Việt Nam có lẽ là nước duy nhất có tàu điện dát vàng như của đại gia Đường "bia": Thế giới tìm "mỏi mắt" không thấy

Mới đây, dư luận Việt Nam xôn xao với tàu điện ngầm dát vàng giá 9 tỷ của Tập đoàn Hòa Bình.

Với tốc độ thi công nhanh, giá rẻ, cùng tuyên bố đây là con tàu không người lái tự động, doanh nhân Nguyễn Hữu Đường - Chủ tịch tập đoàn - tự tin đề xuất các phương án xây dựng tinh giản cho các tuyến tàu điện ngầm mới của thành phố Hà Nội.

Tuy nhiên, dự án tàu điện dát vàng của ông Đường “bia” hiện gây nhiều tranh cãi về tính khả thi cũng như đặt ra nhiều dấu hỏi về tiêu chuẩn kỹ thuật.

Nhiều ý kiến cho rằng với chi phí chế tạo chỉ 1,5 tỷ, dát vàng đến 7,5 tỷ, tàu điện này mang tính phô diễn nhiều hơn là chất lượng bên trong.

Nhìn nhận một cách tích cực, mô hình tàu điện của doanh nhân Đường "bia" có nhiều khía cạnh đáng quan tâm, có thể sẽ được các nhà hoạch định xem xét ở một mức độ nào đó. Còn hiện tại, mọi thứ còn phải chờ chứng minh ở góc độ kỹ thuật và tiêu chuẩn phù hợp.

Sau màn chào sân của ông Đường, có một câu hỏi thú vị được đặt ra là: Việt Nam đã có tàu điện ngầm dát vàng rồi thì thế giới đã từng có chưa?

Trên thực tế có lẽ trên thế giới không có một đoàn tàu điện ngầm nào dát vàng đắt đỏ như vậy cả.

Nhưng nếu mở tầm mắt ra xa hơn, chúng ta có thể thấy thế giới đang chuẩn bị có một đoàn tàu “dát vàng” choáng ngợp hơn nhiều.

Dù thực tế màu vàng của đoàn tàu này chỉ là lớp sơn bình thường nhưng giá trị của dự án thậm chí còn vượt xa cả vàng đích thực, và đôi khi không cần đắp lên những thứ xa hoa cũng tự mình toát lên giá trị công nghệ tầm cỡ.

Đó là Tuyến tàu điện ngầm Gold Line - Siêu dự án tỷ đô của UAE.

Tuyến tàu điện ngầm Vàng (Gold Line) với tổng vốn đầu tư kỷ lục lên tới 9,26 tỷ USD đã chính thức được UAE phê duyệt hồi tháng 4 vừa qua.

Là tuyến metro đi ngầm hoàn toàn đầu tiên của vương quốc sa mạc, Gold Line không chỉ thiết lập các đỉnh cao mới về kỹ thuật và sự xa xỉ, mà còn là một bài toán quy hoạch kinh tế mang tính chiến lược vĩ mô, hoàn toàn tương xứng với cái tên.

Theo kế hoạch, khi hoàn thành vào năm 2032, tuyến metro này sẽ sở hữu 18 nhà ga hiện đại, giúp kết nối trực tiếp 15 khu vực chiến lược và liên kết với hơn 55 dự án bất động sản trọng điểm đang trong quá trình xây dựng. Đến năm 2040, mạng lưới này dự kiến sẽ phục vụ cho khoảng 1,5 triệu người dân. Sau cột mốc năm 2040, sản lượng hành khách ước tính sẽ đạt tới 465.000 lượt khách mỗi ngày.

Về mặt tác động môi trường, tuyến đường ngầm này hứa hẹn sẽ mang lại chuyển biến tích cực khi loại bỏ được hơn 40 triệu hành trình bằng ô tô cá nhân mỗi năm, góp phần giảm thiểu đáng kể lượng khí thải.

Về khía cạnh kỹ thuật, Gold Line không chỉ đơn thuần là một phương tiện vận chuyển hành khách đơn thuần, mà còn là một phòng thí nghiệm thực chứng cho các công nghệ xây dựng ngầm và điều khiển tự động hóa tiên tiến nhất thế giới.

Công nghệ đào hầm khiên đào TBM thế hệ mới

Việc xây dựng một tuyến đường sắt đô thị dài 42 km đi ngầm hoàn toàn ở độ sâu lên tới 40 mét đòi hỏi các giải pháp cơ học địa chất tinh vi. Để giảm thiểu tối đa tác động sụt lún nền đất phía trên – nơi tọa lạc của hàng loạt tòa nhà cao tầng và các biệt thự triệu đô, UAE đã ứng dụng hệ thống máy đào hầm khiên đào cân bằng áp lực đất (EPB-TBM).

Công nghệ này sử dụng chính đất đá đã được cắt nhỏ ở đầu lò trộn với bọt polymer đặc biệt để tạo ra một hỗn hợp bùn áp lực cao. Hỗn hợp này giúp cân bằng áp lực chủ động tại gương đào, ngăn chặn triệt để hiện tượng sụt lún bề mặt.

Khi máy TBM tiến lên, hệ thống robot phía sau sẽ tự động lắp ghép các phân đoạn bê tông đúc sẵn cường độ cao để tạo thành vỏ hầm hoàn chỉnh. Việc thi công ngầm 100% giúp bảo vệ nguyên vẹn môi trường sống và hoạt động thương mại phía trên trong suốt quá trình xây dựng kéo dài 6 năm.

“Vàng” từ trong ra ngoài

Với tổng mức đầu tư tương đương 220 triệu USD cho mỗi kilômét đường ray ngầm, sự đắt giá của Gold Line không chỉ nằm ở các thông số cơ khí khô khan mà được chuyển hóa thành những trải nghiệm nghệ thuật và dịch vụ thượng lưu đích thực.

Hệ thống nhà ga của Gold Line được quy hoạch như những không gian triển lãm nghệ thuật công cộng. Kế thừa phong cách thiết kế từ các nhà thiết kế danh tiếng của KCA International (đơn vị thiết kế nội thất khách sạn siêu sang Burj Al Arab), nội thất các ga ngầm sử dụng vật liệu đá vôi tự nhiên Jura cao cấp có khả năng truyền sáng nhẹ, kết hợp các chi tiết kim loại hoàn thiện bằng đồng đánh bóng dầu để tạo nên chiều sâu không gian vừa mang tính cổ điển vừa hiện đại.

Mái vòm của các ga nổi được thiết kế theo hình dáng vỏ sò ngọc trai, áp dụng công nghệ thông gió tự nhiên hỗ trợ bằng năng lượng mặt trời với lớp vỏ nhôm kép phản xạ nhiệt.

Ánh sáng trong ga được thiết kế tinh xảo, thay đổi sắc độ theo thời gian trong ngày để mang lại cảm giác dễ chịu, xóa bỏ hoàn toàn cảm giác ngột ngạt thường thấy ở các ga ngầm sâu.

Các bức tường ga cũng được trang trí bằng các tấm men kính cao cấp hiển thị hình ảnh lịch sử của UAE từ những năm 1960 trở về trước, tạo ra sợi dây liên kết văn hóa mạnh mẽ.

Trải nghiệm xa xỉ với khoang tàu hạng Gold Class

Sự phân hạng dịch vụ đặc trưng của các tuyến tàu điện ngầm Dubai được thể hiện rõ nét qua sự tồn tại của toa tàu hạng nhất – Gold Class Cabin.

Toa Gold Class được bố trí ở đầu hoặc cuối đoàn tàu để đảm bảo sự yên tĩnh tối đa, cách xa sự xô bồ của các toa thường trong giờ cao điểm. Toàn bộ ghế ngồi được thiết kế rộng bản, bọc da thật nguyên tấm với độ đàn hồi cao, bố trí theo sơ đồ 2+1 mang lại không gian cá nhân vượt trội.

Khác với các hệ thống metro thông thường sử dụng điều hòa trung tâm cố định, khoang Gold Class được trang bị các tấm điều khiển nhiệt độ riêng cho từng khu vực cabin, cho phép điều chỉnh mức gió và độ lạnh phù hợp với nhu cầu của hành khách thượng lưu.

Do tàu vận hành tự động, phần kính phía trước của khoang Gold Class đầu tàu mở ra một tầm nhìn panorama không giới hạn ra không gian kiến trúc ngoạn mục của Dubai khi tàu chạy trên cao hoặc hiệu ứng ánh sáng đường hầm kỳ ảo khi đi ngầm.

Quản trị thông minh bằng AI

Sự tân tiến của Gold Line còn nằm ở hệ thống vận hành "bộ não số" tập trung. Toàn bộ tuyến được điều khiển không người lái thông qua Trung tâm Kiểm soát Vận hành Công nghệ đạt tiêu chuẩn Tier III toàn cầu về độ tin cậy và an toàn thông tin.

UAE đã tích hợp các mô hình AI dự báo nhu cầu hành khách theo thời gian thực dựa trên luồng dữ liệu lớn từ hệ thống thẻ Nol Card. Các thuật toán học máy liên tục mô phỏng hành trình của hành khách tại các ga trung chuyển lớn.

Khi phát hiện mật độ đám đông tăng cao đột biến tại các điểm nóng, hệ thống AI sẽ tự động đề xuất tăng cường tần suất chạy tàu hoặc điều phối giãn cách chuyến.

Kết quả thử nghiệm thực tế của hệ thống AI này ghi nhận mức giảm ùn tắc tại nhà ga từ 40% đến 60%, đồng thời cắt giảm thời gian chờ đợi của hành khách xuống dưới 30 phút trong các sự kiện quy mô lớn.

Ngoài ra, công nghệ tự động hóa của tàu cho phép vận hành với vận tốc thiết kế tối đa đạt 110 km/h, sử dụng hệ thống cấp điện ray thứ ba và cửa chắn sân ga tự động để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Danh xưng “vàng ròng”

Tên gọi "Gold Line" của dự án mang những hàm ý sâu xa về lịch sử phát triển đô thị, giá trị thương hiệu quốc gia và tiềm năng sinh lời kinh tế khổng lồ của trục giao thông này.

Theo các phân tích, dự án dự kiến mang lại mức lợi nhuận kinh tế tích lũy lên tới 430% sau 20 năm nhờ cắt giảm chi phí nhiên liệu, tiết kiệm thời gian xã hội và giảm thiểu khí thải carbon. Đồng thời, sự hiện diện của các ga Gold Line dự kiến thúc đẩy giá trị bất động sản xung quanh tăng trưởng vượt bậc.

Việc UAE kiên quyết lựa chọn phương án đi ngầm hoàn toàn dưới lòng đất sâu 40 mét cho tuyến Gold Line là một quyết định tài chính cực kỳ khôn ngoan. Đối với các khu vực biệt thự siêu sang như Jumeirah Golf Estates hay Dubai Hills, việc xây dựng các cầu cạn metro nổi sẽ phá vỡ cảnh quan, gây ô nhiễm tiếng ồn và làm sụt giảm giá trị bất động sản cao cấp.

Việc giấu toàn bộ hệ thống giao thông khổng lồ xuống lòng đất không chỉ giữ nguyên giá trị thẩm mỹ xa hoa phía trên mà còn giúp tối ưu hóa không gian bề mặt để phát triển các mảng xanh, quảng trường và khu đi bộ công cộng, gián tiếp gia tăng giá trị cho các quỹ đất "vàng" của thành phố.

Bằng việc kết hợp giữa công nghệ đào hầm TBM tiên tiến, trí tuệ nhân tạo điều hành tối ưu, thiết kế kiến trúc tôn vinh di sản cùng các dịch vụ xa xỉ mang tính biểu tượng, Dubai không chỉ xây dựng một tuyến metro vận tải hành khách mà còn tạo ra một phương tiện di chuyển xứng đáng với danh xưng “vàng ròng”.

Theo Quốc Vinh