Tại sao người Châu Á lại có văn hóa dùng đũa thay vì dao dĩa?

09/12/2015 07:04 PM | Sống

Được cho là ra đời cách đây khoảng 4000 đến 5000 năm ở Trung Quốc, những “phiên bản” đầu tiên của đũa ăn mà chúng ta sử dụng ngày nay, thường được làm từ cành cây và được dùng để nấu nướng do chịu được nhiệt trong môi trường nước sôi hay dầu nóng.

Tại sao người Châu Á lại có văn hóa dùng đũa thay vì dao dĩa?

Đến khoảng năm Công Nguyên 500-400 thì đũa bắt đầu được sử dụng như một phần của bộ dụng cụ ăn.

Có rất nhiều câu chuyện lí giải nguồn gốc của đôi đũa ăn. Nhiều người cho rằng, đôi đũa được lấy cảm hứng từ những chú chim với chiếc mỏ dài dùng để ngậm hay gắp cá, các loại hạt, quả nhỏ…

Nhưng bên cạnh đó, thì cũng có những lí do thực tế hơn như sự gia tăng dân số khiến rất nhiều nguyên liệu, đặc biệt là lương thực thực phẩm trở nên ngày càng khan hiếm. Do đó, người ta bắt đầu cắt thức ăn ra thành từng miếng nhỏ để có thể nấu được nhanh hơn và tiết kiệm hơn.

Những mẩu thức ăn được cắt bé làm cho những chiếc dao bếp trở nên “lỗi thời” bởi chúng còn quá ít để có thể cắt đươc nhỏ thêm nữa. Lúc đó, đôi đũa trở thành một công cụ vô cùng đơn giản, tiện dụng do chúng được làm rất dễ dàng từ những nguyên liệu rẻ tiền và dễ kiếm. Và thế là một xu hướng mới được ra đời.

Sự có mặt của dao trên bàn ăn dần bị phai mờ một phần cũng là do chịu ảnh hưởng từ tư tưởng của đạo Khổng. Là một người ăn chay, Khổng Tử cho rằng dùng dao để ăn là không thích hợp bởi theo quan điểm của ông, “một người đàn ông đáng kính và ngay thẳng thì phải tránh xa lò mổ và bếp núc”.

Ở các nước Châu Á, thức ăn chính là gạo hay hạt. Những hạt gạo nhỏ, ngắn hay trung bình thường rất dính và vón cục. Khi chúng dính lại với nhau như vậy thì việc dùng đũa quả là hiệu nghiệm.

Trong khi đó, các nước Tây Âu thường ăn các loại hạt có kích thước dài hơn và thường đã qua chế biến nên trở nên mịn hơn hay ở dạng bột. Khi đó, việc dùng đũa ăn gần như là rất khó hoặc không thể.

Trong vòng một thế kỷ, đũa ăn đã “di cư” cả sang các nước Châu Á khác như Nhật Bản, Hàn Quốc và Việt Nam. Dù tiêu chuẩn, nguyên liệu làm đũa hay cách cầm đũa… có khác nhau ở mỗi nước, thì đôi đũa nói chung vẫn được coi là linh hồn trong bữa ăn của người Châu Á.

Một vài điều thú vị về đũa ăn:

- Những chiếc thìa cổ ở Trung Quốc thường nhọn ở một đầu do vậy, nó đôi khi cũng được dùng như dao hoặc dĩa.

- Những di vật từ đời nhà Kim ở Trung Quốc là một trong những minh chứng tiêu biểu và cổ xưa nhất về chữ viết cũng như đũa ăn của người Trung Hoa. Người ta đã tìm thấy những chiếc đũa ăn bằng đồng trong những ngôi mộ của triều đại này.

- Khác với người Nhật Bản, đũa ăn truyền thống của người Trung Quốc được làm bằng gỗ hay tre chưa được mài giũa hay để thô.

- Dùng đũa ăn thế nào cho phù hợp và văn minh chính là một trong những yếu tố rất quan trọng trong văn hoá và lịch sử các nước Châu Á. Mỗi nước lại có một quan niệm riêng về văn hoá dùng đũa.

Trong văn hoá truyền thống của Trung Quốc, sẽ là mất lịch sự nếu trong bữa ăn bạn:

- Xiên đồ ăn bằng đũa

- Dùng đũa gẩy hay bới để chọn thức ăn. Hành động này được cho là khiếm nhã và thiếu văn minh vì nó giống như bạn đang “đào mộ” vậy

- Gõ đũa lên miệng bát. Đừng làm điều này nếu bạn không muốn người ngồi cùng bàn nghĩ bạn là một người hành khất đang cố gây chú ý để cầu xin sự thương hại của người qua đường.

- Trẻ em cũng phải học cách cầm đũa sao cho đúng. Bởi cách cầm đũa cho thấy cách dạy dỗ con cái của cha mẹ chúng.

Nếu bạn đang ở trên đất nước Nhật Bản, hãy nhớ rằng, những hành vi sau sẽ chứng tỏ bạn thiếu văn mình nếu bạn:

- Để chéo hai chiếc đũa trên mặt bàn ăn

- Cắm đũa thẳng đứng vào bát cơm của bạn. Điều này gần như là cấm kị trong bữa ăn, vì người ta chỉ cắm thẳng đũa vào tô cơm trong tang lễ

- Gắp thức ăn cho người khác bằng đũa của bạn

Trong văn hoá Đài Loan, bạn sẽ bị đánh giá là không lịch sự nếu bạn:

- Cắn đũa hay ngậm đũa trong miệng quá lâu

- Dùng đũa để gắp thức ăn trong bát súp.

- Đặt đũa trên bàn. Dù đã dùng bữa xong hay chưa thì bạn nên cầm đũa hay đặt chúng trên miệng bát cơm của mình.

Người Hàn Quốc quan niệm, bạn không nên:

- Dùng đũa trước những người lớn tuổi hơn.

- Đưa bát gần miệng quá để ăn.

- Dùng đũa để ăn cơm, trừ khi bạn thuộc tầng lớp dưới. Thay vào đó, bạn nên dùng thìa.

Còn ở Việt Nam, bạn sẽ bị coi là khiếm nhã nếu

- Để hai chiếc đũa trong một đôi đũa thành hình chữ V sau khi ăn xong. Vì điều này dự báo điềm chẳng lành.

- Gắp thức ăn lên và ăn ngay. Thay vào đó, bạn nên gắp thức ăn vào bát của mình trước, sau đó mới ăn phần thức ăn đó.

- Ngậm đũa trong miệng trong khi đang chọn thức ăn.

Hy vọng rằng, qua bài viết trên đây, bạn sẽ hiểu thêm phần nào về lịch sử và văn hoá dùng đũa của các nước Châu Á. Để dù có đi đâu, trong bất cứ hoàn cảnh nào, bạn vẫn sẽ dùng đũa một cách đầy tự tin để có một bữa ăn văn minh và lịch sự.

Hoàng Hà

Theo Trí Thức Trẻ

Cùng chuyên mục
XEM

NỔI BẬT TRANG CHỦ

Chủ tịch VCCI dẫn lời Jack Ma: 'Hãy chú ý tới người dưới 30 tuổi và DN ít hơn 30 người', làm sao để quán phở ven đường cũng quan tâm phát triển bền vững như Vingroup, Sungroup!

Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc kêu gọi sự chung tay của cộng đồng để xây dựng bộ chỉ số phát triển bền vững dành riêng cho doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và vừa - những thành tố định hình tương lai của nền kinh tế. "Làm sao cho quán phở ven đường cũng hoạt động với tinh thần phát triển bền vững, chứ đây không chỉ là chuyện của riêng những ông lớn như Vingroup, Sungoup, hay FLC…", TS. Lộc khuyến nghị.

Câu chuyện kinh doanh

Ông chủ Sữa chua trân châu Hạ Long tiết lộ: Sau 4 tháng đã phủ kín thị trường Hà Nội, 9 tháng có 114 cửa hàng trên cả nước, mục tiêu cuối năm đạt tối thiểu 250 quán

Theo lý giải của nhà sáng lập, giá thành hợp lý, lại là sản phẩm tốt cho sức khỏe nên Sữa chua trân châu Hạ Long nhanh chóng nhận được sự ủng hộ của khách hàng và tăng tưởng thần tốc trong chưa đầy 1 năm ra mắt.

4.000m2 đất tranh chấp của gia đình ca sĩ Lam Trường hiện tại có giá bao nhiêu?

Khu đất của gia đình ca sĩ Lam Trường được chuyển nhượng cho người ngoài với giá 27 tỷ đồng vào năm 2017. Theo khảo sát vào thời điểm hiện tại, khu đất này có giá trị không dưới 110 tỷ đồng.

Câu chuyện kinh doanh

Nhập môn kinh doanh TMĐT cho các “tay mơ”: Tiền nhiều chưa chắc thắng, dân công sở hay mẹ bỉm sữa đừng mong part-time kiếm tiền

Người người, nhà nhà đua nhau lên sàn thương mại điện tử để kinh doanh, nhưng không phải ai cũng thắng. Bạn cần biết lợi thế của mình là gì, cần trau dồi cái gì hay lựa chọn mô hình nào cho phù hợp, thì mới mong cõ lãi.

Đọc thêm