Một trong những cuộc chiến công nghệ lớn giờ đây đang xoáy vào cách bạn xem video, hoạt hình, quảng cáo, trò chơi điện tử, và những thứ khác trên web như thế nào.

Giải pháp công nghệ đang thịnh hành cho vấn đề này có tên gọi “Flash”, một phần mềm được công ty Adobe sở hữu.

Có lẽ bạn cũng đã biết về cuộc chiến này khi Steve Jobs từng công khai tuyên bố những lý do ông không cho cài đặt ứng dụng Flash trên iPhone và iPad của Apple.

Vậy Flash là gì? HTML5, giải pháp công nghệ đang nổi đình nổi đám hiện nay là gì?

Bài viết dưới đây sẽ giải thích cho bạn một cách sơ lược nhất về hai khái niệm trên cũng như cuộc chiến giữa chúng.

Trước tiên, HTML là gì?

Lý do bạn nên để tâm đến cuộc chiến giữa HTML5 - Adobe Flash (1)

HTML là viết tắt của cụm từ “Hypertext Markup Language” (Ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản). Nó là ngôn ngữ của trang web.

Ẩn dưới mỗi trang web mà bạn vẫn thường vào xem là một chuỗi mã HTML khủng khiếp.

Đoạn mã này được dịch bởi các trình duyệt web, và nhờ đó tạo nên những hình ảnh bề nổi mà bạn nhìn thấy trên mỗi trang web.

Thế còn Flash?

Lý do bạn nên để tâm đến cuộc chiến giữa HTML5 - Adobe Flash (2)

Flash là công nghệ của Adobe hỗ trợ xem video, quảng cáo, trò chơi điện tử và các sản phẩm đồ họa tương tác trên trang web.

YouTube, Hulu, và những trò chơi như FarmVille về cơ bản đều dùng Flash. Để xem Flash, bạn cần phải cài một plug-in (ứng dụng cài thêm) cho trình duyệt của bạn. Adobe cho biết đến 99% máy tính để bàn đã được cài đặt Flash.

Các trang web thiết kế trong Flash nhờ những phần mềm có sẵn trong bộ Creative Suite rất phổ biến của Adobe. Đó chính là cách Adobe kiếm tiền từ Flash.

HTML5 là thế nào?

Lý do bạn nên để tâm đến cuộc chiến giữa HTML5 - Adobe Flash (3)

HTML5 là phiên bản mới nhất của HTML – bộ mã của các trang web.

Không như những phiên bản cũ, phiên bản mới của HTML được thiết kế “để làm được nhiều thứ hơn”, đó là giải thích của anh Jeffrey Zeldman, tác giả của cuốn Designing with Web Standards (tạm dịch: Thiết kế với các Tiêu chuẩn Web)

Anh giải thích: “Ví dụ, với HTML5, hình ảnh và âm thanh sẽ được giải quyết trực tiếp bằng trình duyệt. Plug-in (ứng dụng cài thêm) không còn cần thiết nữa.”

Flash thì có vấn đề gì?

Lý do bạn nên để tâm đến cuộc chiến giữa HTML5 - Adobe Flash (4)

Nếu bạn đã được nghe tuyên bố của Steve Jobs, CEO của Apple, thì vấn đề của Flash là một kẻ tham lam quyền lực và nó phá vỡ các trình duyệt.

Vấn đề lớn hơn là bạn đang đặt quá nhiều niềm tin rằng Adobe sẽ nâng cấp Flash.

Và với những thiết bị như iPhone hay iPad, Apple không muốn phụ thuộc một chút nào vào Adobe. Đó là nguyên nhân vì sao hãng sử dụng tầm ảnh hưởng của mình hòng loại bỏ Flash và hỗ trợ HTML5 phát triển.

Vậy, nếu HTML5 tuyệt đến vậy, thì khi nào mọi người sẽ được sử dụng nó?

Lý do bạn nên để tâm đến cuộc chiến giữa HTML5 - Adobe Flash (5)

Đây là vấn đề lớn: Với bất cứ ai muốn bắt đầu sử dụng HTML5 thay cho Flash, các trang web cần phải làm lại hoàn toàn những video hay hình hoạt họa vốn được viết trong Flash. Chúng không thể chỉ đơn giản vứt xó đoạn mã Flash của mình, mà còn phải viết lại trên nền HTML5. (Dù nó vẫn có thể tiếp tục sử dụng nhiều tập tin video cũ)

Việc này rất tốn tiền và tốn thời gian. Đặc biệt với những ngành công nghiệp phức tạp như quảng cáo trực tuyến hay game trực tuyến vốn đang rất thoải mái và hài lòng với việc sử dụng Flash.

Và đó là cuộc tranh luận đối với máy tính bảng cũng như những thiết bị khác về việc liệu có nên tiếp tục ủng hộ Flash - bởi đâu phải tất cả các website đều sẽ bỏ đoạn mã trong Flash của mình để viết lại trên HTML5 ngay được.

Dù thế nào, HTML5, nếu có thể, cũng phải mất kha khá thời gian mới có thể loại bỏ được Flash.

Liệu máy tính của tôi có sử dụng được công nghệ HTML5?

Lý do bạn nên để tâm đến cuộc chiến giữa HTML5 - Adobe Flash (6)

Đây là một câu hỏi rất hay.

Flash có thể cất cánh cơ bản vì nó được thiết kế để hoạt động giống nhau trên mọi loại máy tính và trình duyệt – bất kể là trình duyệt Internet Explorer trên hệ điều hành Windows hay trình duyệt Safari trên hệ điều hành Mac. Kết quả là, Flash giờ được được nhiệt liệt ủng hộ trên mọi máy tính cá nhân và Mac. Nhưng điều đó không đúng với iPhone và iPad, hay hầu hết các điện thoại cầm tay khác.

Còn với HTML 5, tất cả các trình duyệt lớn đều đã tuyên bố sẽ hỗ trợ công nghệ này trên những trình duyệt mới của mình. Nhưng những trình duyệt cũ mà hầu hết mọi người vẫn đang sử dụng thì không.

Dù thế nào, đa số người dùng cũng sẽ không chú ý đến sự chuyển đổi này. Nếu bạn tò mò muốn biết liệu trình duyệt của mình có sử dụng được công nghệ HTML5 hay không, có một cách để bạn tự kiểm tra: Hãy nhấn vào link sau: http://html5test.com/. Trang này sẽ cho bạn biết trình duyệt của bạn có hỗ trợ HTML5 hay không, và nếu có thì hỗ trợ ở mức độ nào.

Vậy nếu mọi người chuyển sang HTML5, Adobe có phá sản không?

Lý do bạn nên để tâm đến cuộc chiến giữa HTML5 - Adobe Flash (7)

Câu trả lời là không.

Adobe chỉ kiếm được một khoản nhỏ doanh thu trực tiếp từ Flash. Flash được gói trong bộ phần mềm nổi tiếng Creative Suite của Adobe. Sản phẩm Creative Solutions của Adobe mới chiếm phần lớn doanh thu của công ty.

Nhưng Flash còn xa mới là nguyên nhân khiến mọi người mua phần mềm Creative Suite. Bộ Creative Suite còn có cả Photoshop, Illustrator và InDesign, ba trong số những chương trình thiết kế và xuất bản nổi tiếng nhất trên thế giới. Flash chỉ quan trọng với những người thiết kế trên Flash, chứ không phải tất cả mọi người.

Bởi vậy, tuy Flash quan trọng với Adobe từ góc nhìn chiến lược, nó cũng không đủ sức khiến hãng này phải phá sản nếu người dùng từ bỏ nó.

Nếu Flash không phải sản phẩm quan trọng nhất của Adobe, thì việc gì mà họ phải nổi khùng như vậy?

Lý do bạn nên để tâm đến cuộc chiến giữa HTML5 - Adobe Flash (8)

Sự tiếp tục thống trị của Flash trên mọi máy tính rất quan trọng với Adobe, ngay cả khi nó không phải là máy làm tiền lớn nhất của hãng này. Thêm nữa, chẳng có ai lại muốn bị Apple, một trong những công ty điện tử tiêu dùng lớn nhất thế giới, công kích công khai, nhất là khi Adobe đang nỗ lực để đưa Flash đến với các thiết bị di động. (Thử tưởng tượng bạn là Adobe, và bạn đã thất lại nhiều năm liền trên thị trường ứng dụng điện thoại di động.)

Sự điều khiển của Flash đối với video và quảng cáo trên web cũng là lý do trói buộc các chuyên gia sáng tạo phải mua phần mềm của Adobe. Adobe cũng đã cố bắt các công ty truyền thông trả tiền bản quyền tạo dòng video bằng Flash, và đã gặt hái được một số thành công.

Nó cũng mở ra những cơ hội khác nữa. Adobe có tiềm năng buộc chặt quảng cáo và video Flash vào việc kinh doanh phân tích web của mình (từ sau vụ thu mua Omiture trị giá 1,8 tỷ USD)

Cơ hội của Adobe ở đây là gì?

Adobe sẽ tiếp tục sản xuất công cụ Flash, dĩ nhiên.

Lý do bạn nên để tâm đến cuộc chiến giữa HTML5 - Adobe Flash (9)
CEO Shantanu Narayen của Adobe

Nhưng Adobe cũng nên đầu tư sản xuất công cụ tốt nhất thế giới để tạo ra nội dung HTML5. Không có lý do gì mà Adobe lại để cho người khác chiếm lĩnh thị trường đó.

Hãng cũng nên tập trung vào việc hỗ trợ Flash tốt nhất có thể cho điện thoại và máy tính bảng. Nếu hãng có thể tạo ra một phiên bản Flash thực sự tốt, thì rất có thể các đối thủ của Apple sẽ nhiệt tình ủng hộ.

Và nếu một ngày nào đó Flash trở thành xu hướng chủ đạo, thì Adobe thậm chí có thể ép buộc Apple phải hỗ trợ Flash trên iPhone và iPad. Một cơ hội béo bở.

Tại sao tôi – người tiêu dùng – lại cần quan tâm đến chuyện này nhỉ?

Việc này có ảnh hưởng gì đến người dùng web thông thường?

Lý do bạn nên để tâm đến cuộc chiến giữa HTML5 - Adobe Flash (10)

Nếu bạn sở hữu một chiếc iPad hay một chiếc điện thoại di động có thể lướt web, bạn sẽ thắc mắc tại sao mình lại không thể xem được những video này, hay truy cập một số websites kia. Giờ thì bạn đã biết rồi đấy! Đó là vì chúng được chạy trên Flash.

Nếu bạn không có iPad, tại sao bạn vẫn phải quan tâm? Bởi các trang web sẽ phục vụ bạn tốt hơn một khi HTML5 trở nên phổ biến rộng rãi.

Và bạn sẽ không cần phải quan tâm đến plug-in – bao gồm cả những gì bạn biết mình cần phải để tâm đến, như việc cài đặt và nâng cấp chúng, và những gì bạn không biết các plug-in này sẽ gây ra, như là làm chậm máy tính và ngốn không ít pin của máy tính xách tay.

Một lần nữa, chuyên gia Jeffrey Zeldman khẳng định:

“Việc này ảnh hưởng gì đến người tiêu dùng ư? Ở một mức độ nào đó thì không, dĩ nhiên, một trang web sẽ vẫn hoạt động và đó là điều mà người tiêu dùng kì vọng. Nhưng ở một mức độ khác thì lại có, bởi người tiêu dùng có thể được trải nghiệm một trình duyệt đơn giản, hợp tiêu chuẩn mà không phải lo nghĩ đến chuyện cài đặt, thiết lập cấu hình và khắc phục các plug-in. Việc này có nghĩa là người tiêu dùng có thể được trải nghiệm một nền tảng gọn nhẹ, di động và phổ biến. Với người dùng cá nhân, một thiết bị nhỏ cũng có thể có được trải nghiệm này, còn máy tính thì sẽ ít gặp phải những lỗi tràn bộ nhớ và các vấn đề về cấu hình đi liền với các plug-in và việc tự thiết lập cấu hình. Từ góc nhìn của bộ phận IT, khối lượng công việc, hỗ trợ người dùng và nguồn lực sẽ được giảm tải đáng kể, bởi tất cả những gì bạn thực sự phải làm là đảm bảo rằng mọi người dùng của bạn đều có một trình duyệt thích hợp.

Thu Thủy

Theo Trí Thức Trẻ/BusinessInsider