàng. Bên cạnh đó, các đường link giả mạo website ngân hàng hoặc sàn thương mại điện tử cũng xuất hiện ngày càng nhiều, với giao diện gần như giống hệt bản thật, khiến người dùng khó phân biệt nếu không cảnh giác.

Loạt công cụ cảnh báo mới: chặn lừa đảo ngay từ đầu

Để đối phó với các thủ đoạn ngày càng tinh vi, Meta cho biết đã đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Hệ thống này có khả năng phân tích đồng thời nội dung văn bản, hình ảnh và hành vi người dùng để phát hiện dấu hiệu bất thường. Nhờ đó, các trường hợp mạo danh người nổi tiếng hoặc thương hiệu có thể bị nhận diện nhanh chóng, đồng thời những liên kết dẫn đến website giả mạo cũng được phát hiện sớm. Chính công nghệ này là một trong những lý do giúp tới 92% quảng cáo lừa đảo bị xử lý trước khi tiếp cận người dùng.

Bên cạnh việc xử lý từ phía hệ thống, Meta cũng bổ sung các tính năng cảnh báo trực tiếp trên nền tảng.

Cụ thể, trên Facebook, người dùng sẽ nhận được cảnh báo khi có lời mời kết bạn từ tài khoản có dấu hiệu đáng ngờ. Trong khi đó, Messenger được nâng cấp để phát hiện và cảnh báo các tin nhắn có dấu hiệu lừa đảo, đặc biệt là những lời mời việc làm thiếu tin cậy. Với WhatsApp, hệ thống sẽ hiển thị cảnh báo khi phát hiện yêu cầu liên kết thiết bị bất thường.

Những tính năng này được thiết kế nhằm tạo ra một “khoảng dừng” cần thiết, giúp người dùng có thêm thời gian suy nghĩ trước khi thực hiện các thao tác có thể dẫn đến rủi ro.

Tại Việt Nam, Meta đã ghi nhận và xử lý nhiều trường hợp lừa đảo với thủ đoạn ngày càng phức tạp. Một trong số đó là kỹ thuật “cloaking”, trong đó nội dung hiển thị ban đầu được thiết kế hợp lệ để qua kiểm duyệt, nhưng khi người dùng nhấp vào lại bị chuyển hướng sang các trang web lừa đảo.

Các đối tượng thường lợi dụng danh nghĩa thương hiệu lớn để tạo lòng tin, sau đó dụ người dùng nhập thông tin thẻ tín dụng nhằm nhận ưu đãi giả. Kết quả là nạn nhân có thể bị trừ tiền định kỳ mà không hề hay biết.

Một trong những giải pháp quan trọng là kiểm soát nguồn quảng cáo. Meta đặt mục tiêu đến năm 2026, phần lớn doanh thu quảng cáo sẽ đến từ các tài khoản đã được xác minh, qua đó hạn chế tối đa tình trạng giả mạo danh tính để thực hiện hành vi lừa đảo.

Người dùng cần làm gì để tránh mất tiền, mất tài khoản?

Dù các nền tảng liên tục nâng cấp bảo mật, người dùng vẫn đóng vai trò quan trọng nhất trong việc tự bảo vệ mình. Việc không nhấp vào các đường link lạ, đặc biệt từ người không quen, là nguyên tắc cơ bản nhưng rất nhiều người vẫn chủ quan bỏ qua.

Ngoài ra, người dùng cần tuyệt đối tránh cung cấp thông tin cá nhân hoặc dữ liệu ngân hàng thông qua các biểu mẫu không rõ nguồn gốc, đồng thời luôn kiểm tra kỹ tài khoản trước khi kết bạn hoặc giao dịch. Những lời mời quá hấp dẫn, như trúng thưởng hoặc việc nhẹ lương cao, cũng cần được xem xét với sự hoài nghi cần thiết. Việc bật các lớp bảo mật như xác thực hai yếu tố cũng là một bước quan trọng để giảm thiểu rủi ro.

Con số 159 triệu quảng cáo lừa đảo bị gỡ bỏ không chỉ đơn thuần là một thống kê, mà phản ánh thực tế rằng lừa đảo trực tuyến đang phát triển thành một “ngành công nghiệp ngầm” với quy mô lớn và tổ chức chặt chẽ.

Trong bối cảnh đó, các công cụ công nghệ chỉ là một phần của giải pháp. Điều quan trọng hơn là mỗi người dùng cần nâng cao cảnh giác và thay đổi thói quen sử dụng internet, bởi chỉ một cú click bất cẩn cũng có thể phải trả giá bằng tiền bạc, dữ liệu cá nhân, thậm chí là cả tài khoản số của mình.

Trang Đào