Tại sao bạn không nên bắt chước Bill Gates nếu muốn giàu có?

07/05/2019 03:34 PM | WeLearn

Nhiều khi có tài cũng cần gặp thời mới thành công. Và Bill Gates may mắn hơn nhiều so với bạn nghĩ.

Tại sao bạn không nên bắt chước Bill Gates nếu muốn giàu có?

Ông là người rất tài năng, từ chỗ bỏ học đại học đi lên để trở thành một trong những người giàu nhất thế giới. Tuy nhiên, thành công phi thường của ông có lẽ cho chúng ta thấy về tầm quan trọng của hoàn cảnh vốn nằm ngoài sự kiểm soát của ông thay vì chỉ nhờ vào khả năng cá nhân và lòng kiên trì.

Chúng ta thường có ý nghĩ rằng những con người phi thường là những người giỏi nhất, tài năng nhất. Nhưng đó là ý nghĩ sai lầm. Những thành tích phi thường có xu hướng xảy ra ở những hoàn cảnh phi thường. Những người đạt được thành tích hàng đầu thường là những người may mắn nhất – tức là được hưởng lợi từ việc có mặt ở đúng chỗ vào đúng thời điểm. Họ là những người mà chúng ta gọi là "trường hợp cá biệt". Thành công của họ là những ví dụ tách biệt hẳn ra khỏi môi trường mà tất cả những người khác phải phấn đấu.

Tại sao bạn không nên bắt chước Bill Gates nếu muốn giàu có? - Ảnh 1.

Thành công của Bill Gates ngoài tài năng còn có yếu tố thiên thời.


Nhiều người xem Bill Gates và những người thành công vượt bậc khác là rất đáng để chúng ta quan tâm - đó là những tấm gương mà chúng ta có thể học hỏi rất nhiều nếu muốn thành công. Tuy nhiên việc cho rằng cuộc sống của "những người thắng cuộc" chỉ cần nỗ lực là đủ để được thành công như họ nhiều khả năng sẽ khiến bạn thất vọng. Ngay cả khi bạn làm theo tất cả những gì mà Bill Gates đã làm thì bạn cũng không thể nào đạt được thành tích như ông lúc ban đầu được.

Chẳng hạn, gia thế thượng lưu của Gates và việc ông được học ở trường tư giúp ông có điều kiện có thêm kinh nghiệm lập trình khi mà có chưa tới 0,01% những người trong thế hệ ông được tiếp xúc với máy tính. Sự quen biết của mẹ Bill Gates với chủ tịch tập đoàn IBM giúp ông giành được hợp đồng với hãng máy tính hàng đầu vào lúc đó vốn đóng vai trò rất quan trọng giúp ông tạo dựng được đế chế phần mềm.

Đây là điều rất quan trọng bởi vì hầu hết những khách hàng sử dụng máy tính của hãng IBM đều buộc phải học cách sử dụng phần mềm của Microsoft kèm theo máy. Điều này đã tạo ra quán tính có lợi cho Microsoft. Phần mềm mới tiếp theo mà khách hàng chọn lựa ắt hẳn sẽ là của Microsoft, không nhất thiết bởi vì đó là phần mềm tốt nhất mà bởi đa phần người dùng quá bận rộn nên không có thời gian học cách sử dụng bất cứ phần mềm nào khác.

Thành công và thị phần của Microsoft có thể khác ở một số phương diện về quy mô so với phần còn lại trên thị trường. Tuy nhiên khác biệt đó có được thật sự là do những may mắn ban đầu của Gates - được củng cố bằng logic thành công sẽ đẻ ra thành công.

Dĩ nhiên, tài năng và nỗ lực của Bill Gates đóng vai trò quan trọng trong thành tích vượt bậc của Microsoft. Nhưng điều đó là chưa đủ để tạo nên một trường hợp cá biệt như thế. Tài năng và nỗ lực nhiều khả năng không quan trọng bằng hoàn cảnh theo nghĩa Bill Gates có thể đã không thể có thành tích như vậy nếu không có hoàn cảnh thuận lợi.

Một con số thần kỳ

Bạn có thể lập luận rằng nhiều người thành công vượt bậc vẫn có thể đạt được những khả năng hơn người bằng con đường phấn đấu chăm chỉ, động cơ mãnh liệt hay bản lĩnh kiên cường. Do đó, họ không xứng đáng với những phần thưởng nhỏ nhoi hay những lời khen chưa đủ mức. Một số người thậm chí còn cho rằng có một con số thần kỳ để vươn tới sự vĩ đại: đó là nguyên tắc mười năm hay 10.000 giờ.

Nhiều chuyên gia quả thật đã đạt được thành công phi thường bằng cách làm việc kiên trì và quyết tâm. Thật vậy, 10.000 giờ học lập trình máy tính của Gates khi còn là thiếu niên được nhấn mạnh như là một lý giải chính cho thành công của ông.

Tuy nhiên, đi vào phân tích chi tiết các trường hợp thường cho thấy một số nhân tố tình huống nằm ngoài sự kiểm soát của con người cũng có vai trò rất quan trọng. Chẳng hạn, có ba nhà vô địch quốc gia môn bóng bàn đều sống trên cùng một con phố ở một vùng ngoại ô nhỏ ở một thị trấn ở nước Anh.

Đó không phải là sự trùng hợp hay bởi vì ở đó không có việc gì để làm ngoài việc chơi bóng bàn. Hóa ra là có một huấn luyện viên bóng bàn nổi tiếng, Peter Charters, tình cờ về hưu ở ngay khu vực này. Nhiều đứa trẻ sống trên cùng khu phố với ông bị môn thể thao này hấp dẫn là nhờ vào ông và ba trong số những đứa trẻ đó đã có thành tích thật sự phi thường sau khi tuân theo nguyên tắc 10.000 giờ, bao gồm cả việc giành được chức vô địch quốc gia.

Đương nhiên, tài năng và nỗ lực của họ là yếu tố cần thiết để đạt được thành công ở mức đó. Song nếu không có được may mắn ban đầu (có một huấn luyện viên chất lượng cao, đáng tin tưởng và sự ủng hộ của gia đình) thì chỉ tập luyện 10.000 giờ mà không có được phản hồi đầy đủ nhiều khả năng không thể nào đưa một đứa trẻ nào đó được lựa chọn ngẫu nhiên trở thành nhà vô địch quốc gia.

Chúng ta có thể hình dung một đứa trẻ có năng khiếu đánh bóng bàn siêu việt nhưng lại không gặp may mắn ngay từ đầu, ví dụ như không có một huấn luyện viên có năng lực hoặc ở một đất nước mà việc trở thành vận động viên không được xem là nghề nghiệp có triển vọng. Thì như vậy đứa trẻ có thể sẽ không bao giờ có cơ hội nhận ra tiềm năng của mình. Ý nghĩa của việc này là nếu một người có thành tích càng phi thường thì chúng ta càng có ít bài học ý nghĩa và thiết thực chúng ta có thể học hỏi.

Tại sao bạn không nên bắt chước Bill Gates nếu muốn giàu có? - Ảnh 2.

Điều thiết thực học theo Bill Gates là làm từ thiện.


Trong trường hợp người có thành công vừa phải thì nhiều khả năng trực giác của chúng ta về thành công là chính xác. Những bài học dân gian đúc kết được, chẳng hạn như "tôi làm việc càng chăm chỉ thì tôi càng may mắn" hay "cơ hội đến với những người có chuẩn bị kỹ" hoàn toàn hợp lý khi chúng ta nói về những người đi từ nghèo khổ đến thành đạt. Nhưng đi từ thành đạt đến phi thường thì lại là chuyện khác.

Có mặt ở đúng chỗ (thành công trong hoàn cảnh mà kết quả ban đầu có tác động lâu dài) vào đúng lúc (có may mắn sớm) cũng quan trọng đến mức khả năng thiên phú cũng không bằng. Nếu tính đến yếu tố này thì hoàn toàn có khả năng chúng ta không nên ca ngợi hay làm theo những người thành công vượt bậc để cũng làm được như họ.

Tuy nhiên, có một điểm mà chúng ta nên bắt chước là học theo Bill Gates làm từ thiện hay quan điểm của Warren Buffet cho rằng người giàu nên đóng thuế nhiều hơn - những người đã chọn cách sử dụng tài sản hay sự thành công của mình để làm việc tốt.

Những người giàu có đánh giá cao sự may mắn của họ và không vun vén tất cả lợi ích về mình xứng đáng nhận được sự tôn trọng của chúng ta nhiều hơn.

Theo Minh Hà

VnReview

Cùng chuyên mục
XEM

NỔI BẬT TRANG CHỦ

Bộ Công an truy nã ông chủ Nhật Cường Mobile Bùi Quang Huy

Ông Bùi Quang Huy, Tổng giám đốc Nhật Cường Mobile đã bỏ trốn nên Bộ Công an phát lệnh truy nã bị can này.

Abivin - Startup từng lên Shark Tank vừa vô địch giải đấu khởi nghiệp sáng tạo thế giới, giật giải 1 triệu USD

Ngày 17/5 (theo giờ Mỹ), tại San Francisco đã diễn ra cuộc thi Startup World Cup và Abivin, đại diện đến từ Việt Nam đã vượt qua hơn 40 quốc gia trên thế giới để trở thành quán quân với giải thưởng 1 triệu USD đầu tư.

Chân dung những người ‘lèo lái’ VinFast vượt tốc độ kỷ lục thế giới mà tỷ phú Phạm Nhật Vượng đề ra

9 nhân vật cốt cán được VinFast giới thiệu trong ban lãnh đạo công ty, trong đó có 2 nữ tướng trong tổng số 3 người Việt Nam.

Câu chuyện kinh doanh

Giám đốc IDG Capital: Khi có tiền, phần lớn doanh nghiệp khởi nghiệp đều "tan đàn xẻ nghé", 80% startup nhận đầu tư series B sẽ nảy sinh xung đột bởi chuyện "mày oai hơn tao"

Thói đời thường "Còn bạc, còn tiền còn đệ tử. Hết cơm, hết rượu hết ông tôi", nhưng với startup lại có vẻ ngược lại. Khi không tiền, startup chỉ có vài người co-founders đồng cam cộng khổ gắn bó, nhưng khi có tiền lại khó có thể đi cùng. Giám đốc IDG Capital (trước là IDG Ventures) Đức Trần chiêm nghiệm: 80% startup khi nhận khoản vốn vòng series B sẽ xung đột bởi câu chuyện "mày oai hơn tao"...

Đọc thêm