Vì sao “cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng”?

24/02/2013 12:49 PM | Thiền

Vào ngày này, người Việt thường đi chùa lễ Phật để cầu mong quanh năm để cầu nguyện sự an lành cho bản thân và gia đình.

Vì sao “cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng”?
Rằm tháng Giêng, ngày trăng tròn đầu tiên của năm mới, tục xưa gọi là Tết Nguyên Tiêu. Vào ngày này, người Việt thường đi chùa lễ Phật để cầu mong quanh năm để cầu nguyện sự an lành cho bản thân và gia đình.

Tết Nguyên Tiêu có nghĩa là đêm rằm đầu tiên của năm mới. “Nguyên” là thứ nhất, “tiêu” là đêm. Tết Nguyên Tiêu còn gọi là Tết Thượng Nguyên, bởi còn có Tết Trung Nguyên (rằm tháng bảy) và Tết Hạ Nguyên (rằm tháng mười). Tết Nguyên Tiêu là dịp lễ tết quan trọng nên ông bà ta có câu: “Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng” hay “Lễ Phật quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng”.


Sông Hoài lung linh đèn hoa đăng dịp rằm tháng giêng. Ảnh: Giác ngộ.

Về cội nguồn của Tết Nguyên Tiêu, dân gian có nhiều giải thích. Nhiều tài liệu viết phong tục này bắt nguồn từ thời Tây Hán ở Trung Quốc với lễ hội rước đèn lồng long trọng. Chính vì thế, có nơi gọi Tết Nguyên Tiêu là Lễ hội lồng đèn hay hội hoa đăng. Ngày nay ở nhiều thành phố có người gốc Hoa sinh sống đều có tổ chức Tết Nguyên Tiêu long trọng. Ở Hội quán Phúc Kiến (đường Trần Phú, Phường Minh An, thành phố Hội An, Quảng Nam) là một ví dụ. Tại sông Hoài – Hội An, tối 14 âm lịch hàng tháng cũng đều tổ chức thả đèn hoa đăng cầu may.


Đôi tình nhân người Australia chuẩn bị thả hoa đăng mong cầu may mắn. Ảnh: Giác ngộ.

Có truyền thuyết cho rằng, Tết Nguyên Tiêu bắt nguồn từ việc đồng áng. Vào dịp rằm tháng giêng, bà con nông dân khẩn trương chuẩn bị cho công việc đồng áng, nên tối ngày 15/1 âm lịch là thời điểm ra đồng ruộng tập trung cỏ khô, lá khô, châm lửa tiêu hủy sâu bọ.

Một số ý kiến khác cho rằng Rằm tháng Giêng bắt nguồn từ hoạt động của Phật giáo. Vào ngày này, chư Tăng tập trung đông đủ để nghe Phật thuyết Pháp. Bởi vậy, những người theo đạo Phật dùng ngày này để tưởng nhớ đến đức Phật. 

Theo truyền thống Phật giáo Nam tông, Rằm tháng Giêng còn là ngày vía của Phật tổ. Ngày này đức Phật thông báo giáo Pháp đã được thiết lập vững vàng và ngài sẽ viên tịch trong ba tháng nữa. Lúc đức Phật ở Trúc Lâm tịnh xá (thành phố Ràjagaha), 1250 vị thánh Tăng tự tập trung về ngồi vây quanh đức Phật lắng nghe bài kinh Giải Thoát Giáo.



Đức Phật đã tuyên bố đạo tròn viên mãn sau khi chứng đạo quả dưới cội Bồ đề. Ngài đã dành 45 năm đi nhiều nơi thuyết pháp. Ở tuổi 80, đức Phật quyết định chọn thị trấn nhỏ Kusinara viên tịch.

Rằm tháng Giêng còn được gọi là Ngày Pháp Bảo cùng với ngày Phật Bảo (đại lễ Rằm tháng Tư) và ngày Tăng Bảo (Lễ Kathina tháng Mười).

Rằm tháng Giêng trong truyền thống Phật giáo Nam tông là lễ Cúng dường đức Phật đầu năm, mong cầu phát sinh an lành, hạnh phúc. 

Ngày nay, nhiều chùa lạm dụng ngày lễ vía tưởng niệm 48 lời thệ nguyện rủa đức Phật A Di Đà , giáo chủ cõi Tịnh Độ thành ngày lễ Cầu an cho tín hữu cũng như dâng sao giải hạn. Như vậy, người lãnh đạo tôn giáo đã làm sai lệch ý nghĩa và chân lý của Đạo. Họ đã thế thục hóa chân lý tánh “Không” của Phật giáo.

Văn khấn Tết Nguyên Tiêu (Rằm tháng Giêng) tại nhà 



Nam mô A-di-đà Phật! (3 lần, 3 lạy)

- Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật,Chư Phật mười phương.

- Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

- Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.

- Con kính lạy Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Thúc Bá Đệ Huynh, Cô Di, Tỷ Muội họ nội họ ngoại.

Tín chủ (chúng) con là:............................................

Ngụ tại:...................................................................

Hôm nay là ngày Rằm tháng Giêng năm... gặp tiết Nguyên tiêu, tín chủ con lòng thành, sửa sang hương đăng, sắm sanh lễ vật, dâng lên trước án.

Chúng con kính mời ngày Bản cảnh THành hoàng chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long Mạch, Tài Thần. Cúi xin các ngài linh thiêng nghe thấu lời mời, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.

Chúng con kính mời các các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ................... nghe lời khẩn cầu, kính mời của con cháu, giáng về chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ con lại kính mời Ông bà Tiền chủ, Hậu chủ tại về hưởng lễ vật, chứng giám lòng thành phù hộ độ trì cho gia chung chúng con được vạn sự tôn lành. Bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng an bình.

Nam mô A-di-đà Phật! (3 lần, 3 lạy).

(NXB Văn hóa Thông tin)

Diệp Vi (tổng hợp)

tanhoa

Cùng chuyên mục
XEM

NỔI BẬT TRANG CHỦ

Nhà sáng lập tập đoàn Lotte qua đời

Ông chủ tập đoàn Lotte là một trong những nhà sáng lập chaebol cuối cùng của Hàn Quốc.

Câu chuyện kinh doanh

Bí mật chẳng ông chủ nào nói thẳng với bạn: Người ta sẵn lòng trả bạn lương 32 triệu, nhưng sẽ đòi bạn làm cho xứng với mức 64 triệu, đi làm chẳng qua là bán sức lao động và trí tuệ thôi!

Xuyên suốt 16 tập Whose Chance – Cơ hội cho ai, một trong những câu nói "thấm" nhất với nhân sự là sự thừa nhận vô cùng thẳng thắn của vị sếp đến từ trang thương mại điện tử Shopee: Khi một ông chủ đưa ra một con số về mức lương thì họ sẽ muốn GẤP ĐÔI trở lại. Tức khi offer mức lương 32 triệu đồng, ông chủ kỳ vọng công sức nhân sự này bỏ ra phải sinh lời cho công ty 64 triệu đồng, hoặc hơn.

Học sinh, sinh viên sư phạm được hỗ trợ 3,6 triệu đồng mỗi tháng

Nghị định Quy định về chính sách hỗ trợ tiền đóng học phí, chi phí sinh hoạt đối với học sinh, sinh viên sư phạm vừa được Bộ GD&ĐT đưa ra lấy ý kiến. Ngoài hỗ trợ học phí, người học còn được hỗ trợ sinh hoạt phí lên đến 3,63 triệu đồng/tháng.

Chia sẻ 10 kinh nghiệm xương máu khi đi làm, vlogger Giang Ơi: Nhiều sinh viên mới ra trường thường "coi khinh" công việc đầu tiên

Cũng theo vlogger Giang Ơi, cũng giống thời điểm cô mới tốt nghiệp đại học, những sinh viên đang tìm kiếm công việc đầu đời đều ở trong hoàn cảnh hoang mang như nhau cả thôi.

Đọc thêm